Και πάλι ΕΣΣΝΑ…

Ε, το ξέρω ότι το έχετε βαρεθεί το τροπάρι… κι εγώ επίσης. Καταπώς φαίνεται όμως, οι σύμβουλοι της πλειοψηφίας της ΕΣΣΝΑ (περισσότερα για την ΕΣΣΝΑ, το μοναδικό μη πρωτοβάθμιο αθλητικό όργανο στην Ελλάδα που χρησιμοποιεί την απλή και (σχεδόν!) άδολη αναλογική στο καταστατικό του, θα βρείτε εδώ) μοιάζει να θέλουν να αποδείξουν πόσο δεν καταλαβαίνουμε ακόμη στη χώρα μας τι σημαίνει απλή αναλογική στη διοίκηση, τι σημαίνουν προγραμματικές συνεργασίες,  και πώς λειτουργεί τελικά αυτό το πολύτιμο εργαλείο που έχουν στα χέρια τους.

Πρώτα, μια σύνδεση με τα προηγούμενα. Πέρσι, τέτοιον καιρό περίπου, έγιναν στην ΕΣΣΝΑ αρχαιρεσίες. Το σύστημα είναι, όπως είπαμε, η απλή αναλογική και στις εκλογές σάρωσε η παράταξη του Γιάννη Γαλάνη, η Ανανεωτική Συνεργασία (το ρεπορτάζ εδώ). Η Ανα.Συν. εξέλεξε 7 συμβούλους και ακολούθησαν με 2 η Νέα Σκακιστική Κίνηση και η Αττική Σκακιστική Πρωτοβουλία, επίσης με 2 έδρες. Για την κατανομή των εδρών υπήρξε ένσταση που έχει εκδικαστεί από το Πρωτοδικειο της Αθήνας, αλλά δεν έχει ανακοινωθεί η απόφαση.

Και ενώ την επαύριο των αρχαιρεσιών ακούγονταν θριαμβευτικά σχόλια όπως αυτό:

Μεγάλο ρεύμα είχε η Ανανεωτική Συνεργασία στις εκλογές της ΕΣΣΝΑ. Με επικεφαλής τον δραστήριο Γιάννη Γαλάνη,ενισχυμένη και με τον σεβαστό απ’όλους Πέτρο Κολυβά αλλά και με αρκετά νέα πρόσωπα στο ψηφοδέλτιο (Σκαπέρδας, Κεφάλας, Παυλής) κέρδισε άνετη πλειοψηφία. Ελπίζουμε να μας δικαιώσει!

(το σχόλιο ανέβηκε στο ρεπορτάζ για τα αποτελέσματα), σήμερα, ένα χρόνο μετά, το ΔΣ της ΕΣΣΝΑ συγκαλείται αύριο για να διαπιστώσει την παραίτηση του Γιάννη Γαλάνη από την προεδρία και να εκλέξει νέο Πρόεδρο.

Η αφαίρεση του μισόποντου και πώς η λογική έγινε παραλογισμός

Την αφορμή γι’ αυτό το άρθρο μου την έδωσαν τα παράπονα ενός πολύ καλού φίλου: «Τρίτη φορά μέσα σε ένα μήνα χάνουμε με 2-1½ επειδή κάτι έτυχε σε κάποιον! Δεν είναι υπερβολική η αφαίρεση του μισόποντου στα ματς που παίζονται σε τέσσερις σκακιέρες;»

Αναφερόταν φυσικά στην παγιωμένη πια εσωτερική μας ρύθμιση, που έχει περάσει σε όλα τα διασυλλογικά: Όταν λείπει ένας παίκτης, η ομάδα του τιμωρείται με αφαίρεση μισού πόντου («μισής σκακιέρας»). Αυτό σημαίνει ότι, π.χ. σε ματς τεσσάρων σκακιερών, πρέπει και οι τρεις παρόντες να μη χάσουν πάνω από ένα βαθμό για να κερδίσουν το ματς με 2½-1 (από 3-1) ή 2-1½ (από 2½-1½). Ισοπαλία δεν υπάρχει: Το 2-2 γίνεται η ήττα με 2-1½ που τόσο ενόχλησε το φίλο μου.

Επομένως, στην Ελλάδα, οι τρεις σκακιστές είναι ο ελάχιστος αριθμός παρόντων που πρέπει να διαθέτει μια ομάδα για να έχει τη δυνατότητα να πετύχει θετικό αποτέλεσμα σε ματς που γίνεται σε τέσσερις σκακιέρες.  Αντίστοιχα, σε ματς έξι σκακιερών ο ελάχιστος αριθμός παρόντων είναι τέσσερις (μπορούν να νικήσουν με 3-2), σε οκτώ σκακιέρες οι πέντε (νίκη με 3½-3), σε δέκα σκακιέρες οι έξι (νίκη με 5-4), σε δώδεκα σκακιέρες οι οκτώ (νίκη με 5-4).

«Αυτά όλα τα ξέρω και τα καταλαβαίνω» μου είπε ο φίλος. «Τη λογική τους δεν καταλαβαίνω.»

Φυσικά, η λογική δεν είναι όπως άκουσα πρόσφατα «να τιμωρηθεί ο σύλλογος που δεν έφερε παίκτη να παίξει —τι φταίει ο αντίπαλος (και οι γονείς του, στους παιδικούς αγώνες) να χάνουν την ώρα τους;».

Για το παράπτωμα της μη προσέλευσης του παίκτη, ο σύλλογος τιμωρείται ήδη από τους Κανόνες του Σκακιού: με το μηδενισμό του στη συγκεκριμένη σκακιέρα —και μια βασική αρχή σε κάθε δίκαιο κανονιστικό σύστημα είναι ότι δεν πρέπει να επιβάλλεται δύο φορές τιμωρία για το ίδιο αδίκημα. Όσο για το επιχείρημα της «χαμένης ώρας», απλώς προκαλεί κατάθλιψη η επίκλησή του (δηλαδή αν το παιδί τους έπαιζε και έκανε ματ σε τέσσερις κινήσεις οι γονείς θα ήταν περήφανοι και δεν θα ήταν χαμένη η ώρα;). Επιπλέον, οι Κανόνες του Σκακιού θα προσφέρουν στο εξής (και μέσω της προκήρυξης) και άλλα, πιο πρόσφορα μέτρα για το συγκεκριμένο πρόβλημα (π.χ. μείωση του χρόνου μέχρι το μηδενισμό σε μη προσέλευση ή απαγόρευση να ξεκινήσει ολόκληρη η ομάδα αν δεν εγκαταλείψει τις απούσες σκακιέρες).

Αφού υπήρξα όμως ο εισηγητής του μέτρου με την αφαίρεση του μισόποντου, νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να αναφέρω και το σκεπτικό του.

Ποιες είναι οι «σωστές» περιφέρειες της Αττικής;

Στο διπλανό χάρτη (από τη Wikipedia, με λίγη προσωπική επεξεργασία) βλέπουμε την τρέχουσα διοικητική διαίρεση της περιφέρειας Αττικής. Τα χρωματιστά στο κέντρο είναι η Νομαρχία Αθηνών με τις τέσσερις ζώνες της, όπως έχουν οριστεί από τις ίδιες τις υπηρεσίες της.  (Με κόκκινο: Δήμος Αθηναίων, πράσινο: Δυτική Αθήνα, πορτοκαλί: Νότια Αθήνα, ασημί: Βόρεια Αθήνα). Το αχνό κάτω από το πράσινο είναι το ηπειρωτικό μέρος της Νομαρχίας Πειραιά (φαίνεται και το ανατολικό μέρος του νησιού της Σαλαμίνας), στο πάνω αριστερό μέρος του χάρτη έχουμε (λίγο από) τη Δυτική Αττική, στο δεξιό μέρος (το νότιο και κεντρικό μέρος κυρίως από) την Ανατολική Αττική. Πολλά σχετικά στοιχεία θα βρείτε εύκολα στην ελληνική Βικιπαίδεια, π.χ. εδώ.

Με βάση και τα τρέχοντα σκακιστικά δεδομένα, θα πίστευε κανείς ότι μια λογική διαίρεση θα ξεκινούσε από τη Νομαρχία Πειραιά (ένα σταθερό σημείο αναφοράς), θα συνέχιζε με το Δήμο Αθηναίων, και στη συνέχεια θα δημιουργούσε συνεργασίες καθεμίας από τις τρεις σκακιστικά προηγμένες ζώνες της Αθήνας με το πλησιέστερο γειτονικό κομμάτι των άλλων δύο νομαρχιών: Με τη Δυτική Αθήνα τη Δυτική Αττική, με τη Νότια Αθήνα το νότιο (παραλιακό) μέρος της Ανατολικής Αττικής, με τη Βόρεια Αθήνα το κεντρικό και το βόρειο μέρος της Ανατολικής Αττικής. Φαίνεται λογικό, πρακτικό και εύχρηστο. Ίσως υπάρχουν κάποιες οριακές περιπτώσεις που θέλουν μια ειδική μεταχείριση, αλλά κατά τα υπόλοιπα όλα μοιάζουν εύκολα και απλά. Έτσι έγιναν λίγο-πολύ και τα πρόσφατα σχολικά: στον Πειραιά το «νομαρχιακό», στην Αθήνα το κεντρικό, στο Χαϊδάρι το δυτικό, στην Πεύκη το βόρειο, στην Καλλιθέα το νότιο.

Στην Καλλιθέα; Μια στιγμή —η Καλλιθέα (της «Νότιας Αθήνας») μαζί με το Μοσχάτο και τον Ταύρο (της «Δυτικής Αθήνας») δεν ανήκουν στην «περιφέρεια Πειραιά» κατά την ΕΣΣΝΑ; Ε, δεν πειράζει, ο εκπρόσωπος της Καλλιθέας είναι στην επιτροπή της νότιας περιφέρειας και μαζί με τον εκπρόσωπο του Μοσχάτου δούλεψαν για το σχολικό πρωτάθλημα της άλλης περιφερειακής επιτροπής που…

Μπερδευτήκατε; Έχει και άλλα τέτοια ο μπαξές, όρεξη νάχει κανείς να ασχολείται και να ψάχνει. Στην καλύτερη περίπτωση είναι εξισορροπητικές προσπάθειες με κάποια (ισχυρή ή αμφίβολη) λογική, στη χειρότερη μικρορουσφέτια (ή απομεινάρια από παλιότερα μικρορουσφέτια). Γι’ αυτό και ακούστηκε ευχάριστα στα αυτιά πολλών εκπροσώπων σωματείων στην προχθεσινή Γενική Συνέλευση της ΕΣΣΝΑ η πρόταση της «Άνοιξης» για διαίρεση κατά Νομαρχίες.

Μόνο που στο σημερινό αττικό σκάκι, η διαίρεση αυτή θα σήμαινε πολλά προβλήματα καταρχήν για τη Δυτική Αττική και ίσως το νότιο τμήμα της Ανατολικής Αττικής. Θα δημιουργούσε επίσης ένα τέρας, που θα κάλυπτε ολόκληρη τη Νομαρχία Αθηνών και θα απορροφούσε κάθε σταγόνα σκακιστικής ζωής από τις άλλες τρεις νομαρχίες. Η γνώμη μου είναι λοιπόν να διατηρήσουμε τη λογική του συστήματος των πέντε περιφερειών, αλλά χωρίς παραλογισμούς και «μικρορουσφέτια». Τα οριακά σωματεία της Νομαρχίας Αθηνών θα πρέπει ίσως να έχουν δικαίωμα για συγκοινωνιακούς λόγους να ζητήσουν να περάσουν στη γειτονική τους ζώνη, αρκεί να μη δημιουργούνται σημαντικές αγωνιστικές ανισορροπίες.

Οι συνέργειες Δυτικής Αθήνας και Δυτικής Αττικής είναι προχωρημένες σε πολλά επίπεδα (όχι μόνο στο σκάκι) και δεν βλέπω το λόγο γιατί να μείνει το σκάκι απέξω. Η διαίρεση της Ανατολικής Αττικής σε παραλιακή και βορειοκεντρική σκακιστική ζώνη επίσης λειτουργεί καλά μέχρι σήμερα, καθώς π.χ. διαδρομές όπως Μαραθώνας-Βουλιαγμένη ή Άνοιξη-Λαύριο με ένα μέσο δημόσιας συγκοινωνίας ακούγονται κακόγουστο αστείο.

Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην υπάρχουν συνεργασίες γειτονικών σκακιστικών περιφερειών: του Πειραιά με τη Νότια περιφέρεια, του Κέντρου με όλες, της Βόρειας με τη Δυτική, ανάλογα με την περίσταση και την περίπτωση. Το σημαντικό είναι όμως να ακολουθούμε, έστω grosso modo τις υπάρχουσες πολιτικές και διοικητικές δομές. Το γιατί είναι νομίζω προφανές.

Τα θετικά από μια Γενική Συνέλευση

Στο Διαδίκτυο άρχισε ήδη η συζήτηση για την πρόταση που κατέθεσε η «Σκακιστική Άνοιξη» στη χτεσινή ΓΣ της ΕΣΣΝΑ. Είναι μια πρόταση την οποία στήριξα καταρχήν επειδή έχει θετικά σημεία και ενδιαφέρουσες ιδέες. Είναι μια πρόταση όμως που έχει ακόμη πολλά κενά και δεν είναι επίσης μια πρόταση που θα λύσει όλα τα αγωνιστικά θέματα στην Αττική. Άλλωστε, δεν ήταν αυτός ο σκοπός των εισηγητών της.

Από την άλλη, είναι μια πρόταση που θα ξαναφέρει πολλά επίμαχα θέματα για συζήτηση —ελπίζω με στοιχεία και δεδομένα και όχι με αφορισμούς. Προς το παρόν θέλω να σταθώ σε δύο πολύ θετικά, κατά τη γνώμη μου, σημεία από τη Γενική Συνέλευση.

Το πρώτο ήταν η στάση του Προεδρείου. Μολονότι και ο Πρόεδρος και ο Γραμματέας υποστηρίζουν μειοψηφικές απόψεις στα θέματα της Αττικής, έκαναν πολύ καλή δουλειά, ακόμη και όταν τα πράγματα πήγαν μια-δυό φορές να ξεφύγουν.

Το δεύτερο ήταν η διαδικασία που οδήγησε τελικά στην πρόταση που υπερψηφίστηκε από όλους σχεδόν τους παρόντες για τον αγωνιστικό προγραμματισμό. Σε μια επίδειξη έμπρακτου ρεαλισμού και πνεύματος συνεργασίας, οι υποστηρικτές των τεσσάρων ουσιαστικά τάσεων που παρουσιάστηκαν κατέληξαν σε ένα συμβιβασμό που διατηρεί τα θετικά στοιχείων των επιμέρους προτάσεων και ανοίγει δρόμους, που εξαρτάται από τα σωματεία της Αττικής αν και πώς θα αποφασίσουν να τους διαβούν.

Το ότι το τρέχον αγωνιστικό πρόγραμμα διατηρείται στο χρονοδιάγραμμά του και στα βασικά στοιχεία του, ήταν ένα θετικό νεύμα προς το ΔΣ της ΕΣΣΝΑ. Θετικό νεύμα προς μια πετυχημένη ιδέα του ΔΣ ήταν και η πρόταση της διευρυμένης Τεχνικής Επιτροπής κατά τη λογική της διευρυμένης Σχολικής Επιτροπής και της διευρυμένης Επιτροπής Ανάπτυξης.

Θετική προς την πρόταση της «’Ανοιξης» ήταν η πλειοψηφία της Γ.Σ. μολονότι πολλοί ομιλητές παρατήρησαν αδύνατα σημεία της πρότασης. Για παράδειγμα, το (όχι κυρίως αγωνιστικό) θέμα της κατανομής σε νομαρχιακές περιοχές δημιούργησε προβληματισμό, με δεδομένη τη σκακιστική αδυναμία των τριών νομαρχιών σε σχέση με της Αθήνας, αλλά και τη σκακιστική «ανέχεια»των δύο μεγαλύτερων  Δήμων του λεκανοπεδίου, Αθήνας και Πειραιά. Άλλοι επσήμαναν ότι το θετικό βήμα της περιφερειακής αποκέντρωσης των ατομικών νεανικών μπορεί να οδηγήσει σε παραπέρα επιβάρυνση του προγράμματος, με αγώνες και το Πάσχα. Είναι πράγματα που πρέπει οπωσδήποτε να εξεταστούν. Όμως θετικό νεύμα ήταν η απόφαση της ΓΣ να δοκιμαστούν οι προτάσεις της «Άνοιξης»  για το Κύπελλο Μπίκου και τα πρωταθλήματα Κ12 και Κ16.

Θετικό είναι τελικά το νεύμα της ΓΣ και προς την πρόταση της ΝΣΚ να εγκριθεί το νέο αγωνιστικό πρόγραμμα σε ΓΣ αρχές Οκτωβρίου. Είναι απαραίτητο όμως τα σωματεία να συμμετέχουν και πριν από τις Γενικές Συνελεύσεις, επειδή —όσο και αν ισχύει ότι η ΓΣ είναι το ανώτατο όργανο— η πράξη έχει δείξει ότι αποφάσεις που υιοθετούνται «εν θερμώ» από το σώμα και χωρίς μπόλικο διάλογο από πριν συχνά δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που προσπάθησαν να λύσουν.

Τελειώνοντας, να εξηγήσω πώς καταλαβαίνω τη «διευρυμένη Τεχνική επιτροπή»που εισηγήθηκα και η οποία «χρεώθηκε»από τη ΓΣ να ετοιμάσει το αγωνιστικό πρόγραμμα για το Σεπτέμβρη. Η λογική είναι να υπάρξουν πέντε «τεχνικές υποεπιτροπές» στις πέντε περιφέρειες που υπάρχουν σήμερα. Στις υποεπιτροπές αυτές νομίζω ότι θα πρέπει να αντιπροσωπεύονται —κατά το δυνατό— οι 3-4 σημαντικότερες σκακιστικές πολιτικές απόψεις της Αττικής, αλλά και εκπρόσωποι από ένα τουλάχιστον σωματείο Α’ Εθνικής και ένα σωματείο Α/Β Τοπικής ή νεοεγγεγραμμένο. Σκόπιμο είναι να είναι μέλος επίσης και να προεδρεύει μέλος της Τεχνικής επιτροπής της ΕΣΣΝΑ και να παρευρίσκονται εκπρόσωποι των άλλων περιφερειακών υποεπιτροπών (της σχολικής και της ανάπτυξης). Οι εργασίες πρέπει να γίνονται δημόσια, να δημοσιεύονται αναφορές με την πρόοδο των συζητήσεων, και να υποστηριχτεί διάλογος με σύγχρονα μέσα, π.χ. από το Διαδίκτυο.

Ο σκοπός των τεχνικών υποεπιτροπών θα είναι διπλός: Αφενός να λειτουργεί σαν δίαυλος επικοινωνίας επί τεχνικών θεμάτων με το ΔΣ της ΕΣΣΝΑ, μεταφέροντας προς τα πάνω τις ειδικές θέσεις και ιδιαίτερες απόψεις των σωματείων της περιφέρειας και μεταφέροντας προς τα σωματεία τις τεχνικές απαντήσεις και νέες προτάσεις του ΔΣ της ΕΣΣΝΑ. Παράλληλα όμως, και καθώς θα προχωράει η περιφερειακή αποκέντρωση των αγώνων, η τεχνική υποεπιτροπή θα πρέπει να αναλαμβ’άνει και οργανωτικό ρόλο για τα πρωταθλήματα στην περιφέρειά της.

Το καταστατικό της ΕΣΣΝΑ

Δυστυχώς, η έντονη και πολύωρη χτεσινή συζήτηση δεν επέτρεψε την πραγματοποίηση της ημερίδας για το Καταστατικό της ΕΣΣΝΑ. Η ημερίδα αυτή (που θα οριστεί σε νέα ημερομηνία) θα είναι πολύ χρήσιμη επειδή, πέρα από «επιτροπές σοφών», τα σωματεία μπορούν και πρέπει να συνεισφέρουν με προβληματισμό και χρήσιμες ιδέες από άλλη οπτική. Αναφέρω δύο θέματα που μου έθιξαν παρευρισκόμενοι στη Γενική Συνέλευση:

Το πρώτο μήπως η προτεινόμενη αυτόματη διαγραφή μελών του ΔΣ που θα έχουν έξι συνολικά απουσίες από τακτικές συνεδριάσεις του ΔΣ στην τετραετή θητεία είναι υπερβολικά αυστηρή. Αν το ΔΣ συνεδριάζει περίπου οκτώ φορές σε τακτική συνεδρίαση το χρόνο, οι έξι απουσίες αντιστοιχούν μόλις στο 20%. Ίσως ο αριθμός των απουσιών πρέπει να είναι μεγαλύτερος.

Το δεύτερο θέμα (που έχει σχέση και με το πρώτο) είναι ο συνολικός αριθμός των υποψηφίων σε κάθε ψηφοδέλτιο. Με δεδομένο ότι θα πρέπει να εκλέγονται και (μπόλικοι…) αναπληρωματικοί, ποιος πρέπει να είναι αυτός ο αριθμός; Ούτε αυτό προβλέπεται σήμερα στο καταστατικό και πρέπει ίσως να προστεθεί κάποια σχετική πρόβλεψη.

Σεμινάριο για το Swiss Manager

Το πρόγραμμα Swiss Manager για τη διαχείριση των σκακιστικών τουρνουά δεν είναι το μοναδικό που υπάρχει στην «πιάτσα» τέτοιων προγραμμάτων. Δεν είναι καν το μοναδικό που έχει κερδίσει την έγκριση της Διεθνούς Σκακιστικής Ομοσπονδίας (FIDE).

Έχει κερδίσει όμως έμπρακτα την εμπιστοσύνη της, αφού το χρησιμοποιεί σε όλα τα μεγάλα ομαδικά και ατομικά πρωταθλήματα που διοργανώνει τα τελευταία χρόνια. Στην Ελλάδα, τέλος, η χρήση του είναι σχεδόν αποκλειστική.

Το πρόγραμμα προσφέρει σχεδόν ό,τι μπορεί να ζητήσει η όρεξη ενός  διοργανωτή. Ατομικό ελβετικό με 1200 παίκτες και 46 γύρους, ατομικό πουλ έως και 150 γύρους, ομαδικά και ατομικά διασυλλογικά με έως και 1200 συνολικά συμμετέχοντες. Οι έμπειροι χρήστες του μάλιστα, μπορούν να το αξιοποιήσουν και για άλλα τουρνουά (όπως έγινε πρόσφατα π.χ. στο τουρνουά Κάππα-37 στην Καλλιθέα, που ακολούθησε το σπανιότερο σύστημα σεβενίνγκεν.

Επομένως, αναμένεται πολύ ενδιαφέρον το πρώτο ειδικό σεμινάριο για το Swiss Manager που θα διοργανωθεί στην Αθήνα από την ΕΣΣΝΑ, την ΤΕΔ/ΕΣΣΝΑ και τον ΑΟ Πεύκης, με εισηγητή το διεθνή διαιτητή Μιχάλη Πρεβενιό. Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στο εντευκτήριο του ΑΟ Πεύκης, Αγ. Παρασκευής 9, Λυκόβρυση, την Παρασκευή 3 Απριλίου 7-10 μμ και το Σάββατο 4 Απριλίου 5-8μμ.

Το σεμινάριο μπορούν να παρακολουθήσουν μόνο διαιτητές και οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν μαζί τους φορητό υπολογιστή (laptop) και να δηλώσουν τη συμμετοχή τους στο essnamail@gmail.com. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας, αλλά θα προτιμηθούν οι διαιτητές ανώτερης κατηγορίας. Τηλ. επικοινωνίας: Μαρίνα Σταυρουλάκη 6971750188 και Μιχ. Πρεβενιός 6936858968 και στην ηλ. διεύθυνση mprevenios@gmail.com.