ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Επέκταση και αξιοπιστία των εθνικών ‘Ελο

Το άρθρο αυτό αποτελεί μέρος μιας σειράς για τα συστήματα αξιολόγησης.

Ο Κώστας Ωραιόπουλος στην παρέμβασή του σε άλλο άρθρο της σειράς περιγράφει μια καλή και μαθηματικά στιβαρή μέθοδο για την παρακολούθηση και έλεγχο της αξιοπιστίας των εθνικών βαθμών Έλο. Δυστυχώς, όπως γράφει και ο ίδιος, η μέθοδος αυτή δεν μπορεί να εφαρμοστεί.

(Υποθέτω πως εννοεί ότι) ο λόγος είναι πως απαιτείται ένα σύστημα που ήδη λειτουργεί ικανοποιητικά και ελέγχεται από μια επιτροπή ειδικών, των οποίων η εργασία είναι να παρακολουθεί διάφορες παραμέτρους (π.χ. την ηλικιακή διαστρωμάτωση, την αντιστοιχία εθνικών βαθμών με διεθνείς και άλλα στοιχεία). Επομένως είναι χρήσιμη (ίσως και απαραίτητη) αφού προηγηθεί ένα βήμα σταθεροποίησης του συστήματος.

Προς το παρόν όμως, το εθνικό σύστημά μας φαίνεται να βρίσκεται σε κατάσταση μεγάλης αστάθειας. Ενώ στην κορυφή (στα ψηλά έλο) φαίνεται να υπάρχει ικανοποιητικά στατιστική συμβατότητα με το διεθνές σύστημα (που είναι το ντε φάκτο στάνταρ), στη χαμηλή άκρη του φάσματος η κατάσταση μοιάζει χαοτική.

Έχω αναπτύξει αλλού (π.χ. στο σκακιστικό φόρουμ του greekchess.com, εδώ) γιατί το ελληνικό σκάκι δεν επιτρέπεται να εξαρτήσει την αξιολόγησή του από το αντίστοιχο σύστημα της FIDE. Προς το παρόν, οι προκλήσεις για το εθνικό μας σύστημα αξιολόγησης είναι (κατά τη γνώμη μου) τρεις:

(Συνέχεια)

1) Να εξισορροπηθεί το σύστημα σε σύγκριση με τους διεθνείς βαθμούς. Στη βιβλιογραφία αναφέρονται πολλές μαθηματικές μέθοδοι (με στατιστική ανάλυση κλπ.) — εδώ θέλω να προτείνω μια μέθοδο που είναι μεν αργή, αλλά θα είναι περισσότερο κατανοητή:

Για τους έξι επόμενους πίνακες (καταρχάς), πριν από τον υπολογισμό των εθνικών βαθμών τον Ιανουάριο και Ιούλιο θα δίνεται σε όσους έχουν διεθνή βαθμό, ο πιο προσφατος διεθνής βαθμός τους. Θα ακολουθεί κανονικά ο υπολογισμός και μετά τον υπολογισμό (και ανεξάρτητα από αυτόν), θα δίνεται σε όσους έχουν διεθνή βαθμό και πάλι ο πιο προσφατος διεθνής βαθμός τους (αυτός που τους δόθηκε για να γίνουν οι υπολογισμοί). Με αυτόν τον τρόπο, οι διεθνείς βαθμοί θα λειτουργήσουν διπλά, αφενός για την αποκατάσταση εμπιστοσύνης προς το εθνικό σύστημα (αφού θα βλέπουμε τον ίδιο βαθμό, τουλάχιστον στο πρώτο τρίμηνο κάθε εξαμήνου) και αφετέρου για τη σταδιακή προσέγγιση και των υπόλοιπων βαθμών στα διεθνή στάνταρ.

2) Να πέσει το σημερινό τεχνητό φράγμα στο 1000. Αν φανταστούμε τους βαθμούς αξιολόγησης τοποθετήμένους σε μια οριζόντια γραμμή από το 1000 (στα αριστερά) μέχρι το 2800 -και πιο πέρα- (στα δεξιά),  να ρίξουμε το σημερινό τεχνητό φράγμα στο 1000 ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν (με απόδοση) ολοένα και πιο πολλοί μικροί σκακιστές.  (Οι βαθμοί αυτοί υπολογίζονται και τώρα με το τρέχον σύστημα, απλώς δεν δημοσιεύονται). Θα χρειαστούν όμως τρεις ειδικές ρυθμίσεις:

α) Να οριστούν κατηγορίες Έλο κάτω (αριστερά) από το 1000, ανά 400 βαθμούς. Αυτό σημαίνει ότι αμέσως κάτω από το (πριν από το, στα αριστερά του) 1000 θα υπάρχουν οι βαθμοί αξιολόγησης Α600-Α995, κάτω από το Α600 θα υπάρχουν οι βαθμοί Β600-Β995, πιο κάτω (αν χρειαστεί ποτέ) οι βαθμοί Γ600-Γ995 κ.ο.κ. Η αιτία δεν είναι μαθηματική αλλά ψυχολογική (θα αποφύγουμε τη νομοτελειακή εμφάνιση διψήφιων ή ακόμη και αρνητικών βαθμών αξιολόγησης, ενώ τα παιδιά δεν θα τρομάζουν μπροστά στις πιο χαώδεις διαφορές π.χ. του 200 με το 1200 έλο).

β) Να οριστεί ότι οι βαθμοί αξιολόγησης κάτω από ένα όριο (προτείνω το 1200) θα θεωρούνται πάντοτε προσωρινοί και οι κάτοχοί τους θα αξιολογούνται με σύγκριση με την απόδοσή τους την τρέχουσα και την προηγούμενη περίοδο.

γ) Να οριστεί ότι για παίκτες αξιολογημένους σταθερά από 2000 και κάτω, κάθε νίκη τους εναντίον παίκτη με σταθερό βαθμό αξιολόγησης 300 βαθμούς κάτω από το δικό τους ή μη αξιολογημένο θα θεωρείται νίκη εναντίον σκακιστή με σταθερή αξιολόγηση ίση με τη δική του μείον 300 βαθμούς (κάτω φράγμα). Αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι κάθε νικηφόρα παρτίδα τους θα τους δίνει βαθμολογικό κέρδος, έστω και στοιχειώδες.

3) Να επεκταθεί το σύστημα αξιολόγησης στην αξιολόγηση τουρνουά με μειωμένο χρόνο σκέψης. Όπως έγραφε ήδη ο ίδιος ο Έλο, μαθηματικά και στατιστικά δεν υπάρχει κανένα κώλυμα, Όπως έδειξαν άλλη μία φορά οι πρόσφατοι αγώνες στο Πεκίνο, τα αποτελέσματα των αγώνων με μειωμένο χρόνο είναι στατιστικά συμβατά με τα αποτελέσματα στο σκάκι με πιο αργό χρόνο σκέψης.

Το μοναδικό πρόβλημα είναι ότι, όπως δείχνουν οι βαθμοί αξιολόγησης σε διάφορους σκακιστικούς ιστότοπους μπλιτς και ράπιντ, η δυνατότητα να παίζεις πολύ περισσότερες αξιολογημένες παρτίδες στον ίδιο χρόνο που θα έπαιζες μια συνηθισμένη παρτίδα επιτρέπει την άνοδο των κορυφαίων σε επίπεδο ακόμη και πάνω από το 3000. Γι’ αυτό προτείνω η ένταξη των αγώνων μειωμένου χρόνου σκέψης να γίνει με ένα συντελεστή χρονικής ισοτιμίας, που θα είναι:

α) Για τουρνουά μπλιτς, το 10%. Αυτό σημαίνει ότι ένα τουρνουά μπλιτς 10 παρτίδων θα ισοδυναμεί με μια παρτίδα συνηθισμένο σκάκι. Με άλλα λόγια, θα έχει την ίδια βαρύτητα με μια παρτίδα όπου ο παίκτης με την κερδισμένη θέση κάνει μια πατάτα και κρεμάει τη βασίλισσα ή ξεχνάει τη σημαία του και χάνει από χρόνο…

β) Για τουρνουά ράπιντ, το 30%. Έτσι, ένα τουρνουά ράπιντ 7 παρτίδων που θα μπορεί να ολοκληρωθεί σε ένα Σαββατοκύριακο θα έχει την ίδια αξιολογική βαρύτητα με δύο συνηθισμένες παρτίδες, π.χ. ενός διασυλλογικού, μέσα στο ίδιο Σαββατοκύριακο.

Η υιοθεσία από το σύστημα αξιολόγησης και τέτοιων τουρνουά θα δώσει στο ελληνικό σκάκι τη δυνατότητα για έγκυρη ένταξη στο σύστημα όλων των σχολικών πρωταθλημάτων (ως μπλιτς ή ράπιντ, κατά περίπτωση), αλλά θα προσφέρει και τη δυνατότητα αξιολόγησης πρωταθλημάτων όπως το φοιτητικό ή, παλιότερα, τα πρωτάθληματα γιατρών και στρατιωτικών μονάδων.

Νομίζω ότι το όφελος για τη δημοσιότητα και διάδοση του σκακιού από την ρύθμιση αυτή είναι προφανές.

Advertisements

13 Οκτώβριος, 2008 - Posted by | ΕΛΟ | , , , , , , , , ,

3 Σχόλια »

  1. Καταρχήν δύο παραδείγματα (worst case examples βέβαια)

    1) Δυο παίκτες με διαφορά 400 μονάδες (2400 ο ένας και 2000 ο άλλος) αλλά τις ίδιας δυναμικότητας (2400 και οι δυο). Παίζουν ματς. Δεν υπάρχει τρόπος το σύστημα ως έχει να δώσει και στους 2 2400. Να καταλάβει οτι κάτι δεν πάει καλά τέλος πάντων. Γιατί όντως απο μόνα τους τα δεδομένα δεν αρκούν για να δώσει το σύστημα το αποτέλεσμα αυτό. Με το τρόπο αυτό το σύστημα εισάγει ελλειμματική συμπεριφορά
    2) Παίζουν 2 παίκτες με το ίδιο ΕΛΟ αλλα με πραγματική διαφορά 400 μονάδες παίζουν. Το πρόβλημα εδώ είναι οτι ναι μεν ο παίκτης με την χαμηλή δυναμικότητα θα χάσει το ΕΛΟ του σταδιακά, αλλά το πρόβλημα είναι οτι θα τροφοδοτήσει το σύστημα με βαθμούς αξιολόγησης που δεν θα έπρεπε να μπούν στο σύστημα, οπότε εισάγεται στο σύστημα πληθωριστική συμπεριφορά.

    Αυτά τα 2 ακραία παραδείγματα δείχνουν πόσο άσχημο είναι για ένα σύστημα αξιολόγησης να υπάρχουν μη σωστά αξιολογημένα στοιχεία.

    Προσφέρει τίποτα η επέκταση της αξιολόγησης και σε τουρνουά με μειωμένο χρόνο?
    Η δική μου γνώμη είναι πως όχι. Το μπλίτς είναι τελείως άλλο σπορ. Εκεί η ηλικία παίζει σημαντικότατο ρόλο, η κατανόηση λιγότερο, τα αντανακλαστικά πολύ.
    Το ίδιο , σε μικρότερο βαθμό και για το ράπιντ.

    Εγώ έχω μια απορία. Γιατί θα πρέπει η αξιολόγηση να σε δένει με τα αποτελέσματα προ 10 ετών? Δηλαδή γιατί να μην υπάρχει επανεκτίμηση (με απόδοση) της δυναμικότητας του παίκτη βασιζόμενη στα τελευταία (πχ) 100 αποτελέσματα του και αν έχουν διαφορά πάνω απο 50 (πχ) μονάδες να υπάρχει διόρθωση. όσο μικρότερος είναι ο αριθμός των παρτίδων μετά τις οποίες γίνεται επαναξιολόγηση τόσο λιγότερη ελλειμματική και πληθωριστική συμπεριφορά θα έχει το σύστημα.

    Σχόλιο από Oreopoulos Kostas | 15 Οκτώβριος, 2008

  2. Κώστα, το πρόβλημα με τα ματς είναι πολύ γνωστό και τεκμηριωμένο, και γι’ αυτό υπάρχουν ειδικές πρόνοιες για την αξιολόγησή τους.

    Επίσης είναι έγκυρος ο προβληματισμός που θέτεις για τα παλιότερα αποτελέσματα. Ένα σωστό σύστημα υπό την παρακολούθηση μερικών ειδικών μπορεί και πρέπει να βρίσκει λύσεις ακόμη και για τέτοια θέματα (που δεν είχε μελετήσει σην πράξη ο Έλο), π.χ. με κάποια μέθοδο όπως αυτή που προτείνεις.

    Τέλος, η πρότασή μου για την ένταξη των ράπιντ και των μπλιτς έχει να κάνει περισσότερο με την ενσωμάτωση (κυρίως) των σχολικών πρωταθλημάτων τα επόμενα χρόνια στο αποδεκτό σύστημα αξιολόγησης αλλά και (γιατί όχι) την κινητοποίηση περισσότερων σκακιστών στις λεεγόμενες μαζικές εκδηλώσεις. Μαθηματικά πιστεύω ότι θα αποδειχτούν αμελητέα.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Οκτώβριος, 2008

  3. Έκανα ενα μικρό έλεγχο με βάση τα δεδομένα της Fide (που εχει πλέον αναλυτικά αποτελεσματα παικτών) για 2 έλληνες παίκτες. Τον Παπαιωάννου και τον Κετζετζή. Η επιλογή του δεύτερου έγινε γιατί είναι νεαρός, με πολλές παρτίδες και γρήγορα ανεβαίνει το ελο του. Τα αποτελέσματα είναι

    Για Παπαιωάννου (2597): (απόδοση στις τελευταίες Ν παρτίδες)

    60: 2581
    50: 2595
    40: 2605
    30: 2632

    Για τον Κετζετζή (2207):

    80: 2175
    50: 2242
    40: 2252
    30: 2300
    20: 2270
    10: 2311

    Τα συμπεράσματα δικά σας. Είναι προφανές οτι τέτοιες περιπτώσεις (που είναι πάρα πολλές και υπάρχουν και πολλές αντίστροφες) είναι που πρέπει να αποφεύγει το σύστημα επικαιροποιώντας το βαθμό αξιολόγησης (π.χ. τελευταίες 40 παρτίδες)

    Σχόλιο από Oreopoulos Kostas | 15 Οκτώβριος, 2008


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: