ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Τα κριτήρια ισοβαθμίας στην Ολυμπιάδα της Δρέσδης

turniersaal

Η αίθουσα των αγώνων

Στη φετινή σκακιστική ολυμπιάδα υπάρχουν πολλές τεχνικές καινοτομίες. Η σημαντικότερη είναι η μείωση του αριθμού των αγωνιστικών (από 14 σε 11) σε συνδυασμό με τη χρήση ενός ελβετικού συστήματος με διπλή επιτάχυνση και την ομαδική βαθμολογία.

Τα δύο νέα εργαλεία της FIDE είναι … βέβαια παλιοί γνωστοί μας στην Ελλάδα, όπου χρησιμοποιούμε το σύστημα ομαδικής βαθμολογίας (νίκη της ομάδας 2 βαθμοί, ισοπαλία από 1, ήττα 0) αντί για το άθροισμα των σκακιερών από τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Φυσικά δεν αποτελούν ιδιαίτερη καινοτομία ούτε διεθνώς (π.χ. αυτό το σύστημα ακολουθούν απο καιρό οι ομαδικές διοργανώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ίσχυρά εθνικά πρωταθλήματα όπως το γαλλικό). Είναι όμως καινοτομία για τις σκακιστικές ολυμπιάδες.

Γνωστό μας είναι και το ελβετικό με διπλή επιτάχυνση (π.χ. από διεθνή τουρνουά όπως της Ικαρίας και της Νίκαιας). Διπλή επιτάχυνση σημαίνει απλώς ότι οι κορυφαίες ομάδες (ή οι κορυφαίοι σκακιστές στα ατομικά) ξεκινούν τους αγώνες με δύο «υποθετικές νίκες» στην τσέπη (για τις δύο πρώτες αγωνιστικές και μόνο). Έτσι επιταχύνεται η διαδικασία για να φτάσουν να παίζουν οι κορυφαίες ομάδες μεταξύ τους. (Με το παλιό σύστημα περνούσαν δύο ή και τρεις αγωνιστικές μέχρι να γίνει ένα ανάλογο ξεκαθάρισμα από νίκες των ισχυρών εναντίον των αδυνάτων). Με άλλα λόγια, γίνεται πιο έντονη και πιο σαφής η διάκριση των συμμετεχόντων σε δύο γκρουπ, και οι αγώνες μεταξύ ομάδων των δύο γκρουπ είναι πιο σπάνιοι.

(Συνέχεια)

Αυτό που δυσκολεύει πιο πολύ τα πράγματα όμως είναι τα κριτήρια ισοβαθμίας, για δύο λόγους: Ο ένας είναι ότι το άθροισμα παρτίδων (το κρίσιμο κριτήριο μέχρι τώρα, αυτό που έκρινε τα αποτελέσματα) έχει εξοβελιστεί στην τρίτη θέση.  Η απόφαση αυτή είναι μάλλον δίκαιη, επειδή το πρώτο και το δεύτερο κριτήριο ισοβαθμίας δίνουν ακριβέστερη κατάταξη. Τα κριτήρια αυτά, παρά το «ολυμπιακό» όνομα και μασκάρεμά τους, που μπερδεύει τα πράγματα, είναι δύο γνωστά, κατανοητά, μαθηματικά μεν αλλά και απόλυτα λογικά κριτήρια.

Το πρώτο είναι ένα βελτιωμένο Σόννενμπορν-Μπέργκερ (S-B). Το κριτήριο S-B είναι κυρίως γνωστό από τα τουρνουά πουλ και αποτελείται από το άθροισμα των ξεχωριστών γινομένων του αποτελέσματος με κάθε αντίπαλο επί το σύνολο των βαθμών που σημείωσε τελικά ο αντίπαλος. Έτσι, αν η Ρωσία συγκεντρώσει στις 11 αγωνιστικές ας πούμε 17 ομαδικούς βαθμούς, η ομάδα που θα χάσει από τη Ρωσία με 3-1 θα πάρει από το συγκεκριμένο παιχνίδι 1×17 βαθμούς S-B, ενώ η ομάδα που θα χάσει με 2½-1½ θα πάρει 1,5×17, δηλαδή 25,5 βαθμούς S-B.

Με άλλα λόγια, ο συντελεστήςαυτός λειτουργεί πολλαπλασιαστικά για καλά αποτελέσματα εναντίον καλων ομάδων. Η «ολυμπιακή» βελτίωση είναι ότι δεν υπολογίζεται ο αγώνας εναντίον του χειρότερου αντίπαλου, κάτι που μειώνει τον παράγοντα μιας ατυχίας στην κλήρωση. Αντίστοιχα βελτιωμένο (δηλαδή χωρίς το χειρότερο αντίπαλο) είναι και το δεύτερο κριτήριο, που είναι απλώς το άθροισμα των βαθμών ματς των αντιπάλων, δηλαδή ένα ματς-Μπούχολτς (Bhz).

Advertisements

18 Νοέμβριος, 2008 - Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΕΛΒΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΙΣΟΒΑΘΜΙΑΣ, ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΕΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥΛ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , ,

12 Σχόλια »

  1. Το κριτήριο αυτό χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο πρωτάθλημα Α Εθνικής το περασμένο καλοκαίρι (προφανώς εν είδει δοκιμής, καθώς ούτε το προγραμμα κληρώσεων το υποστήριζε και έγινε ολόκληρο πρόγραμμα στο excel για να βγει). Το πρόβλημα του πιστεύω είναι ότι είναι αυτοαναφερόμενο. Δηλαδή, για να αφαιρέσεις τη χειρότερη ομάδα θα πρέπει να κάνεις μία κατάταξη και ιδίως στην ολυμπιάδα, όπου λόγω των πολλών ομάδων θα υπάρχουν πολλές ομάδες με ίδιους βαθμούς. Πως θα αφαιρέσεις την χειρότερη ομάδα μεταξύ δύο ισοβάθμων, από την στιγμή που το πρώτο κριτήριο ισοβαθμίας είναι αυτό το ίδιο;

    Σχόλιο από Γιάννης Αντωνιάδης | 19 Νοέμβριος, 2008

  2. Η παρατήρηση-απορία είναι σωστή. Παρά την αρκετά εκτενή αλλά σίγουρα όχι εξαντλητική έρευνα που έκανα, δεν μπόρεσα να βρω ποιο συγκεκριμένο αλγόριθμο χρησιμοποιεί ο κατασκευαστής του προγράμματος. Είναι όμως προφανές ότι έχει δώσει από καιρό μια αποδεκτή λύση, επειδή χρησιμοποιεί ανάλογα κριτήρια στο πρόγραμμα Swiss-Manager εδώ και χρόνια.
    Χωρίς, επαναλαμβάνω, να γνωρίζω ποια λύση έχει δοθεί τεχνικά, νομίζω ότι η καλύτερη (και πιθανότερη) είναι να έχει θεωρηθεί ως defacto προϋπάρχουσα κατάταξη η αρχική (πριν από τον πρώτο γύρο) -στους πίνακες βαθμολογίες φαίνεται στη στήλη SNo- και όλα τα προβλήματα αυτοαναφοράς να επιλύνονται με προσφυγή στην κατάταξη αυτή.
    Ενώ από την πλευρά της πληροφορικής μπορεί να υπάρχουν και άλλες λύσεις (π.χ. επαναλαμβανόμενοι βρόχοι με περιορισμούς), έχω την αίσθηση ότι η αναφορά στην αρχική λίστα είναι και απλή, και σαφής, και έχει αθλητική τεκμηρίωση (τουλάχιστον εξίσου ισχυρή με άλλα κριτήρια), καθώς έχει χρησιμοποιηθεί συχνά και ως αυτόνομο κριτήριο άρσης της ισοβαθμίας («αρχικά έλο»).

    Σχόλιο από dokiskaki | 19 Νοέμβριος, 2008

  3. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα το καλοκαίρι που είχαμε την Α Εθνική δεν το υποστήριζε. Σε κάθε περίπτωση όμως νομίζω ότι το ζήτημα δεν είναι η τεχνική λύση στο πρόβλημα που ανέφερα που επέλεξε ο συγκεκριμένος προγραμματιστής. Αλλίμονο εάν ο προγραμματιστής κάθε προγράμματος κληρώσεων, είτε αυτός είναι του swissmanager, είτε του swiss master, είτε κάποιου άλλου έχει τόση δικαιοδοσία για να καθορίσει ο ίδιος πως λειτουργούν τα κριτήρια ισοβαθμίας. Αυτό θα πρέπει να είναι απόφαση της επιτροπής κανονισμών της FIDE. Τα προγράμματα πρέπει να εφαρμόζουν τους κανονισμούς και όχι να τους δημιουργούν.

    Σχόλιο από Γιάννης Αντωνιάδης | 19 Νοέμβριος, 2008

  4. Είναι ακριβές ότι δεν υπήρχε υποστήριξη του κριτηρίου στο πρόγραμμα της Α’ Εθνικής. Επίσης, φυσικά δεν εννοούσα ότι ο προγραμματιστής φτιάχνει τον κανονισμό -αλίμονο! Οι τεχνικοί είναι όμως συχνά σύμβουλοι των πολιτικών στον τρόπο διατύπωσης των αποφάσεών τους ώστε να υλοποιούνται τεχνικά ευκολότερα.
    Το θέμα είναι ότι δεν βρήκα πουθενά στο Διαδίκτυο δημοσιευμένη απάντηση στο ερώτημά σας, ούτε καν στην εισήγηση Burstein με βάση την οποία εγκρίθηκαν οι αλλαγές στους κανονισμούς της Ολυμπιάδας. Στην πραγματικότητα, (εκτιμώ ότι) τα θέματα που τυχόν προκύπτουν από την πολτική απόφαση λύνονται «εν λευκώ» (ή σχεδόν) από την επιτροπή ελβετικού της FIDE υπό τον Burstein.
    Από εκεί και πέρα, επειδή το ελβετικό Βurstein που υπάρχει στο Εγχειρίδιο της FIDE κάνει κλήρωση δημιουργώντας πρώτα την αρχική κατάταξη κάθε γύρου (με τελευταίο κριτήριο την αρχική κατάταξη) πιθανολόγησα ότι και εδώ το πρόβλημα αυτό θα λύνεται με αναγωγή στην αρχική κατάταξη. Επειδή όμως υπάρχουν δύο τρόποι να γίνει αυτό (ο αναδρομικός -δηλαδή να βγει κατάταξη 1ου γύρου με στήριγμα στην αρχική, του 2ου με βάση του 1ου κοκ ή να βγαίνει η κατάταξη κάθε γύρου με αναγωγή στην αρχική) και δεν μπορώ να ξέρω αν μαθηματικά δίνουν το ίδιο αποτέλεσμα μετά τον 14ο γύρο, τελικά σηκώνω κι εγώ ψηλά τα χέρια…

    Σχόλιο από dokiskaki | 19 Νοέμβριος, 2008

  5. Η λογική απάντηση είναι οτι αν έχω ισόβαθμες χειρότερες ομάδες θα φύγει το καλύτερο γινόμενο. Αυτό δεν προκυπτει απο πουθενά βέβαια, αλλά με βάση την λογική και ανάλογα παραδείγματα αυτό προκύπτει. Αν λοιπόν παίξεις με τα Πράσινα χώματα και χάσεις 4-0 , ας πρόσεχες. Αν κέρδισες 4-0 τότε είσαι άτυχος στην κλήρωση και αυτό μπορείς να το βγάλεις.

    Γιατί??

    Η λογική λέει οτι σου αφαιρεί τον παράγοντα ατυχία να πέσεις με μια κακή ομάδα και να σου στοιχήσει αυτό στην ισοβαθμία. Οπότε όσο περισσότερο δικαιολογείς τον τίτλο χειρότερη ομάδα, τόσο ποιο λογικό είναι να την βγάλεις απο το Άθροισμα.

    Υπάρχει πχ και το αντίστοιχο στις νόρμες. Βγάζεις αυτούς που σου χαλάνε την νόρμα, αρκεί να τους έχεις κερδίσει.

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 19 Νοέμβριος, 2008

  6. Η αρχική εισήγηση Burstein πρότεινε την αφαίρεση των δύο χειρότερων αντιπάλων (είναι ένα pdf χωμένο κάπου ανάμεσα στις εισηγήσεις του Εκτελεστικού Γραφείου της FIDE που έγινε πέρσι στην Αττάλεια). Με την ίδια εισήγηση έχει συσταθεί μια τεχνική επιτροπή για την παρακολούθηση όλων των προβλημάτων στη Δρέσδη, όπου συμμετέχουν οι εμπειρότατοι διεθνείς διαιτητές και οργανωτές Leong (επικεφαλής), Krause (Γερμανός ειδικός στα ελβετικά), Stubenvoll (Αυστριακός ειδικός και στα ελβετικά), ο Burstein και ο προγραμματιστής Herzog. Η αίσθησή μου (και η πείρα μου από τέτοιες καταστάσεις) είναι ότι πολλά πράγματα λύνονται προχωρώντας -και μετά θα τα δούμε ίσως πιο ξεκάθαρα ως κανονισμό της FIDE.
    Κώστα –και τι γίνεται αν έχεις ΔΥΟ αντίπαλους με ίδιο χειρότερο γινόμενο; Δεν νομίζω ότι μπορεί να είναι θέμα επιλογής, επειδή βγάζοντας τον Α αντί του Β μπορεί να βελτιώνεις το επόμενο κριτήριό σου κλπ. Χρειάζεται ένα σημείο αναφοράς και γι’ αυτό τείνω να πιστεύω ότι χρησιμοποιούν την αρχική λίστα (ίσως με τον αναδρομικό τρόπο).

    Σχόλιο από dokiskaki | 19 Νοέμβριος, 2008

  7. >και τι γίνεται αν έχεις ΔΥΟ αντίπαλους με ίδιο χειρότερο γινόμενο;

    Μα τότε αφαιρείς όποιο ναναι. Δεν έχει σημασία στο τελικό γινόμενο. Εξάλλου δεν χρησιμοποιείς πουθενά αυτή την λίστα των επιλεγμένων ομάδων. Δεν εφαρμόζεται σε άλλο κριτήριο αυτή η λίστα ούτε είναι δεσμευτική. Απλά στο άθροισμα πέταξες 1 (2..3.. όσα θες) παράγοντα (ες).

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 19 Νοέμβριος, 2008

  8. Εξάλου το άθροισμα αυτό είναι κάτι πολύ απλό.
    Οι πόντοι μιας ομάδας αντιπροσωπεύουν την δυναμικότητα της και οι πόντοι που κάνεις εναντίον της , η επίδοση σου (σαν να είναι κάποιο τεστ). Σαν να λέμε έχεις να λύσεις ένα πρόβλημα και οι πόντοι της ομάδας είναι ο βαθμός δυσκολίας του προβλήματος. Πόσους πόντους έκανες είναι το αποτέλεσμα στην συνάντηση και το γινόμενο απλά δείχνει την «απόδοση» κατα την επίλυση του προβλήματος.
    Και με αυτή την προσέγγιση, επειδή ο στόχος είναι να βρεθεί η «απόδοση» στην επίλυση του προβλήματος, αν έχεις πολλά προβλήματα με την ίδια δυναμικότητα, θα αφήσεις σίγουρα μέσα αυτά που δεν αλλοιώνουν την τελική εικόνα, και αυτά είναι αυτά που δεν τα πήγες καλά.

    Δεν ξέρως αν το παράδειγμα είναι τόσο επιτυχημένο όσο μου φαίνεται εμένα και τόσο φανερή η αντιστοιχία.

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 19 Νοέμβριος, 2008

  9. Επομένως, ίσως αρκούσε μια προσεκτικότερη διατύπωση του κανονισμού από τη FIDE, δηλαδή ότι αφαιρείται το χειρότερο επιμέρους γινόμενο και όχι o χειρότερος αντίπαλος.

    Σχόλιο από dokiskaki | 20 Νοέμβριος, 2008

  10. >δηλαδή ότι αφαιρείται το χειρότερο επιμέρους γινόμενο και όχι o χειρότερος αντίπαλος.

    οχι γιατί το χειρότερο γινόμενο πιθανότατα θα το κάνεις με τον καλύτερο παίκτη που έπαιξες (κανα 4-0).

    Νομίζω η σωστή διατύπωση είναι απλά αφαιρείται ο χειρότερος αντίπαλος (με βάση την βαθμολογία). Σε περίπτωση επιλογής, αφαιρείται απο τους αντίπαλους με την ίδια βαθμολογία αυτή που δίνει το μεγαλύτερο γινόμενο (και όχι το μικρότερο).

    Σχόλιο από Oreopoulos Kostas | 20 Νοέμβριος, 2008

  11. Καλημέρα από Δρέσδη!
    Το πρόβλημα που τέθηκε στα σχόλια είναι όντως υπαρκτό. Δεν έχω διαπιστώσει ακόμη πως λύνεται από το πρόγραμμα, θα ρωτήσω όμως τον Stubenvoll σήμερα.
    Όσο για την περίφημη επιτροπή εμπειρογνωμώνων, συνοπτικά σας ενημερώνω ότι εδώ πέρα τα έχουν κάνει εντελώς θάλασσα! Σε πολλά πράγματα! Και φυσικά πολλές κληρώσεις ήταν λάθος…

    Σχόλιο από middlewave | 21 Νοέμβριος, 2008

  12. Να υποθέσω ότι το πρόβλημα που δημιουργήθηκε στην τελική κατάταξη για την πρώτη θέση στις γυναίκες μεταξύ Γεωργίας και Ουκρανίας, οφείλεται στο παραπάνω ζήτημα με το κριτήριο ισοβαθμίας;Να θυμίσω ότι το πρόγραμμα αρχικά έβγαζε πρώτη την Ουκρανία και μετά έγινε ξανά υπολογισμός και βγήκε πρώτη η Γεωργία.

    Σχόλιο από Γιάννης Αντωνιάδης | 26 Νοέμβριος, 2008


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: