ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Αγάπη που ‘γινες δίκοπο μαχαίρι

theatlanticΤο περιοδικό The Atlantic (παλαιότερα γνωστό με τον τίτλο The Atlantic Monthly)  είναι μια μηνιαία έκδοση που κυκλοφορεί στη Βοστώνη των ΗΠΑ από το 1857. Η ύλη του παλαιότερα ήταν λογοτεχνική και πολιτιστική, αλλά σήμερα (που εκδίδεται για την ακρίβεια δέκα φορές το χρόνο) αυτοπροσδιορίζεται ως περιοδική έκδοση γενικής ύλης και επικεντρώνεται, πέρα από τα πολιτιστικά, σε διεθνή θέματα, την πολιτική και την οικονομία, στοχεύοντας στο κοινό που καθορίζει ως ηγέτες της διανόησης (στοιχεία από την Wikipedia). Για την ιστορία του περιοδικού διαβάστε επίσης εδώ το ενδιαφέρον σχετικό ηλεκτρονικό άρθρο (στα αγγλικά).
Το επόμενο άρθρο με πρωτότυπο τίτλο Rook Dreams, του Έντουαρντ Τένερ [Edward Tenner], συγγραφέα των Why Things Bite Back και Our Own Devices, και εικονογραφημένο από τον Τζέησον Σνάιντερ [Jason Schneider], δημοσιεύθηκε στο πρόσφατο τεύχος του περιοδικού (Δεκεμβρίου ’08). Η κεντρική θέση του άρθρου είναι ότι το νέο σκακιστικό λογισμικό διευκολύνει τους νέους σκακιστές να φτάσουν στις κορυφές του παιχνιδιού τους –και τους δυσκολεύει να παραμείνουν εκεί.

chess-software-wide

Αγάπη που ’γινες δίκοπο μαχαίρι

ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΟΝΟ ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ που προκάλεσε το ενδιαφέρον του σκακιστικού κόσμου πριν λίγους μήνες στη Βόννη της Γερμανίας. Υπήρχε και η άφιξη της ChessBase 10, μιας ακόμη πιο ενισχυμένης έκδοσης του προγράμματος με την τεράστια βάση δεδομένων που αποτελεί τη λυδία λίθο για κάθε σκακιστή που συμμετέχει σε αγώνες.

Όταν το 1997, ο Deep Blue, ο πολυεπεξεργαστικός υπολογιστής της ΙΒΜ νίκησε τον παγκόσμιο πρωταθλητή Γκάρι Κασπάροβ, οι γρήγορες εξελίξεις στο χώρο της πληροφορικής για το σκάκι φάνηκε ότι θα μείωναν τις προκλήσεις του παιχνιδιού και θα θάμπωναν τη λάμψη του. Αντί να συμβεί αυτό όμως, ο Παγκόσμιος Ιστός αύξησε τον αριθμό όσων παίζουν ερασιτεχνικά αυτό το παιχνίδι και εκλέπτυνε τα πράγματα στην κορυφή του. Σήμερα υπάρχουν στρατιές νέων σκακιστών που παίζουν καλύτερο σκάκι από ποτέ –αλλά η παρουσία τους αλλάζει το παιχνίδι με αναπάντεχους τρόπους.

Η ChessBase, που παρουσιάστηκε πρώτη φορά για τα μηχανήματα Atari το 1987, προσφέρει σήμερα ένα είδος λεξικού με 3,75 εκατομμύρια παρτίδες, αρχίζοντας από μερικές που σώζονται ακόμη αν και παίχτηκαν πιο παλιά από εδώ και πέντε αιώνες. Υπολογίζει στατιστικά στοιχεία, ανάμεσά τους  ακόμη και αποτελέσματα από παρτίδες που μόλις κατέβηκαν από τον Ιστό, και δείχνει το νικηφόρο ποσοστό που απέδωσαν οι διάφορες εναλλακτικές κινήσεις. Έτσι μετατρέπει όλη τη σκακιστική κληρονομιά σε ένα τεράστιο σπήλαιο με αμέτρητες διακλαδώσεις, που μπορεί κανείς να το εξερευνήσει παρτίδα την παρτίδα.

Ο Τζον Έντουαρντς [Jon Edwards], δάσκαλος σκακιού και πρωταθλητής των ΗΠΑ στο σκάκι δι’ αλληλογραφίας το 1997, δηλώνει πως οι παίκτες εξακολουθούν να βελτιώνονται ξαναπαίζοντας σπουδαίες παρτίδες –η ChessBase απλώς κάνει αυτή τη διαδικασία πιο αποτελεσματική. Όταν ήταν μικρός, ο Μπόμπι Φίσερ βυθιζόταν σε στοίβες με ρώσικα περιοδικά στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης μετακινώντας ασταμάτητα τα κομμάτια στη σκακιέρα. Οι σημερινοί διεκδικητές μπορούν να βλέπουν και να παίζουν τις πιο πρόσφατες παρτίδες στο Διαδίκτυο και στην οθόνη του υπολογιστή τους, να προσθέτουν τις παρτίδες τους στα αρχεία της ChessBase και να μαθαίνουν πιο γρήγορα από τα λάθη τους.

Ποτέ δεν ήταν ευκολότερο να γνωρίσεις τον αντίπαλό σου. Ακόμη και ο Βισουανάθαν Ανάντ, ο παγκόσμιος πρωταθλητής που υποστήριξε με επιτυχία τον τίτλο του στο ματς της Βόννης, δήλωσε ότι δεν έχει πια την πολυτέλεια να διαθέτει ένα «αγαπημένο άνοιγμα». Κάτω από την πίεση που τους επιβάλλει η εξονυχιστική παρακολούθηση των παρτίδων τους μέσω των βάσεων δεδομένων και των μηχανών ανάλυσης όπως ο Fritz (ένα άλλο δημοφιλές λογισμικό υψηλού επιπέδου, το οποίο υπολογίζει νέες κινήσεις), οι κορυφαίοι σκακιστές πρέπει να προετοιμάζουν περισσότερες βαριάντες από ποτέ άλλοτε.

Στο μεταξύ έπαψαν να αποτελούν εμπόδιο και οι αποστάσεις. Ο Μάικλ Β. Κοσέτ [Michael V. Cossette], ένας χημικός μηχανικός που είχε αναδειχθεί πρωταθλητής εφήβων στην πολιτεία του όταν ήταν φοιτητής το 1973, θυμάται ότι ο πλησιέστερες σκακιστικός σύλλογος απείχε μια ολόκληρη ώρα από το σπίτι του. Το 2008 υπάρχουν ελεύθεροι ιστότοποι που προσφέρουν βάσεις δεδομένων, παρτίδες μέσω Διαδικτύου, και εκπαίδευση –οπουδήποτε στον κόσμο.

Οι σημερινοί προσήλυτοι είναι οι τελευταίοι του τρίτου μεγάλου κύματος στρατολόγησης. Το πρώτο κύμα, τη δεκαετία του 1930, ξεκίνησε από τη σοβιετική επιθυμία για την απόκτηση γοήτρου μέσα από τις σκακιστικές επιτυχίες. Το δεύτερο εμπνεύστηκε από τη νίκη του Μπόμπι Φίσερ επί του Ρώσου σουπερστάρ Μπόρις Σπάσκι το 1972, που έφτασε να απασχολήσει μέχρι και την τηλεόραση. Το τρίτο γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, με την ανατολή του Διαδικτύου και την εμφάνιση μιας υποαπασχολούμενης σκακιστικής διανόησης στην πρώην σοβιετική αυτοκρατορία, που διαπίστωσαν ότι ακόμη και τα μέτρια βραβεία σε σκληρό συνάλλαγμα ήταν προτιμότερα από την ανέχεια.

Το κύμα αυτό δημιούργησε περισσότερους γκρανμέτρ παρά ποτέ άλλοτε, που γίνονται πιο δυνατοί σε όλο και πιο μικρή ηλικία. Ο Σπάσκι είχε γίνει γκρανμέτρ στην ηλικία –ρεκόρ τότε– των 18 ετών, ο Φίσερ έγινε στα 15· το 2002, ο Ουκρανός Σεργκέι Καριάκιν τα κατάφερε μόλις 12 ετών. Ο Νορβηγός Μάγκνους Κάρλσεν, που έγινε γκρανμέτρ στα 13 του το 2004, έχει σήμερα τον τέταρτο βαθμό αξιολόγησης στον κόσμο.

Οι ερευνητές της ευφυΐας Γουίλιαμ Ντίκενς [William Dickens] και Τζέημς Φλυν [James Flynn] έχουν διατυπώσει την υπόθεση ότι όταν μια γενεά νέων ανθρώπων αντιμετωπίσει σοβαρά κάποιο θέμα –όπως όταν οι μαύροι φοιτητές στα αμερικανικά κολέγια στράφηκαν στο μπάσκετ τη δεκαετία του 1950– επιβάλλεται σχεδόν αυτόματα, σαν «κοινωνικός πολλαπλασιαστής», μια σειρά θεσμών που εντοπίζουν και καλλιεργούν τα σχετικά ταλέντα –με αποτέλεσμα τη βελτιωμένη απόδοση. Σύμφωνα με τον Έντουαρντς (και άλλους κορυφαίους σκακιστές), η ChessBase και τα άλλα αναλυτικά προγράμματα υπολογιστών, μαζί με τις εικονικές κοινότητες που ξεπηδούν γύρω τους, έχουν παρόμοια επίδραση.

Υπάρχει όμως και ένα «αλλά». Καθώς οι υπολογιστές μαγεύουν ολοένα και περισσότερους ανθρώπους και βελτιώνουν τις σκακιστικές τους δεξιότητες, αυξάνεται και ο απαραίτητος χρόνος για την προετοιμασία. Έτσι κι αλλιώς, ποτέ δεν υπήρχαν, αρκετά χρήματα για αφοσιωμένη επαγγελματική απασχόληση με το σκάκι –και σήμερα οι απαιτήσεις για να παραμένεις ενήμερος στις σκακιστικές εξελίξεις κάνουν ακόμη πιο δύσκολη ακόμη και την μερική απασχόληση σε συνδυασμό με κάποιο άλλο επάγγελμα. Ένας από τα αστέρια του Έντουαρντς αναγκάστηκε, με μεγάλη του λύπη, να εγκαταλείψει την ελπιδοφόρα επαγγελματική σκακιστική σταδιοδρομία του για να σπουδάσει νομικά. Αλλά και μερικοί ιδιαίτερα ισχυροί ερασιτέχνες τα παρατάνε, όπως τα παράτησε ο Κοσέτ το 2001. «Δεν είναι άθλημα πια» παρατηρεί. «Δεν είναι παιχνίδι. Είναι επιστημονική μελέτη.» Στα μάτια του, και στα μάτια πολλών άλλων επαγγελματιών, μοιάζει πάρα πολύ με κανονική δουλειά.

Δεν συμφωνούν μαζί τους όλοι όσοι παίζουν για τη διασκέδασή τους. Πολλοί απολαμβάνουν την ανάλυση και τις εξερευνήσεις με τη βοήθεια του υπολογιστή. Ως δάσκαλος, ο Έντουαρντς πιστεύει ότι το σκάκι προσφέρει στα μικρά παιδιά μια σπουδαία προετοιμασία για το πανεπιστήμιο και για τη ζωή. Όμως και στο σκάκι, όπως και στη ζωή, η τεχνολογική πρόοδος είναι δίκοπο μαχαίρι.

Advertisements

4 Δεκέμβριος, 2008 - Posted by | ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ | , , , , , , , , , , , , , , , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: