ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Α’ Εθνική σε σαράντα σκακιέρες

«Ε, αν είναι να ευτελίζεται η συζήτηση από την αρχή…» (έτσι, ευγενικά, αντί για «ξεφτιλίζεται…») θα σκεφτεί ο κάθε σώφρων αναγνώστης. «Πάμε να φύγουμε από δω κι ας ψάξουμε κάποιο μπλογκ όπου το αφεντικό δεν τρελάθηκε ακόμη…»

Θέλω αμέσως να ζητήσω συγγνώμη από τον αναγνώστη που ειλικρινά πιστεύει ότι στο σκάκι, όπως π.χ. στο ποδόσφαιρο ή στο μπάσκετ, τα διασυλλογικά είναι το Α και το Ω της αγωνιστικής δραστηριότητας —δεν θέλω να τον θίξω, τον βεβαιώνω ότι δεν είναι το Α και το Ω, αλλά αυτό είναι θέμα άλλου άρθρου. Επίσης θέλω να ζητήσω την ανοχή σας για λίγα λεπτά. Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να συμβάλλω στο διάλογο για τα διασυλλογικά που ξεκίνησε από το άρθρο «Καμιά καλή κουβέντα για το ορφανό;» και να παρουσιάσω την ιστορία και τα πάθη των συνθέσεων στα διασυλλογικά πρωταθλήματα. Θέλω όμως να γίνει κατανοητό εξαρχής πως επειδή το σκάκι είναι ατομικό, κάθε σύνθεση και κάθε τεχνική επιλογή που κάνουμε είναι αυθαίρετη και αποτελεί έναν αναγκαστικό συμβιβασμό, που συχνά θυμίζει το αστείο για την καμήλα (που είναι, λέει, ένα άλογο σχεδιασμένο από επιτροπή). Ελπίζω να γίνω σαφέστερος στη συνέχεια. Παρακαλώ όμως να μου επιτρέψετε προσωρινά να αναφέρω τα θετικά μιας Α’ Εθνικής των 40 σκακιερών (στο τέλος του άρθρου γράφω και για το σύστημα αγώνων και για το ποιος θα το πληρώσει).

Καταρχήν ο αριθμός σαράντα δεν είναι καθαυτός περίεργος (ας θυμηθούμε τα παλικάρια από τη Λιβαδιά). Δεν είναι ούτε υπερβολικός· ίσα-ίσα είναι ένας αριθμός απόλυτα φυσιολογικός για δραστηριότητα ομάδων Α’ Εθνικής όχι μόνο σε άλλα ατομικά αθλήματα (π.χ. στίβος, κολύμβηση), αλλά και σε ομαδικά (πρώτη ομάδα συν ένα από τα πολλά υποχρεωτικά τους φυτώρια). Μπορεί να ικανοποιήσει όλες τις κατά καιρούς ανάγκες αναπτυξιακών σκακιερών χωρίς τα αρνητικά τους (π.χ. θα αναγκάζει τα σωματεία να έχουν πραγματικά φυτώρια —δεν θα φτάνει η κάλυψη μιας τρύπας με μεταγραφές— και θα επιτρέπει στα σωματεία να αξιοποιούν πολυ περισσότερα από τα ταλέντα τους  —όχι να παίζει ο ένας και να κάθονται οι υπόλοιποι). Νομίζω επίσης ότι είναι άνετα στις δυνατότητες των κορυφαίων σκακιστικών συλλόγων της χώρας (καμιά δεκαριά στην Αθήνα, τρεις-τέσσερις στη Θεσσαλονίκη, σίγουρα Καβάλα, Χανιά, Ηράκλειο, Πάτρα), ίσως και αλλού (μετά από μια μεταβατική περίοδο  για να συμμαζέψουν και να συγχωνεύσουν τα θυγατρικά τους σωματεία).

Η εξέλιξη των συνθέσεων

Μια μικρή παρένθεση για την ιστορία των συνθέσεων στα διασυλλογικά πρωταθλήματα: Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν άρχισε το πρωτάθλημα Α’ Εθνικής μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1970 οι σκακιέρες ήταν έξι, χωρίς περιορισμούς. Γύρω στα 1975 έγινε η 6η εφηβική (έφηβος ήταν τότε ο Κ20). Μετά από 2-3 χρόνια οι ομάδες έγιναν οκταμελείς, αρχικά με σύνθεση 5-3 και μετά με σύνθεση 5-2-1 όταν μπήκε για πρώτη φορά γυναικεία σκακιέρα.

Αρχές της δεκαετίας του 1980 οι σκακιέρες έγιναν 10 (6-3-1) καθώς υπήρχε γκρίνια για την απώλεια της τρίτης εφηβικής σκακιέρας και ο αριθμός συμπληρώθηκε με μια ακόμη αντρική (γενική τη λέμε σήμερα) σκακιέρα. Η σκακιστική ευημερία των αρχών της δεκαετίας οδήγησε μάλιστα τη ΓΣ της ΕΣΟ να ψηφίσει υπερ 12μελούς σύνθεσης (που δεν θυμάμαι πια την ανάλυσή της, αλλά δεν έχει σημασία επειδή εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτωντης εποχής, το σύστημα καταργήθηκε πριν καν πρωτοεφαρμοστεί).

Επί πολλά χρόνια μετά το σκάκι πορεύτηκε με τη 10μελή σύνθεση, που είχε όμως αναδιαρθρωθεί εσωτερικά σε 5 γενικές (αντρικές), 3 εφηβικές (αλλά η μια κάτω των 16) και 2 γυναικείες σκακιέρες (αλλά η μια να είναι νεάνιδα). Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 τα οικονομικά δεδομένα είχαν επιδεινωθεί με συνέπειες στη σύνθεση, που ως  αποτέλεσμα και των διεθνών εξελίξεων,της διαστρωμάτωσης των εφήβων σε διετή κλιμάκια (Κ20, Κ18, Κ16 κ.ο.κ. μέχρι τα Κ8), αλλά και άλλων ειδικών περιστάσεων (π.χ. ο έφηβος Κ18 της πρωταθλήτριας ομάδας είχε επιδότηση στις Πανελλαδικές) είχε γίνει 8μελής: 4 γενικές, 2 εφηβικές (Κ18 και Κ12) και δύο γυναικείες (η μία νεάνιδα, επίσης K18).

Παρά την ονομασία τους ως αναπτυξιακών, οι «ειδικές» σκακιέρες (δηλαδή οι μονές, μια από αυτό και μία από το άλλο, γυναικείες και εφηβικές) φάνηκε γρήγορα ότι δεν συντελούσαν αναγκαστικά στην ανάπτυξη: Ανάπτυξη σημαίνει φυτώριο, προπονήσεις, ομαδική δουλειά και όταν παίζει μόνο ένας, οι υπόλοιποι λογικά απογοητεύονται. Πιο εύκολες και γρήγορες είναι οι μεταγραφές…

Από την άλλη, επειδή είναι θέμα απλών μαθηματικών πως οι σκακιστές με ηλικίες από 18 και πάνω είναι (και θα είναι) πάντα πολύ, μα πολύ περισσότεροι αναλογικά από τους σκακιστές τις ηλικίες από τα 8 μέχρι τα 18 δημιουργήθηκε κάτι σαν ασφυξία στους παραγωγικούς συλλόγους: Τα ταλέντα τους —που δεν χωρούσαν στην πρώτη ομάδα— είτε τα παρατούσαν νωρίς-νωρίς, είτε ζητούσαν μεταγραφή (ασύμφορο: να έχεις φυτώριο και να ετοιμάζεις σκακιστές για τους άλλους). Οι ενήλικοι που δεν ξεπερνούσαν το επίπεδο των καθιερωμένων παικτών της πρώτης ομάδας (μόλις βγάλει δυο μέτρ και δύο υποψήφιους το σωματείο καλύφτηκε για δεκαπέντε χρόνια) επίσης τα παρατούσαν ή ζητούσαν μεταγραφή. Συχνά μετάνιωναν για τα χαμένα χρόνια και κάποιοι «έβαλαν όρκο» να μην αφήσουν τα παιδιά τους να πιάσουν σκάκι στα χέρια τους. Μια ανεπαρκή λύση έδωσαν εδώ τα θυγατρικά σωματεία (με τα δικά τους προβλήματα, αλλουνού άρθρου θέμα και αυτό).

Στην προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στη σύνθεση, και μέσα στο συγκυριακά ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον των πρώτων χρόνων της νέας χιλιετίας, οι συνθέσεις διευρύνθηκαν: πρώτα στις δέκα σκακιέρες και μετά στις σημερινές δώδεκα: 5 γενικές, τρεις γυναικείες (2 νεάνιδες K18 και K16), τέσσερις εφηβικές (K18, K16, K14, K12). Στο μεταξύ όμως οι κάνουλες στέρεψαν, τα οικονομικά δεν βγαίνουν πια, μια χρονιά το πρωτάθλημα δεν έγινε καθόλου και για φέτος έχει προκηρυχτεί με τρόπο όπου οι σύλλογοι καλούνται να πληρώσουν εξ ιδίων (και με βάση τις συνθέσεις).

Πίσω στις σαράντα σκακιέρες

Μετά από την κάπως μεγαλούτσικη παρένθεση ας επιστρέψω τώρα στην ανάλυση του οράματος για τη 40μελή σύνθεση, που θα αποτελείται από τέσσερις εφηβικές σκακιέρες Κ18, τέσσερις εφηβικές σκακιέρες Κ16, τέσσερις εφηβικές σκακιέρες Κ14, τέσσερις εφηβικές σκακιέρες Κ12, οκτώ γυναικείες (από τις οποίες 2 Κ18 και 2 Κ14), και θα συμπληρώνεται με δεκαέξι ελεύθερες σκακιέρες —όπου προτείνω και μια σημαντική καινοτομία: να υπάρχουν ανάμεσά στις 16 και τέσσερις σκακιέρες βετεράνων (Α55) και τέσσερις φοιτητικές (Α18 αλλά Κ25). Η επιλογή μου έγινε με κριτήρια αντίστοιχα αυτών που χρησιμοποιούνται για την ως τώρα επιλογή συνθέσεων και νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να αντιλέξει για την πραγματική ανάγκη να καλλιεργηθεί περισσότερο το σκάκι και στις δύο νέες κατηγορίες που προτείνω.

Προτείνω επίσης (ακολουθώντας τη σχεδόν πάγια παράδοση σε αυτά τα 40 χρόνια διασυλλογικών να μειώνεται αναλογικά η σύνθεση στις χαμηλότερες κατηγορίες), 32 σκακιέρες για τη Β’ Εθνική, 24 για τη Γ’ Εθνική, 16 για την Α’ Τοπική και 8 για τη Β’ Τοπική. Είναι ωραία και στρογγυλά νούμερα. Νομίζω επίσης ότι το σωστό σύστημα αγώνων είναι σε διπλές συναντήσεις κάθε Κυριακή. Έστω και με δώδεκα ομάδες στην Α’ Εθνική, εικοσιτέσσερις στη Β’, και σαράντα  οχτώ στη Γ’ (αφού το σωστό είναι να υπάρχει παράλληλα και η «πυραμίδα») θα παραμείνουν και αρκετές για τα τοπικά πρωταθλήματα. Επιπλέον, δύο φορές από έντεκα παιχνίδια θα δώσουν αναμφισβήτητα αντικειμενικά αποτελέσματα στην κατάταξη (και θα γεμίζουν σκακιστικά τις Κυριακές μας από τον Οκτώβρη μέχρι το Μάη: πρωί σκάκι, μεσημέρι μπάσκετ, απόγευμα ποδόσφαιρο. Κα-τα-πλη-κτι-κό!)

Το οικονομικό μέρος είναι νομίζω δευτερεύον. Νομίζω ότι είναι υποχρέωση του κράτους να πληρώσει αυτό το εξαιρετικό δημιούργημά μου. Αλλά και αν δεν τα βρούμε από εκεί, να τα πάρουμε από τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Πώς; Δεν υπάρχουν δικαιώματα; Δεν υπάρχει τηλεόραση; Δεν υπάρχουν στην Ελλάδα χορηγοί για τις φανέλες και τα γήπεδα, ε… συγγνώμη, τα σκακιστικά τραπέζια;  Τι θα πει αυτό; Πρέπει να μας βάλουν στην τηλεόραση. Τι θα πει όλοι θα παίζουν και κανείς δεν θα μας βλέπει; Τότε να τα πάρουμε από το στοίχημα. Τι κάνει ο ΟΠΑΠ; Τίποτα δεν γίνεται σωστά σε αυτό το κράτος… Δεν πειράζει, θα τα πάρουμε από τα τηλεοπτικά που θα εισπράξει η πρωταθλήτρια ομάδα που θα παίζει στο Champions League ή ξέρω γω πώς το λένε στα σκακιστικά. Πώς; Εκεί παίζουν σε έξι σκακιέρες και οι ομάδες πληρώνουν μόνες τους; Μα πώς είναι δυνατόν; Θα πρέπει επειγόντως να τους εξηγήσουμε τα συστήματά μας…

Επί της ουσίας

Ελπίζω με τον υπερβολικό τρόπο που διάλεξα να έκανα κατανοητό ότι:

1. Το τεχνικό μέρος (κυρίως οι συνθέσεις και τα αγωνιστικά συστήματα) των διασυλλογικών στην Ελλάδα ήταν πάντα σε μεγαλύτερο βαθμό αποτέλεσμα οικονομικών συγκυριών και πολιτικών (σκακιστικών, όχι κομματικών) πιέσεων στις διοικήσεις και σε πολύ μικρότερο βαθμό αποτέλεσμα της συμμόρφωσης σε κάποια διεθνή στάνταρ, ή αγωνιστικές, προπονητικές, ή αναπτυξιακές προδιαγραφές. Μπορεί να μην το λένε έτσι, αλλά πολλές συζητήσεις ειδικών καταλήγουν συχνά στο «αμ πόσες θέλεις νάναι οι σκακιέρες;»

2. Ότι το διασυλλογικό που έχουμε στην Ελλάδα είναι πραγματική σκιά ενός διασυλλογικού που θα ικανοποιούσε σωστά τις προδιαγραφές που μπαίνουν σε διάφορες συζητήσεις (αναπτυξιακό, αγωνιστικά αντιπροσωπευτικό, δομημένο). Αν υποθέσουμε (αυθαίρετα, το ξέρω) ότι γίνεται με το 30%  της «σωστής» σύνθεσης, το 30% του «σωστού» αριθμού αγώνων, και το 30% της  «σωστής» πυραμιδικής δομής, αυτό σημαίνει ότι είναι λιγότερο από το 3% ενός «σωστού» διασυλλογικού (δεν έχω πρόβλημα να δοκιμάσετε με τους δικούς σας αριθμούς, όποιος βγάλει πάνω από 10% σίγουρα έχει «κλέψει»).

3. Ότι αν διοργανωνόταν όπως πρέπει (με μετακινήσεις με αεροπλάνα και όχι τέσσερις μέρες με ποστάλια Κρήτη-Θεσσαλονίκη και πούλμαν της δεκαετίας του ’80, με ανθρώπινο φαγητό και ύπνο σε σωστά  ξενοδοχεία και όχι σάντουιτς σε πανδοχεία της συμφοράς) και σε πραγματικά πανελλήνιο επίπεδο (που σημαίνει π.χ. και ματς Καλαμάτα-Καρδίτσα, Αλεξανδρούπολη-Πάτρα, και Μυτιλήνη-Ιτέα) θα απαιτούσε δεκάδες αν όχι εκατοντάδες εκατομμύρια  —με τα οποία μπορούμε να κάνουμε δεκάδες άλλα πολύ πιο χρήσιμα πράγματα για το ατομικό (βλέπετε, το θυμάμαι) παιχνίδι του σκακιού.

Φυσικά και έχουν πολλά χρήσιμα (ιδιαίτερα κοινωνικά) τα διασυλλογικά (αλλιώς δεν θα γινόταν καν θέμα)  και πολλοί έχουν καταφέρει θαύματα γύρω από αυτά. Ακόμη και αυτό το 3% ή 5% ή 10% ενός σωστού διασυλλογικού μπορεί να δώσει πολλά, που ελπίζω να βγουν από τις συζητήσεις μας.

Advertisements

13 Φεβρουαρίου, 2009 - Posted by | ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΑ, ΕΣΟ, ΘΕΣΜΟΙ, ΜΑΖΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΑ |

7 Σχόλια »

  1. Ξαναδιαβάζοντας το νήμα της περσινής συζήτησης για τα διασυλλογικά στο σκακιστικό ιστολόγιο συνειδητοποίησα ότι ο (άγνωστός μου) σχολιαστής black_eagle είχε χρησιμοποιήσει την ίδια μέθοδο της υπερβολής (μιλώντας για 25 σκακιέρες) για να προβάλλει τη γνώμη του.

    Ομολογώ αυτοβούλως και αυθορμήτως ότι δεν το θυμόμουν, αλλά δεν μπορώ να αρνηθώ ότι μπορεί να έμενε στο υποσυνείδητό μου (κάπως σαν τη μελωδία του My Sweet Lord στον Τζωρτζ Χάρισον) και να χρησιμοποίησα μια ανάλογη υπερβολή για να εμπλουτίσω ένα διαφορετικά στεγνό άρθρο για την εξέλιξη της σύνθεσης στα διασυλλογικά κατά σκακιέρες.

    Σχόλιο από dokiskaki | 16 Φεβρουαρίου, 2009

  2. Προφανώς και θα συμφωνήσω, μέσα στην υπερβολή της πρότασης, ότι η 40+ σκακιέρες, είναι πραγματικά ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ μέτρο.
    Ο λόγος είναι απλός. Δεν γίνεται να κάνει κάποιος 40 μεταγραφές, και σαφώς κανείς δεν θα έδινε λεφτά σε 4-5 παίκτες για τα 5/40 μιας ομάδας.

    Από την άλλη βέβαια, αποτελεί άμυνα στο υπάρχον σύστημα, που με την δική του υπερβολή (βλέπε «αναπτυξιακές» σκακιέρες) φροντίζει να καταστρέφει απο το να δημιουργεί.

    Προσωπικά προτιμώ
    1) 5 ανδρικές σκακιέρες
    2) 1 Γυναικία
    3) 2 Έφηβοι κάτω των 20 που υποχρεωτικά παίζουν στον σύλλογο τουλάχιστον 3 χρόνια (ή είναι πρώτό δελτίο). Για να σταματήσει αυτό το έκτρωμα με το σκλαβοπάζαρο μικρών.
    4) Ένας κάτω των 14, με τους ίδιους περιορισμούς
    5) Και μιά γυναίκα κάτω των 20 (πάλι με τον ίδιο περιορισμό)

    Αν θέλετε ανάπτυξη, απαιτήστε ανάπτυξη. Το ίδιο μέτρο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε ΜΙΑ ή ΔΥΟ ανδρικές σκακιέρες.

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 16 Φεβρουαρίου, 2009

  3. Αυτό δεν είναι κακή ιδέα. Και να κοπούν επιτέλους οι κοινοτικοί από τις «αναπτυξιακές» σκακιέρες.
    Αλλά ακόμη και αυτή η λύση δεν αντιμετωπίζει το βασικότερο πρόβλημα, δηλαδή το οικονομικό.
    Μετά από έτη συζητήσεων και πολλές αλλαγές, προσπάθησα να καθαρίσω εντελώς το μυαλό μου από πληροφορίες και να προσεγγίσω το θέμα από την αρχή, σαν ηλίθιος. Και συνειδητοποίησα ότι τα περισσότερα παράπονα ήταν σχετικά με το οικονομικό. Και τι κάναμε για να το αντιμετωπίσουμε? Αυξήσαμε τον αριθμό των ομάδων (φτάσαμε στο εξωφρενικό 34) και τον αριθμό των σκακιερών, και μάλιστα με παιδιά που κουβαλούν πίσω τους γονείς και συνοδούς, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο το κόστος!
    Νομίζω ότι αν προσπαθήσει κανείς να το εξηγήσει αυτό σε κάποιον άσχετο με το σκάκι, θα εισπράξει πολλή ειρωνεία…

    Σχόλιο από middlewave | 17 Φεβρουαρίου, 2009

  4. Αν κοπεί ο βήχας στις συνήθειες του τύπου «έχω λεφτά-φτιάχνω ομάδα» θα μείνουν στο σκάκι αυτοί που ενδιαφέρονται για το σκάκι, και αναγκαστικά θα συρρικνωθεί το πρωτάθλημα στον απαραίτητο αριθμό ομάδων (που για μένα είναι 10- Α1 και 10-Α2 που διεξάγεται πουλ ταυτόχρονα , ή ακόμη και 8Α1 και 8Α2)

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 17 Φεβρουαρίου, 2009

  5. Εσείς θα με τρελάνετε. Εγώ έγραψα το άρθρο έτσι για να δείξω κάτι με την υπερβολή του κι εσείς το αναλύετε στα σοβαρά.
    Το τελευταίο σχόλιο (#4) του Κώστα εντάσσεται στα φιλοσοφικά-θεμελιώδη (που συγκεντρώνω για τη δική μου ανάλυση από «μηδενική βάση»), όμως δεν λύνει το πρόβλημα αν μείνουν στο σκάκι π.χ. μόνο αυτοί που δεν έχουν λεφτά και ένας που ενδιαφέρεται πραγματικά κερδίσει το τζόκερ και φτιάξει «υπερομάδα». Από την άλλη, μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα η ιδέα (στο σχόλιο #2) με το δελτίο τριών χρόνων (τι πιθανές αρνητικές παρενέργειες μπορεί να έχει άραγε;)

    Σχόλιο από dokiskaki | 17 Φεβρουαρίου, 2009

  6. Δεν λέω ότι αυτοί που έχουν χρήματα δεν χρειάζονται στο σκάκι, αλλά αν τα χρήματα είναι για να φέρουν ξένους, να κάνουν μεταγραφές και όλα αυτά για το διασυλλογικό, δεν βλέπω τι σχέση έχουν αυτά με το σκάκι.

    Σχόλιο από Kostas Oreopoulos | 17 Φεβρουαρίου, 2009

  7. Βάλε λοιπόν παράβολο 20 (δύο εννοούσα) φορές το έλο του ξένου (και να διατίθεται ρητά υπέρ π.χ. των προπονητικών κλιμακίων), διπλάσιο για τον δεύτερο ξένο, τριπλάσιο για όποια σωματεία θέλουν και τρίτο και πάει λέγοντας…

    Σχόλιο από dokiskaki | 17 Φεβρουαρίου, 2009


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: