ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Η σκακιστική δραχμή και τα ξαδελφάκια της

Καθώς θα γεννιούνται ολοένα και περισσότεροι Έλληνες που θα μεγαλώνουν με το τρίτο επίσημο νόμισμα του ελληνικού κράτους (μετά το φοίνικα του Καποδίστρια και τη νεκραναστημένη δραχμή από τον Όθωνα και τους φιλέλληνες Βαυαρούς του), θα γίνεται ολοένα και πιο σπάνιο να βρεις Έλληνα που θα έχει πιάσει στα χέρια του ένα πολύ σπάνιο κέρμα: τις σκακιστικές δραχμές.

100thess88a100thess88bΜε αφορμή τη δεύτερη σκακιστική ολυμπιάδα της Θεσσαλονίκης, το 1988, το Εθνικό Νομισματοκοπείο έκοψε το αναμνηστικό κέρμα κανονικής κυκλοφορίας, σε ασημένιο χρώμα (πιο σωστή είναι η απόχρωση που φαίνεται στο άκρο αριστερά) με αξία 100 δραχμών που βλέπετε στην εικόνα. Το κέρμα κόπηκε όμως μόνο σε 30.000 κομμάτια και πρακτικά δεν κυκλοφόρησε ποτέ στην αγορά, αλλά πουλήθηκε σε συλλέκτες, που τα διατήρησαν μέσα στην ειδική, φτηνή πλαστική συσκευασία τους. Θεωρητικά πάντως, θα μπορούσε κανείς να πάει να ψωνίσει με τα κέρματα αυτά· κανείς βέβαια δεν το έκανε αυτό και το Δημόσιο απλώς εισέπραξε το ονομαστικό αντίτιμό τους σαν να ήταν συλλεκτικό σουβενίρ. (Μερικά χρόνια αργότερα, με αφορμή άλλα αθλητικά γεγονότα, άρχισαν να κόβονται πολλά αναμνηστικά κέρματα κανονικής κυκλοφορίας, με χρυσό χρώμα· εκείνα κόπηκαν σε εκατομμύρια κομμάτια και μπήκαν κανονικά στην κυκλοφορία.) Όπως φαίνεται, το κέρμα είχε από τη μια όψη μια σκακιστική σύνθεση με το Λευκό Πύργο και από την άλλη μια σύνθεση με μια σκακιέρα και με το σήμα και τη μασκότ της σκακιστικής ολυμπιάδας.

500thess88a500thess88bΜε την ίδια ευκαιρία, της Ολυμπιάδας του 1988, το Εθνικό Νομισματοκοπείο έκοψε σε 3.000 κομμάτια και ένα αναμνηστικό κέρμα από ασήμι, με ονομαστική αξία 500 δραχμές. Τα νομίσματα όμως από πολύτιμο μέταλλο δεν κυκλοφορούν ποτέ στην αγορά και δεν διατίθενται ποτέ στην ονομαστική αξία τους, αλλά σε τιμή αρκετά μεγαλύτερη και από την τρέχουσα αξία τους σε πολύτιμο μέταλλο (αν θυμάμαι καλά, το καθένα κόστιζε τότε πέντε χιλιάρικα). Αυτό το κέρμα, που είναι μικρότερο, είχε την πίσω όψη ίδια με το κατοστάρικο, αλλά μπροστά έχει μια σύνθεση με κεντρικό μοτίβο παρμένο από τον κρατήρα του Εξηκία. Η γνωστή αυτή σύνθεση δείχνει τον Αχιλλέα και τον Αίαντα να παίζουν «πεσσούς», ένα αρχαίο επιτραπέζιο παιχνίδι (του οποίου τους κανόνες όμως δεν γνωρίζουμε ακριβώς). Στη φωτογραφία διακρίνεται και η ειδική προστατευτική πλαστική θήκη του κέρματος.

Τα ελληνικά σκακιστικά κέρματα ήταν χρονικά, από όσο γνωρίζω, τα δεύτερα που κυκλοφόρησαν με τέτοια θεματική στον κόσμο. Άλλο σκακιστικό κέρμα με αποτίμηση σε δραχμές δεν κυκλοφόρησε· υπάρχουν όμως σκακιστικά κέρματα με αποτίμηση σε μακρινά εγγονάκια της αρχαίας δραχμής ή, αν θέλετε, μακρινά ξαδέλφια της νεοελληνικής.

Πριν συνεχίσετε την ανάγνωση του άρθρου (πατώντας εδώ), μπορείτε αν θέλετε να προσπαθήσετε, σαν σε κουίζ, να απαντήσετε στις τρεις επόμενες ερωτήσεις (που επαναλαμβάνονται και στο πρώτο σχόλιο του άρθρου). Επισημαίνω ότι και στα σχόλια υπάρχουν πολλές υποδείξεις που οδηγούν στην απάντηση των επόμενων ερωτήσεων:

1) Ποιο είναι το διεθνώς παλαιότερο κέρμα κανονικής κυκλοφορίας με σκακιστική παράσταση;

2) Σε ποια άλλη χώρα ή άλλες χώρες κυκλοφόρησαν σκακιστικά νομίσματα (ασχέτως μετάλλου) με αποτίμηση σε νόμισμα που είναι ξαδελφάκι της δραχμής;

3) Και, η πραγματικά δύσκολη ερώτηση, τα υπόλοιπα τα βρίσκει κανείς εύκολα στο Διαδίκτυο: υπάρχει σε κάποιο ή κάποια από αυτά τα κέρματα με την τιμή σε δραχμοξαδελφάκια και κάποια επιπλέον σχέση με τη σύγχρονη Ελλάδα;

Advertisements

Σελίδες: 1 2

12 Οκτώβριος, 2009 - Posted by | ΚΟΥΪΖ | ,

11 Σχόλια »

  1. Το άρθρο ολοκληρώνεται με τις απαντήσεις στις επόμενες τρεις ερωτήσεις:

    1) Ποιο είναι το διεθνώς παλαιότερο κέρμα κανονικής κυκλοφορίας με σκακιστική παράσταση;

    2) Σε ποια άλλη χώρα ή άλλες χώρες κυκλοφόρησαν σκακιστικά νομίσματα (ασχέτως μετάλλου) με αποτίμηση σε νόμισμα που είναι ξαδελφάκι της δραχμής;

    3) Και, η πραγματικά δύσκολη ερώτηση, τα υπόλοιπα τα βρίσκει κανείς εύκολα στο Διαδίκτυο: υπάρχει σε κάποιο ή κάποια από αυτά τα κέρματα με την τιμή σε δραχμοξαδελφάκια και κάποια επιπλέον σχέση με τη σύγχρονη Ελλάδα;

    Σχόλιο από dokiskaki | 12 Οκτώβριος, 2009

  2. Το κουίζ μοιάζει να είναι πιο δύσκολο από όσο το σχεδίασα… Ας προσθέσω λοιπόν ότι οι «εύκολες» απαντήσεις έχουν μεγάλη σχέση με τα δράμια (της οκάς, και όχι μόνο).

    Σχόλιο από dokiskaki | 13 Οκτώβριος, 2009

  3. Άσε μας λίγο χρόνο γιατρέ μου, καθημερινή είναι, μερικοί δουλεύουμε κιόλας! Όσο για το απόγευμα, εκεί να δεις φόρτο· έχουμε να διαβάσουμε τόσα ιστολόγια, και να γράψουμε και σε μερικά 😀 Porca miseria…

    Καλά, το νόμισμα δεν είναι τόσο δύσκολο, έχει και τα ίδια σύμφωνα με την ίδια σειρά. Βρίσκω σκακιστικά νομίσματα δύο χωρών, που χρησιμοποιούν άλλα αλφάβητα, πλην λατινικού και κυριλλικού, το ένα αποκλείεται λόγω ονόματος του νομίσματος, αλλά το άλλο, ομοιότητες με τη σύγχρονη Ελλάδα… θέλει φαντασία και ψάξιμο – χώρια ότι μπορεί να έχω πάρει (πάλι) λάθος δρόμο.

    Είπαμε: όχι βοήθειες ακόμα, αλλά λίγο χρόνο! Δεν προλαβαίνει κανείς να γίνει numismatician σ΄ ένα νυχτέρι 🙂

    Σχόλιο από καλοπροαίρετος | 13 Οκτώβριος, 2009

  4. Λοιπόν, το νόμισμα είναι το ντιρχάμ, αυτό δα το ξέρω, έχει και τα ίδια σύμφωνα με τη δραχμή και με την ίδια σειρά. Είναι σίγουρα το εθνικό νόμισμα των ΗΑΕ, το θυμάμαι από τις εφημερίδες, και επίσης του Μαρόκου, μας το έλεγαν ένα ζευγάρι γνωστών μας που ταξίδεψαν εκεί: και η καμηλοκαβαλλαρία έκανε τόσα ντιρχάμ (να δεις που το πρόφεραν και με την τοπική προφορά, το χι ασπιρέ· κοσμοπολίτες μπαστουνόβλαχοι), και αυτό το βερβερίνικο χαλί μάς κόστισε τόσα ντιρχάμ (κιλίμι του κερατά ήταν, αλλά μην τους το χαλάμε), και δώστου ντιρχάμ και ντιρχάμ – πάντα ασπιρέ.

    Για πάμε και στη Βίκη, λήμμα Dirham… Πράγματι, ντιρχάμ είναι τα εθνικά νομίσματα των ΗΑΕ και του Μαρόκου. Ωπ, ντιρχάμ είναι και υποδιαίρεση των εθνικών νομισμάτων της Λιβύης, του Κατάρ και της Ιορδανίας – δηνάριο, ριάλ και δηνάριο αντίστοιχα. Στο ίδιο λήμμα λέει και για το δράμι – μονάδα βάρους αυτό. Ασκήσεις αριθμητικής στο δημοτικό, κεφάλαιο συμμιγείς αριθμοί: έτος-μήνες-εβδομάδες-ημέρες, ώρες-λεπτά, οκά-δράμια, μια οκά ίσον 1,282 κιλά ίσον 400 δράμια. Στα αγγλικά μάθαμε και για τις γυάρδες-πόδια-ίντσες, και για τη λίρα-σελλίνια-πέννες-φαρδίνια.

    Όμως το κουίζ δεν ζητά απλώς νομίσματα εκπεφρασμένα σε ξαδελφάκι της δραχμής, όρα ντιρχάμ, αλλά σκακιστικά νομίσματα σε ντιρχάμ.

    Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μέχρι τώρα περιήγησής μου είναι ένα κείμενο με τίτλο «Αιγυπτιακή λίρα πίσω 5 γρόσια για λίρας έναντι του δολαρίου ανεβαίνει», αριδήλως (είπαμε: τέρμα τα προδήλως και τα ευδήλως) αποκύημα αυτόματης μετάφρασης. Τα πλήρη κείμενα στα αγγλικά εδώ και στα ελληνικά εδώ· αλλά αυτά είναι αρμοδιότητας Σαραντάκου – άλλη μια διϊστολογική όσμωση ή και διαπίδυση.

    Το αγγείο του Εξηκία, κρατήρας λέγεται; Ποτέ δεν έμαθα να τα ξεχωρίζω. Απλώς θυμάμαι μερικές εύηχες λέξεις: αμφορέας, ρυτό ή ρέον, κάνθαρος… Βρήκα έναν ωραίο σχετικό σύνδεσμο. Εκεί και ο γνωστός μας –για σκακιστικό λόγο– σκύφος. (Ελπίζω να μην είναι θηλυκό ή ουδέτερο, ποτέ δεν ξέρεις με τα αρχαία εις –ος.)

    Συνεχίζω την αναζήτηση…

    Σχόλιο από καλοπροαίρετος | 14 Οκτώβριος, 2009

  5. Δυο απορίες μοναχά: Πόσα δράμια υπομονή χρειάζεται κανείς για να διαβάζει ολόκληρα τα λήμματα στην εγκυκλοπαίδεια; Και πότε καταργήθηκε το «στα τρία κόρνερ πέναλτι» στις αλάνες-γραβάτες, για να ολοκληρώσουμε την ιστολογική διαδικτύωση;

    Σχόλιο από dokiskaki | 14 Οκτώβριος, 2009

  6. Στην πρώτη απορία: αν τα λήμματα είναι ενδιαφέροντα και καλογραμμένα, δεν χρειάζεται υπομονή, μόνο χρόνος. Αν δεν, ίσαμ’ εκατό καντάρια…

    Στη δεύτερη απορία: δεν το γνωρίζω· επιζεί πάντως αμυδρά διαμέσου ενός παραπλήσιου κανονισμού στο 7Χ7: στα τόσα φάουλ στο ημίχρονο (συνήθως 6 ή 7) καταλογίζεται «μακρινό πέναλτυ» (άμεσο λάκτισμα από τα 10 μέτρα· το «σκέτο» πέναλτυ είναι από τα 6).

    Άλλαξαν οι καιροί, ε; Και ο πιο εκνευριστικός κανονισμός στο 5Χ5 είναι αυτός που λέει ότι αν η μπάλλα ακουμπήσει το δίχτυ οροφής καταλογίζεται άουτ. Ακούς; Δίχτυ οροφής. Μέχρι και το κεραμίδωμα μάς στέρησαν…

    Σχόλιο από καλοπροαίρετος | 14 Οκτώβριος, 2009

  7. Δεύτερη φορά με αγνοείς· τι να κάνω όμως αφού είσαι και γρήγορος, και φωστήρας. Μετά την τρίτη θα εμφανιστεί η πρώτη απάντηση, εκτός αν μπει να παίξει και κανένα άλλο παιδάκι…

    Σχόλιο από dokiskaki | 14 Οκτώβριος, 2009

  8. Για να ψάξουμε για την απάντηση στην πρώτη ερώτηση.

    Γούγλισμα με first chess commemorative coin. Ένας τύπος σ΄ ένα φόρουμ ζητά πληροφορίες για ένα νόμισμα, λέει, που έχει από το Φίσερ – Σπάσκι του 1972. Δεν του απαντάει κανείς. Γούγλισμα με 1972 chess commemorative coin. O ίδιος τύπος. Τίποτα.

    Γούγλισμα με oldest chess commemorative coin. Μηδέν.

    Όλο και κάποιος πυροβολημένος θα θέλει να αγοράσει ή να πουλήσει. Πάμε ebay.com, κλειδιά chess coin. Στη δεύτερη επιλογή: Bobby Fischer Rare Chess Coin Card 1957 Wheat Cent. Wheat cent, δηλαδή σιταρένιο σεντ; Τι λέει η Βίκη στο Wheat cent; Α, κάτι με στάχια έχει επάνω. Συγκλοgnιστικό, που λέει και η Νικολούglη. Και πόσα θέλει αυτός που το πουλάει; 80 δολλάρια. Προς ενάμιση το δολλάριο, πες 50 ευρώ. Ο άλλος δουλεύει το πρωί κούριερ και το βράδυ πίτσα μπόυ για να βγάλει 50 Ευρώ. Βρακί δεν έχει ο… τέλος πάντων, ας μη ρίχνω το επίπεδο.

    Αυτό θα είναι. Τι παλιότερο να υπάρχει, καμιά γκινέα με τον Στάουντον (ή Στώντον;) ή κανένα δουβλόνι με τον Ρούι Λόπεθ; Δεν ψάχνω άλλο.

    Όμως, κάτσε: αυτός ζητάει «το διεθνώς παλαιότερο κέρμα κανονικής κυκλοφορίας με σκακιστική παράσταση». Κανονικής κυκλοφορίας ή μόνο για συλλέκτες ήταν ο Φίσερ του ’57; Και μήπως, λέγοντας παράσταση, κυριολεκτεί και εννοεί, ξερωγώ, τίποτα σκακιστικούς ίππους ή έστω κουκουβάγιες όπως το ’88 με φόντο σκακιέρες και όχι φάτσες όπως αυτό εδώ;

    Ουφ, κουδούνι έγινα, και πρέπει να σηκωθώ νωρίς. Αύριο απόγευμα πια, και αν.

    Λείπει και ο Μέτοικος…

    Σχόλιο από καλοπροαίρετος | 14 Οκτώβριος, 2009

  9. Κάτι σε δράμι επιμένει αυτός… Λες να εννοεί το νόμισμα dram της Αρμενίας; Χώρα με μεγάλη παράδοση στο σκάκι· αλλά δημιουργήθηκε μετά το 1991. Βέβαια, έχει εκδώσει αυτό το 2006, όμως βγήκε λέει μόνο σε 1000 κομμάτια, δεν είναι κανονικής κυκλοφορίας. Ωπ, υπάρχει και αυτό. Είναι και πάμφηνο, μόνο δύο Ευρώ ζητά αυτός που το πουλάει, άρα μάλλον κανονικής κυκλοφορίας είναι. Και έχει όχι πρόσωπο, αλλά παράσταση, έναν πελαργό, τι στον κόρακα είναι αυτό, και μια σκακιέρα στο φόντο. Λες;

    Το φελέκι μου, δεν θα σηκώνομαι ούτε με τα κανόνια του Λυκαβηττού αύριο…

    Σχόλιο από καλοπροαίρετος | 15 Οκτώβριος, 2009

  10. Saint Gregory the Illuminator or Saint Gregory the Enlightener (Armenian: Գրիգոր Լուսաւորիչ translit. Grigor Lusavorich, Greek: Γρηγόριος Φωστήρ or Φωτιστής, Gregorios Phoster or Photistes) (c. 257 – c. 331) is the patron saint and first official head of the Armenian Apostolic Church. He was a religious leader who is credited with converting Armenia from paganism to Christianity, being the first country to adopt Christianity as its official religion in 301 AD…. 🙂

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Οκτώβριος, 2009

  11. Οι λύσεις που ανακάλυψε ο καλοπροαίρετος, με την αντίστοιχη εικονογράφηση, βρίσκονται στη δεύτερη σελίδα του άρθρου, εδώ.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Οκτώβριος, 2009


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: