ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Ευχαριστώ για όλα τα 1.b3 της ζωής μου!

Ο διεθνης μετρ Παναγιώτης Φρεντζάς έγραψε στο σκακιστικό ιστολόγιο, στο άρθρο για τον μεγάλο Δανό γκρανμέτρ Μπεντ Λάρσεν (που έφυγε προχτές, στα 75 του) ένα σχόλιο που αρχίζει έτσι:

Κάπου εκεί στα νιάτα μου, για ένα διάστημα έπαιζα με τα λευκά 1.β3, προφανώς επηρεασμένος από τον μεγάλο Δανό, και προφανώς χωρίς να καταλαβαίνω καθόλου τις βαθύτερες ιδέες του ανοίγματος (κάτι που άλλωστε μαρτυρά το αισχρό μου σκορ με αυτό). Ωστόσο, κέρδισα από αυτόν πολλά σαν παίκτης μελετώντας τον. Το μαχητικό του πνεύμα ήταν απαράμιλλο για την εποχή.

Θα ήθελα να έχω προλάβει να το γράψω πρώτος αυτό το σχόλιο (αν και το δικό μου σκορ με το 1.b3, το Άνοιγμα του Λάρσεν, δεν θα το έλεγα αισχρό —ίσως επειδή όντας ασθενέστερος σκακιστής, έπαιζα με αντιπάλους που μπερδεύονταν πιο εύκολα). Έτσι, αναγκαστικά, απλώς θα το προσυπογράψω.

Ο Μπεντ Λάρσεν ήταν, πέρα από όλα τα άλλα, και σημαντικός σκακιστικός συγγραφέας και διαφημιστής του σκακιού. Στη διπλανή εικόνα βλέπετε το τεύχος που του αφιέρωσε το περιοδικό skakbladet της Δανέζικης σκακιστικής ομοσπονδίας τον Μάρτιο, με αφορμή τα 75α γενέθλιά του (από αυτο το τεύχος είναι και οι φωτογραφίες του άρθρου).

Σε ένδειξη της προσωπικότητας αυτού του μεγάλου σκακιστή και της επιρροής του τουλάχιστον στη δική μας σκακιστική γενιά, σκέφτηκα να σας μεταφράσω τον πρόλογο από το κλασικό βιβλίο του, 50 επιλεγμένες παρτίδες 1948-69. Νομίζω ότι, όπως λέει και ο ίδιος, μας επιτρέπει να δούμε κάποια φωτογραφικά στιγμιότυπα της προσωπικότητάς του, σκακιστικής και ανθρώπινης:


Όταν παίζεις μια σκακιστική παρτίδα από τις σελίδες ενός βιβλίου η αίσθηση είναι εντελώς διαφορετική από ό,τι όταν την παρακολουθείς ζωντανά, μέσα στην αίθουσα των αγώνων. Δεν είναι παρόντες οι γκρανμέτρ, λείπουν και οι θεατές και όλη η συναρπαστική ατμόσφαιρα. Πρέπει αναγκαστικά να συμφιλιωθείς με την απουσία της θαυμαστής εμπειρίας να είσαι παρών την ώρα που συμβαίνει κάτι· αλλά μπορείς να παρηγορηθείς με τη σχεδόν απόλυτη βεβαιότητα ότι οι περισσότεροι θεατές πιθανότατα δεν καταλάβαιναν πραγματικά τι ακριβώς συνέβαινε. Προσωπικά, τείνω να πιστέψω ότι ο πιο σημαντικός χώρος δεν είναι η αίθουσα των αγώνων, αλλά το δωμάτιο αναλύσεων, εκεί όπου το κοινό έχει την ευκαιρία να συζητήσει με τους γκρανμέτρ για τις παρτίδες τους. Δυστυχώς όμως, συνήθως δεν υπάρχει καν τέτοιο δωμάτιο.

Το βιβλίο μας μεταφέρει στο δωμάτιο αναλύσεων –αλλά χωρίς τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις. Ο συγγραφέας θα πρέπει επομένως να μαντέψει κάποιες από τις ερωτήσεις. Η αίθουσα των αγώνων δεν είναι πολύ κοντά, αλλά ο συγγραφέας μπορεί να ελπίζει ότι θα μπορέσει να ανοίγει πού και πού ένα παράθυρο για τον αναγνώστη και να του δείχνει κάποια στιγμιότυπα.

Αντιμέτωπος με τον Καρπόβ, το 1977

Για μερικές από αυτές τις παρτίδες κοίταξα φυσικά και σε σχόλια άλλων –και σε μερικά σημεία θα βρείτε παρατηρήσεις για λάθη που έγιναν σε εκείνα τα σχόλια. Αν αναφέρω και τον σχολιαστή, δεν το κάνω για να τον επικρίνω. Όλοι κάνουμε λάθη. Ονομαστικά αναφέρω μόνο τις αναλύσεις που μελέτησα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον! Και πάλι· τα κακοφτιαγμένα σχόλια με ενοχλούν μερικές φορές, ιδιαίτερα αν έχουν κατακρεουργήσει κάποια από τις παρτίδες μου· οι αναγνώστες όμως, δεν έχουν κανέναν λόγο να ενδιαφέρονται για την ενόχλησή μου αυτή.

Μερικές φορές βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την ανόητη ερώτηση «Είναι το σκάκι τέχνη;» Ε λοιπόν, ίσως και να είναι –τουλάχιστον κάποιες φορές. Αλλά συχνά η έννοια «τέχνη» δεν χρησιμοποιείται σωστά. Θα μπορούσατε να συγκρίνετε αυτό το βιβλίο με την περίπτωση όπου ένας καλλιτέχνης παρουσιάζει σε κάποιον ξένο με ευχαρίστηση μερικούς από τους καλύτερους πίνακές του, αλλά για να ολοκληρώσω τη σύγκριση, θα πρέπει να προσθέσω ότι στις σημειώσεις και στις βαριάντες της ανάλυσης, η βασική του στάση θα πρέπει να παραμένει αμέτοχη και επιστημονική.

Γκεντόφτε, Φθινόπωρο, 1969

ΜΠΕΝΤ ΛΑΡΣΕΝ



Advertisements

11 Σεπτεμβρίου, 2010 - Posted by | ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ, ΜΕΓΑΛΟΙ ΣΚΑΚΙΣΤΕΣ | , ,

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: