ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Για τρεις μέρες ακόμη

Στον γνωστό ιστότοπο opengov διεξάγεται αυτές τις ημέρες (και μέχρι τα μεσάνυχτα της επόμενης Πέμπτης 14 Ιουλίου) δημόσια διαβούλευση για τον σχολικό αθλητισμό.

Όποιος επιθυμεί να γράψει δύο λόγια για το σχολικό σκάκι και τον σχολικό αθλητισμό, να μια καλή ευκαιρία.

Ένα ευχαριστώ για τον Βασίλη Ανδρώνη που μου επισήμανε αυτή τη δυνατότητα.

Advertisements

11 Ιουλίου, 2011 - Posted by | ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΣΚΑΚΙ

10 Σχόλια »

  1. Μάλλον έχουμε την υποχρέωση να συμμετάσχουμε σ’ αυτή τη δημόσια διαβούλευση. Ακόμη κι όσοι αμφιβάλλουν για τη χρησιμότητά της. Με επιχειρήματα, εμπειρίες και προτάσεις. Οσοι πιστεύουμε στην εκπαιδευτική αξία του σκακιού, θα πρέπει να καταθέσουμε τις απόψεις μας.

    Σχόλιο από E.B. | 13 Ιουλίου, 2011

  2. Θα προσπαθήσω να συγκεντρώσω εδώ όσα σχόλια ανέβουν, μαζί με απευθείας σύνδεσμο. Παρακαλώ να μου υποδείξετε όποιο ενδεχομένως μου ξεφύγει.

    Σχόλιο από dokiskaki | 13 Ιουλίου, 2011

  3. Σχόλιο από: Μανωλάς Εμμανουήλ, 8 Ιουλίου 2011, 12:42

    Στα διάφορα αθλήματα (για παράδειγμα στην ομάδα μπάσκετ του σχολείου) μπορούν να συμμετέχουν λίγοι μόνο από τους μαθητές, είτε επειδή είναι πολύ μικροί είτε επειδή δεν διαθέτουν τα αγωνιστικά προσόντα.
    Υπάρχει ένα άθλημα, το σκάκι, που
    (1) μπορεί να είναι μαζικό, κατάλληλο για αγόρια και κορίτσια,
    (2) δεν χρειάζεται ειδικό σωματότυπο, ούτε μεγάλη ηλικία,
    (3) προετοιμάζει τον πολίτη για την επόμενη χρήσιμη ζωή του, επειδή τον μαθαίνει να υπακούει σε κανόνες, να σχεδιάζει προτού κάνει μια κίνηση, να στηρίζεται μόνο στις δικές του δυνάμεις στο έπακρο,
    (4) χρειάζεται εγκαταστάσεις ιδιαίτερα χαμηλού κόστους.
    Μπορείτε να μελετήσετε ποιές χώρες αναπτύσσουν το σκάκι και ποιές χώρες είναι ισχυρότερες σε όλο τον κόσμο. Αγγλία, Ρωσία, Κίνα, Ινδία, ΗΠΑ, Ισραήλ κλπ. Θα παρατηρήσετε ότι υπάρχει πολύ μεγάλη συσχέτιση, και αυτό δεν είναι τυχαίο.
    Όσο μικρότερος είναι ο άνθρωπος που μαθαίνει σκάκι (π.χ. έξι χρόνων), τόσο δυνατότερος παίκτης μπορεί να γίνει, άρα το σχολικό σκάκι πρέπει να καλλιεργηθεί από το δημοτικό σχολείο.
    Η ειδικότητα του σκακιστικού προπονητή ήδη υπάρχει στην εκπαίδευσή μας, και οι τιτλούχοι σκακιστές μπορούν να καλύψουν την ζήτηση με σχετική πιστοποίηση.
    Άρα, σε συννενόηση με την Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία, θα μπορούσαν εύκολα να γενικευθούν οι σχολικοί σκακιστικοί αγώνες, που τώρα γίνονται περιορισμένα (πάρα πολύ περιορισμένα σε σύγκριση με την γειτονική Τουρκία, ας πούμε), και να βελτιωθεί βραχυπρόθεσμα η ποιότητα σπουδών και μακροπρόθεσμα η ποιότητα των πολιτών.

    Σχόλιο από dokiskaki | 13 Ιουλίου, 2011

  4. Σχόλιο από: Δημήτρης Σκυριανόγλου, 11 Ιουλίου 2011

    Ένα από τα αθλήματα τα οποία λείπουν από το σχεδιασμό του σχολικού αθλητισμού είναι το πνευματικό άθλημα του σκακιού.
    Στην Ελλάδα το σκάκι είναι άθλημα αναγνωρισμένο από τη ΓΓΑ με βασικό φορέα ανάπτυξής του την Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία (ΕΣΟ) η οποία αριθμεί περί τους 40000 εγγεγραμμένους αθλητές κάθε ηλικίας και πάνω από 250 ενεργά σωματεία σε όλη τη χώρα.
    Το σκάκι διδάσκεται στα ελληνικά σχολεία (κυρίως δημοτικά) από τη δεκαετία του ’80 στα πλαίσια των δραστηριοτήτων και των προγραμμάτων που οργανώνουν οι σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξε (και υπάρχει) ένταξή του και στο κανονικό σχολικό ωρολόγιο πρόγραμμα. Αυτή τη στιγμή τα σχολεία (πανελλαδικά) στα οποία γίνονται μαθήματα σκακιού μετριούνται σίγουρα σε εκατοντάδες ενώ στα ετήσια σχολικά πρωταθλήματα σκακιού τα οποία φέτος συμπλήρωσαν 23 χρόνια ζωής και τα οποία διεξάγονται πυραμιδωτά (ξεκινώντας από πρωταθλήματα σε επίπεδο δήμων, κατόπιν σε επίπεδο πόλεων, νομών, περιφερειών για να καταλήξουν σε μια πανελλήνια τελική φάση) συμμετέχουν πάνω από 10000 μαθητές κάθε χρόνο αριθμός που μάλλον ξεπερνά κάθε άλλο άθλημα που καλλιεργείται σε σχολικό επίπεδο (εκτός ίσως (;) το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ).Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί θα πρέπει και το σκάκι να συμπεριληφθεί στα αθλήματα του σχολικού αθλητισμού; Τι έχει να προσφέρει; Ακολουθεί μια συνοπτική λίστα με τα εκπαιδευτικά οφέλη των μαθητών από την ενασχόλησή τους με το σκάκι:- Ένα βασικό χαρακτηριστικό του σκακιού είναι η έλλειψη τύχης. Το σκάκι κατατάσσεται στα παιχνίδια που ονομάζονται πλήρους γνώσης, δηλ. από την αρχική θέση, έχοντας άπειρη υπολογιστική ισχύ, θεωρητικά μπορούμε να υπολογίζουμε κάθε δυνατή παρτίδα και –πάντα θεωρητικά- να βρούμε την τέλεια παρτίδα. Ανάλογα με τις δυνατότητές του ο κάθε ένας υπολογίζει και εκτιμά διαφορετικό αριθμό κινήσεων και θέσεων. Σε όλη όμως αυτή τη διαδικασία δεν υπεισέρχεται πουθενά ο παράγων «τύχη». Ο σκακιστής περιμένει βοήθεια μόνο από τον εαυτό του. Ξέρει ότι για τη νίκη ή την ήττα του την ευθύνη θα την έχει ο ίδιος. Για το λόγο αυτό η νίκη φέρνει μεγάλη χαρά ενώ αντίστοιχα η ήττα είναι συχνά επώδυνη. Σε καμία όμως περίπτωση ο σκακιστής δε στρέφεται εναντίον του αντιπάλου του. Ακόμη και όσοι το κάνουν ξέρουν, στο βάθος, ότι δεν φταίει ο αντίπαλος για την ήττα…
    – Άμεση συνέπεια της έλλειψης τύχης αλλά και της πλήρους γνώσης του παιχνιδιού, είναι ότι το σκάκι είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο ώστε να διδάξει σε παιδιά και ενήλικες να προβλέπουν, να σχεδιάζουν αλλά και να δέχονται τις συνέπειες των επιλογών τους. Αρκεί ελάχιστη ενασχόληση με το σκάκι για να αντιληφθεί κανείς ότι δε μπορεί να «παίζει μόνος του» χωρίς να προβλέπει τις κινήσεις και τις απειλές του αντιπάλου του. Επιπλέον, σύντομα κανείς αντιλαμβάνεται ότι το να παίζει χωρίς σχέδιο και κάποιο αντικειμενικό στόχο έχει επίσης τις ίδιες καταστροφικές συνέπειες εναντίον υπέρτερων αντιπάλων.
    – Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά καθιστούν το σκάκι ένα πρώτης τάξεως εκπαιδευτικό εργαλείο μέσω του οποίο διδάσκεται η δομημένη σκέψη και ταυτόχρονα αναπτύσσεται ένα σύστημα αξιών καθώς ο σκακιστής είναι διαρκώς αναγκασμένος να προβλέπει αλλά και να εκτιμά την κατάσταση στη σκακιέρα η οποία μεταβάλλεται διαρκώς δυναμικά. Το κρίσιμο και σημαντικό σημείο εδώ είναι ότι οι παράγοντες εκτίμησης μια θέσης δεν είναι πάντα οι ίδιοι ούτε έχουν πάντα την ίδια βαρύτητα πράγμα που σημαίνει ότι ο σκακιστής πρέπει να αναπτύξει την κριτική του ικανότητα ώστε να μπορεί να ξεχωρίζει ποίος παράγοντας και πότε είναι σημαντικός. Κριτής των επιλογών του το ίδιο το αποτέλεσμα της παρτίδας, κι εδώ έχουμε ακόμη ένα σημαντικό εκπαιδευτικό σημείο του σκακιού, ότι το αποτέλεσμα είναι άμεσα συνυφασμένο με τις επιλογές μας.
    – Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του σκακιού, είναι η διαρκής μάθησης και αναζήτησης της αλήθειας. Το σκάκι είναι ίσως το μόνο άθλημα στον κόσμο που μετά το τέλος της παρτίδας οι δύο αντίπαλοι κάθονται μαζί στη σκακιέρα και αναλύουν από κοινού τη θέση σε μια προσπάθεια να ανακαλύψουν τις απόλυτα ορθές συνέχειες χωρίς αντιπαράθεση και χωρίς μυστικά., υποδεικνύοντας ο ένας τα λάθη του άλλου με στόχο να γίνουν και οι δύο καλύτεροι.
    – Επιπλέον, επίσης σημαντικό είναι το γεγονός ότι το σκάκι είναι το μόνο άθλημα όπου οι θεατές δεν παρακολουθούν παθητικά την παρτίδα αλλά το μυαλό τους μπορεί να εκτελεί ακριβώς τις ίδιες διεργασίες με αυτές του σκακιστή που παίζει την παρτίδα με τη μόνη διαφορά ότι, απλώς, δεν εκτελεί τις κινήσεις στη σκακιέρα.
    – Εξαιρετικά σημαντική παράμετρος του σκακιού είναι ότι καταργεί τις διακρίσεις τόσο σε σχέση με το φύλο όσο και σε σχέση με την κοινωνική τάξη, την ηλικία, τη σωματική διάπλαση και τη φυλετική καταγωγή.
    – Τέλος το σκάκι απαιτεί ελάχιστη υλικοτεχνική υποδομή αφού αρκεί μια αίθουσα, μερικές σκακιέρες (ελαχίστου κόστους) και ίσως μια μαγνητική σκακιέρα τοίχου για τη διοργάνωση μαθημάτων και αγώνων.Κλείνοντας, μια γενικότερη άποψή μου για τον σχολικό αθλητισμό είναι ότι θα πρέπει να καλλιεργεί στους μαθητές το αθλητικό πνεύμα, το πνεύμα της συμμετοχής και του υγιούς συναγωνισμού, την αγάπη για την άθληση και να προετοιμάζει τους αυριανούς φιλάθλους. Η εύρεση των επόμενων πρωταθλητών είναι δουλειά των αθλητικών ομοσπονδιών και σωματείων και όχι των σχολείων. Θα πρέπει δε οι αθλητικές δραστηριότητες να γίνουν οργανικό κομμάτι της γενικότερης σχολικής δραστηριότητας κι όχι να είναι απλά μια ευκαιρία να ξεσκάσουν οι μαθητές και να χάσουν μάθημα.

    Σχόλιο από dokiskaki | 13 Ιουλίου, 2011

  5. Σχόλιο από: Παναγιωτης Σκλαβουνος 11 Ιουλίου 2011, 23:27

    Νους υγιής εν σώματι υγιεί!
    Το σκάκι είναι το άθλημα που γυμνάζει το μυαλό.
    Η εικόνα του σχολείου αν τα παιδιά μπορούν τα απογεύματα ή τα σαββατοκύριακα να συναναστραφούν στον ιδιο χώρο που περνούν τις μαθητικές τους ώρες, είναι αναμφίβολα ευχάριστη και το αποτέλεσμα θα είναι ακρως ενδιαφέρον αν τα σχολεία με οργανωμένο τρόπο δοθούν για πλήρη χρήση στις τοπικές κοινωνίες. Σε συνεργασία με τις δημοτικές αρχές,τους συλλόγους γονεων και κηδεμόνων και την πρωτοβουλία αθλητικών και σκακιστικών συλλόγων μπορούν να αναπτυχθούν δράσεις κυρίως αθλητικού αλλά και καλλιτεχνικού ή εκπαιδευτικού περιεχομένου .
    Το σκάκι έχει πολλά σχετικά πλεονεκτήματα σε μια τέτοια προοπτική.Ενταξη του σκακιου στα επίσημα καλλιεργουμενα αθλήματα σχολικου αθλητισμού ενδεχομένως να τονώσει, παράλληλα με την όποια δυνατότητα ένταξης στο πρωινό πρόγραμμα, την κινητικότητα που παρατηρείται εδώ και χρόνια από τους Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων να οργανώνουν μαθήματα σκακιού με επαγγελματίες προπονητές σε ώρες εκτός του σχολικού ωραρίου.

    Εισήγηση για το σχολικό σκάκι:
    Παναγιωτης Σκλαβουνος 11 Ιουλίου 2011, 23:25

    Εισήγηση / Πρόταση προς το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, για να ενταχθεί το Σκάκι στο Σχολικό Αθλητισμό και στα Δημοτικά Σχολεία.Περιληπτική περιγραφή της πρότασης
    Το σκάκι είναι ένα παιχνίδι με εγνωσμένη πνευματική αξία ενώ παράλληλα είναι ιδιαίτερα δημοφιλές ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους. Πολλές εκπαιδευτικές έρευνες αναφορικά με τους παράγοντες επηρεασμού και τους ρυθμούς της γνωστικής ανάπτυξης των παιδιών έχουν αποδείξει ότι η επαφή τους με το σκάκι, ιδιαίτερα στην ευαίσθητη ηλικία των 5 έως 12 ετών προσφέρει αναρίθμητα μαθησιακά και κοινωνικά οφέλη.
    Υπό αυτό το πρίσμα, το σκάκι καταλαμβάνει έναν ιδιαίτερο, διττό ρόλο στους κόλπους της ελληνικής εκπαίδευσης. Από τη μία αποτελεί μια πολύ ευχάριστη ψυχαγωγική ασχολία, ενώ παράλληλα μπορεί να μεταμορφωθεί σε ένα μοναδικό εκπαιδευτικό εργαλείο, ικανό να καλύψει δημιουργικά τόσο κάποιες συγκεκριμένες διδακτικές ώρες του πρωινού (όπως οι ώρες της ευέλικτης ζώνης για παράδειγμα) ή ολοήμερου σχολικού προγράμματος όσο και τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών που προκύπτει από έκτακτες ανάγκες της καθημερινής σχολικής ζωής.
    Οι διαρκώς μεταβαλλόμενες εκπαιδευτικές ανάγκες και η πεποίθηση πως τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα οφείλουν να γίνουν ελκυστικότερα και πιο προσαρμοσμένα στα ενδιαφέροντα των μαθητών καθιστούν επιτακτική την εντατικοποίηση των προσπαθειών να ενταχθούν στην καθημερινή σχολική ζωή, διδακτικά αντικείμενα και δραστηριότητες με μαθησιακό αλλά και παιγνιώδη προσανατολισμό, όπως για παράδειγμα το σκάκι. Στην κατεύθυνση αυτή μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά οι αναρίθμητες δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία στους εκπαιδευτικούς και τα παιδιά.
    Επιπρόσθετα, οι λειτουργοί της σύγχρονης εκπαίδευσης, σε όλα τα επίπεδα, αντιμετωπίζουν, ολοένα και περισσότερο, την πρόκληση να αναπτύξουν μαθητικές κοινότητες συνεργασίας και αλληλεπίδρασης και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρέχουν σε κοινωνικό, γνωστικό και πολιτιστικό επίπεδο. Η πρόταση εισαγωγής του σκακιού στα σχολεία αποτελεί μια ολοκληρωμένη προσέγγιση ανάπτυξης και υλοποίησης ενός εκπαιδευτικού project, βασισμένη στις σύγχρονες θεωρίες της εκπαίδευσης αλλά και στην καθημερινή εμπειρία και πρακτική.  
    Εισαγωγή
    Όταν βλέπει κάποιος δυο παιδιά να παίζουν σκάκι, νιώθει μονομιάς μια ευθυμία και έναν θαυμασμό που απορρέουν από την πνευματικότητα και τη γαλήνια δύναμη που κατέχει από τη γέννησή του το συγκεκριμένο παιχνίδι.
    Πολλοί συνδυάζουν το σκάκι με την υψηλή νοημοσύνη και θεωρούν ότι απαιτούνται ιδιαίτερες πνευματικές αρετές για να καταφέρει ένα παιδί να παίξει σκάκι με αξιώσεις.
    Στην πραγματικότητα, το σκάκι δεν είναι τίποτε περισσότερο ή λιγότερο από ένα παιχνίδι, μια ευκαιρία δηλαδή που έχουν τα παιδιά να γιορτάσουν τα χαρακτηριστικά και τις αρετές της παιδικότητάς τους.
    Ασφαλώς υπάρχει και η άλλη διάσταση που είναι εξίσου σημαντική και που έχει να κάνει με την επαγγελματική υφή του σκακιού. Όπως όλα τα είδη του σχολικού αθλητισμού – γιατί το σκάκι ασφαλώς και αποτελεί κομμάτι του σχολικού αθλητισμού – έτσι και το σκάκι μπορεί να διακριθεί σε ερασιτεχνικό και επαγγελματικό, ανάλογα με το πώς το βλέπει το κάθε παιδί και πόσο χρόνο αφιερώνει για την προπόνηση/ βελτίωσή του. Ότι συμβαίνει, δηλαδή, σε όλα τα αθλήματα με τα οποία μπορεί να ασχοληθεί ένα παιδί στη διάρκεια της σχολικής του ζωής. Είναι λογικό να σημειώνει καλύτερες επιδόσεις στην κολύμβηση, για παράδειγμα, ένα παιδί που αθλείται και προπονείται σε μια επαγγελματική ομάδα, κανείς όμως δεν μπορεί να παραβλέψει και να αρνηθεί τα οφέλη και την αξία της ερασιτεχνικής κολύμβησης για την υγεία και τη σωματική διάπλαση.
    Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να διαχωριστεί η επαγγελματική από τη μη επαγγελματική ενασχόληση με το σκάκι προκειμένου να συγκεκριμενοποιηθεί η σχέση και ο ρόλος του σκακιού στην καθημερινότητα των παιδιών και να επιχειρηθεί μια σύνδεση του παιχνιδιού με την σχολική ζωή. Στα πλαίσια της σχολικής ζωής, το σκάκι μπορεί να ενταχθεί ως μια εναλλακτική, δημιουργική δραστηριότητα, που θα αξιοποιεί το διαθεματικό της χαρακτήρα και θα συμπαρασύρει τα παιδιά σε μια τροχιά μάθησης, εξωτερίκευσης και ψυχαγωγίας.

    Παιδαγωγικός ρόλος του σκακιούΗ παιδαγωγική αξία του σκακιού έχει επισημανθεί από σκακιστές και παιδαγωγούς σε όλο τον πλανήτη. Η ενασχόληση των παιδιών με το σκάκι και τα αποτελέσματά της σε γνωστικό επίπεδο έχουν αποτελέσει αντικείμενο ερευνών και μελετών σε εκπαιδευτικά συστήματα αρκετών κρατών. Τα αποτελέσματα αυτά σε συνδυασμό με τον απολογισμό και την αξιολόγηση της ένταξης του σκακιού στα σχολεία από τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και κυρίως τα ίδια τα παιδιά, ενθαρρύνουν την πεποίθηση πως το σκάκι πρέπει να μπει στα σχολεία και τη βούληση να βρεθεί ο καταλληλότερος τρόπος για κάθε εκπαιδευτικό σύστημα.
    Στα πλαίσια της σύνδεσης του παιχνιδιού με τη σχολική ζωή, διακρίνονται δύο βασικοί άξονες του παιδαγωγικού του ρόλου, ο γνωστικός/μαθησιακός και ο κοινωνικός ρόλος.
    1. Γνωστικός/μαθησιακός ρόλος του σκακιού.  Ενίσχυση της συγκέντρωσης και της παρατηρητικότητας των παιδιών
     Λήψη της σωστής απόφασης και άμεση σύνδεση απόφασης – συνεπειών
     Ενίσχυση της μνήμης και της δυνατότητας ανάκλησης και αξιοποίησης κανόνων
     Ανάπτυξη λογικής/αφαιρετικής σκέψης
     Οικοδόμηση της γνώσης βήμα-βήμα, απόρριψη της άκριτης αποδοχής “έτοιμων προτύπων”
     Ανάπτυξη δεξιοτήτων στρατηγικής, σχεδιασμού και επίλυσης προβλημάτων
     Εμπλουτισμός λεξιλογίου, επαφή και εκμάθηση εξειδικευμένης ορολογίας, βελτίωση έκφρασης
     Τόνωση σε συγκεκριμένους τομείς της μαθηματικής σκέψης όπως η γεωμετρία, τα μοτίβα, οι συντεταγμένες και η σύγκριση μονάδων2. Κοινωνικός ρόλος του σκακιού Συμμετοχή και των δύο φύλων
     Δυνατότητα ενασχόλησης των παιδιών όλων των τάξεων και όλων των βαθμίδων (από το νηπιαγωγείο έως το λύκειο)
     Συναναστροφή και αλληλεπίδραση των παιδιών σε ένα περιβάλλον πλούσιο σε γνωστικά ερεθίσματα σε αντιπαράθεση με την αποξένωση και την εξάρτηση από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια
     Δυνατότητα ανάδειξης και ανάθεση ρόλων σε μαθητές με χαμηλή αυτοεκτίμηση, μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα ένταξης
     Σύνδεση της σχολικής μονάδας με την οικογένεια και την κοινωνία
     Τόνωση της δημιουργικότητας και της καλλιτεχνικής έκφρασης μέσα από την εικαστική και θεατρική προσέγγιση του παιχνιδιούΟργανόγραμμα εισαγωγής και διδασκαλίας του σκακιού στο δημοτικό σχολείο
    Η εισαγωγή του σκακιού στη σχολική ζωή αφορά σε μια πρώτη, πιλοτική φάση τα σχολεία της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Μακροπρόθεσμα, το σκάκι μπορεί να αποτελέσει μέρος του αναλυτικού προγράμματος και των δύο βαθμίδων στη λογική, μάλιστα, της συνέχειας και της αξιοποίησης της προηγούμενης γνώσης καθώς και της σύνδεσης των διαφορετικών διδακτικών προσανατολισμών, στο δημοτικό, το γυμνάσιο και το λύκειο.1. Σε ποια ώρα του διδακτικού ωραρίου του δημοτικού σχολείου μπορεί να ενταχθεί το σκάκι;
    Το σκάκι δεν είναι και ασφαλώς δεν πρέπει να θεωρηθεί από τα παιδιά ως ένα επιπλέον συμβατικό διδακτικό αντικείμενο, ενταγμένο στη λογική της υποχρεωτικής παρακολούθησης και του τρίπτυχου διδασκαλία – μελέτη – αξιολόγηση. Η ενασχόληση των παιδιών με το παιχνίδι πρέπει να είναι εκούσια και να βασίζεται στην ποικιλία των διδακτικών πρακτικών και τη διαρκή δημιουργία κινήτρων.
    Μια καλή ώρα για την εφαρμογή ενός project εκμάθησης και προπόνησης σκακιού είναι η ώρα της ευέλικτης ζώνης του πρωινού προγράμματος στο δημοτικό σχολείο.
    Η ευέλικτη ζώνη ή ζώνη δημιουργικών δραστηριοτήτων, όπως αλλιώς ονομάζεται, αφορά κάποιες ώρες στο αναλυτικό πρόγραμμα των νηπιαγωγείων και των δημοτικών σχολείων, στις οποίες δεν υπάρχει αυστηρή, προκαθορισμένη δομή ως προς το περιεχόμενο και τη μεθοδολογία διδασκαλίας, αντίθετα, παρέχεται πλήρης ελευθερία στον/στην εκπαιδευτικό να υιοθετήσει πρωτοβουλίες και να φέρει τα παιδιά σε επαφή με καινοτόμες δράσεις και πρωτότυπα προγράμματα. Ο ευρύτερος παιδαγωγικός σκοπός των προγραμμάτων που μπορούν να ενταχθούν στην ευέλικτη ζώνη είναι να προωθηθούν η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία και μάθηση και η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης, με έμφαση στην καθοδηγούμενη διερεύνηση και ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.
    Εναλλακτικά, το project του σκακιού μπορεί να ενταχθεί στο ολοήμερο πρόγραμμα του δημοτικού σχολείου είτε σε μία από τις ώρες που προορίζονται για τη φυσική αγωγή είτε ως αυτόνομη, αυτούσια διδακτική ώρα, εφόσον θεωρηθεί ως δραστηριότητα των δράσεων “πολιτισμού“ ώστε να συμβαδίζει με τους γενικότερους σκοπούς και την ευρύτερη παιδαγωγική φιλοσοφία του εκπαιδευτικού μας συστήματος.
    Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις απαιτείται σαφής οριοθέτηση και σχετική ρύθμιση από το Υπουργείο Παιδείας προκειμένου να διασφαλιστεί ο επίσημος χαρακτήρας και η μακροπρόθεσμη στοχοθεσία του project.
    Στη δεδομένη χρονική συγκυρία, η φιλοσοφία του “Νέου Σχολείου”, που προωθείται από το Υπουργείο Παιδείας, όπως αυτή παρουσιάζεται επίσημα στην ιστοσελίδα http://www.ypepth.gr προωθεί την καινοτομία, τις εναλλακτικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και τα νέα διδακτικά αντικείμενα που είναι ικανά να εγείρουν την κριτική σκέψη των παιδιών και τη μεθοδευμένη-οργανωμένη οικοδόμηση της γνώσης. Για τους γνώστες της σκακιστικής αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, οι παραπάνω περιγραφές φωτογραφίζουν το παιχνίδι του σκακιού.
    Η εύρεση συνεπώς του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου σύμφωνα με το οποίο θα μπορούσε να ενταχθεί το σκάκι στο αναλυτικό πρόγραμμα του δημοτικού σχολείου, είναι από τη μία πλευρά μια πολύ σοβαρή υπόθεση, από την άλλη ωστόσο μια μοναδική ευκαιρία και υποχρέωση παράλληλα να αξιοποιηθεί έμπρακτα το πολύτιμο αυτό εκπαιδευτικό εργαλείο.
    Παράλληλα, το σκάκι πρέπει να ενταχθεί και επισήμως στο σχολικό αθλητισμό και να λάβει τη θέση και την προβολή που του αρμόζει αναφορικά με τη διοργάνωση του ατομικού και του ομαδικού πρωταθλήματος από την Ε.Σ.Ο. Μάλιστα ο στόχος αυτός οφείλει να είναι βασικός και κύριος στόχος, ο οποίος σε συμφωνία με το Υπουργείο Παιδείας, δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων πρέπει να επιτευχθεί μέσα στο 2011.2. Ποιος θα διδάξει το σκάκι στα σχολεία;
    Η ερώτηση αυτή αντανακλά κατά γενική ομολογία τους περισσότερους προβληματισμούς των ανθρώπων που συζήτησαν στο παρελθόν ή συζητούν ακόμα την προοπτική να ενταχθεί το σκάκι στα σχολεία ως μέρος του αναλυτικού προγράμματος.
    Για το ζήτημα αυτό έχει ενδιαφέρον να κάνουμε μια περιληπτική αναδρομή των προσπαθειών που έχουν γίνει ως τώρα να διδαχθεί το σκάκι στα σχολεία. Ιστορική αναδρομή
    Α. Δημόσια εκπαίδευση
    Η πλειοψηφία των προσπαθειών αυτών αφορά την πρωτοβουλία που αναλαμβάνει ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων κάποιου σχολείου ώστε να αναπτυχθούν στο χώρο του σχολείου, εκτός διδακτικού ωραρίου, αθλητικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Η μέρα που συνήθως επιλέγεται για τις δραστηριότητες αυτές είναι το Σάββατο και η συμμετοχή για τα παιδιά είναι ασφαλώς προαιρετική και με την καταβολή, όταν δεν καλύπτεται το κόστος αποκλειστικά από το Σύλλογο, ενός ελάχιστου χρηματικού ποσού. Στις περιπτώσεις αυτές την προπόνηση των παιδιών αναλαμβάνει προπονητής σκακιού, μέλος κάποιου τοπικού σκακιστικού συλλόγου. Τα παιδιά χωρίζονται σε τμήματα ανάλογα με την ηλικία και τη δυναμικότητά τους.
    Σε άλλες περιπτώσεις, η πρωτοβουλία αναλαμβάνεται από το διδακτικό προσωπικό του σχολείου. Ο διευθυντής ή κάποιος/α εκπαιδευτικός προτείνει και οργανώνει την ένταξη του σκακιού ως σχολική δραστηριότητα. Την σκακιστική προπόνηση για όλες τις τάξεις αναλαμβάνει ένας εκπαιδευτικός που γνωρίζει καλά το παιχνίδι ή κάποιος γονέας, μέλος κάποιου τοπικού σκακιστικού συλλόγου. Οι ώρες και οι ημέρες προπόνησης, η συχνότητα αλλά και η σύσταση των τμημάτων ποικίλουν καθώς ο χαρακτήρας της συγκεκριμένης απόπειρας είναι λιγότερο οριοθετημένος και επαφίεται στη διάθεση και τις δυνατότητες του εκπαιδευτικού-οργανωτή.
    Μια άλλη ενδιαφέρουσα περίπτωση εμφάνισης του σκακιού ως σχολική δραστηριότητα είναι η ένταξη του παιχνιδιού σε κάποιο κρατικό ή ευρωπαϊκό πρόγραμμα πολιτιστικής επιμόρφωσης, όπως το πρόγραμμα ‘ΜΕΛΙΝΑ’ (Πιλοτικό πρόγραμμα του Υ.Π.Ε.Π.Θ. που εφαρμόζεται από το 1995, με στόχο την κατάκτηση της γνώσης από τους μαθητές με
    άμεσο τρόπο. Ξεκίνησε από την Α’ Δημοτικού και κάθε χρόνο επεκτεινόταν σε ανώτερη τάξη. Η ευελιξία του προγράμματος επέτρεψε στο σκάκι να εισέλθει πειραματικά σε σχολεία της Καλλικράτειας). Σε αυτή την περίπτωση μια ομάδα προπονητών σκακιού αναλαμβάνει σε επίπεδο δήμου ή περιφέρειας να διδάξει το σκάκι στα σχολεία που το έχουν εφαρμόσει. Τα οικονομικά και οργανωτικά στοιχεία, καθώς και η πορεία του προγράμματος ρυθμίζονται και αξιολογούνται σε κεντρικό επίπεδο από τον φορέα ή το γραφείο που έχει αναλάβει το γενικότερο πρόσταγμα του Προγράμματος. Τέλος, αναγνωρίζεται ως απόπειρα ένταξης του σκακιού στα σχολεία, και μάλιστα με ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία, η πρωτοβουλία παιδιών που αγωνίζονται σε σκακιστικούς συλλόγους να οργανώσουν μια ομάδα σκακιού στο σχολείο τους προκειμένου να λάβουν μέρος στο Πανελλήνιο ομαδικό πρωτάθλημα που διοργανώνεται σε ετήσια βάση από την Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία (Ε.Σ.Ο.). Η προπόνηση αναλαμβάνεται από τα ίδια τα παιδιά και η διάρκεια της περιόδου που ασχολούνται τα παιδιά του συγκεκριμένου σχολείου με το σκάκι εξαρτάται αφενός από τον ηγετικό ρόλο των μαθητών που έχουν αναλάβει οργανωτικό ρόλο, αφετέρου από την υποστήριξη και την ενθάρρυνση του διδακτικού προσωπικού. Β. Ιδιωτική εκπαίδευση
    Στην ιδιωτική εκπαίδευση, το σκάκι τυγχάνει έως τώρα μεγαλύτερης αναγνώρισης και αποδοχής. Σε πάρα πολλές περιπτώσεις ιδιωτικών σχολείων, το σκάκι αποτελεί αυτόνομο διδακτικό αντικείμενο, ενταγμένο στα επιμορφωτικά, απογευματινά συνήθως, προγράμματα επιλογής, με εβδομαδιαία συχνότητα και ηλικιακή κατανομή ως προς τη σύσταση των τμημάτων. Την προπόνηση των παιδιών αναλαμβάνει προπονητής σκακιού. Οι παραπάνω περιπτώσεις εμφάνισης – ένταξης του σκακιού στη σχολική πραγματικότητα, με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που μπορεί να έχει η καθεμία, αξιολογούνται στο σύνολό τους ως θετικές και ευτυχείς συγκυρίες για τα παιδιά και τις σχολικές μονάδες που αφορούν. Τα ερεθίσματα που λαμβάνουν τα παιδιά στη διάρκεια της σχολικής τους ζωής, ιδιαίτερα στην ηλικία των 5 έως 12 ετών είναι καθοριστικά καθώς διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση των ενδιαφερόντων και της ιδιοσυγκρασίας τους. Τα τελευταία 20 χρόνια, η Ελληνική Σκακιστική Ομοσπονδία διοργανώνει ετησιους Σχολικούς Σκακιστικούς Αγώνες σε πανελλήνιο επίπεδο, στους οποίους λαμβάνουν μέρος (από τις προκριματικές φάσεις οι οποίες διοργανώνονται σχεδόν σε κάθε Ελληνική περιφέρεια, με τη βοήθεια των Σκακιστικών Ενώσεων, έως την τελική φάση) σχεδόν 11.000 μαθητές, σε ατομικά και ομαδικά πρωταθλήματα. Επίσης έχουν διοργανωθεί στην Ελλάδα, Παγκόσμια Σχολικά Πρωταθλήματα με εξαιρετική επιτυχία. Σε κάθε περίπτωση υπάρχει έτοιμη η υποδομή για τους αγώνες αυτούς και το μόνο που απαιτείται είναι η Νομοθετική Ρύθμιση (Ψήφιση του σχετικού Νόμου) για να ενταχθεί το Σκάκι στο Σχολικό Αθλητισμό, ανέξοδα για το Υπουργείο.
    Έως σήμερα, έχουν γίνει πολλές προσπάθειες από πολλούς σκακιστικούς φορείς (και βέβαια από την από την Ε.Σ.Ο.) προς το Υπουργείο, με στόχο την ένταξη για το Σκάκι στο Σχολικό Αθλητισμό και τη διδασκαλία του στα σχολεία.
    Ενδεικτικά αναφέρονται :
    1. Υπόμνημα προς τους Διευθυντές των σχολείων για την καλλιέργεια του σκακιού από τους Υπουργούς παιδείας κ.
    Βαρβιτσιώτης (1979-Ν.Δ.) και κ. Μώραλης (1984-ΠΑΣΟΚ)
    2. 1987-88 – Δύο εκπαιδευτικοί (Β. Κιούρτης & Μ. Λοίζου) αποσπάστηκαν από το ΥΠΕΠΘ στην Ε.Σ.Ο. και ιδρύθηκε η πρώτη Επιτροπή Σχολικού Σκακιού.
    3. Νοέμβριος 1997 – Κατάθεση πρότασης με τον τίτλο «Σκάκι στα σχολεία» στα πλαίσια του Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. προς το
    ΥΠ.Ε.Π.Θ. που δυστυχώς απορρίφθηκε.
    4. Ιούνιος 1997 & 1998 – 2001, – Κατάθεση και παρουσίαση τριετούς (97) και ετήσιου (98 – 01) απολογισμού με
    ανάλογες προτάσεις στη Πανελλήνια απολογιστική συνδιάσκεψη εκπαιδευτικών του προγράμματος «ΜΕΛΙΝΑ»
    5. Μάρτιος 1999 – Επαφή με τον συντονιστή του «ΜΕΛΙΝΑ»
    6. Ιούνιος 1999 – Κατάθεση πρότασης στη βουλή των εφήβων
    7. Σεπτέμβριος 1999 – Αίτημα, επαφή με ΥΠΕΠΘ-Ολοήμερα
    8. Νοέμβριος 1999 – Προσπάθεια καταγραφής των σχολείων των οποίων οι αίθουσες χρησιμοποιούνται για την εκμάθηση σκακιού, ανεξάρτητα ωραρίου.
    9. Φεβρουάριος 2000 – Προσέγγιση ξένων ομοσπονδιών στα πλαίσια του κοινοτικού προγράμματος «ΕΥΡΑΘΛΟΝ»
    10. Ιούνιος 2000 – Κατάθεση πρότασης σε ολομέλεια των εκπαιδευτικών του Νομού Χαλκιδικής: «Πως το σκάκι
    μπορεί να βοηθήσει μαθητές α) παλιννοστούντες, β) αλλοδαπούς και γ) με μαθησιακές δυσκολίες»
    11. Απρίλιος 2002 – Κατάθεση πρότασης για ένταξη στα προαιρετικά μαθήματα της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης
    12. 2003 έως σήμερα -Συνεχείς προσπάθειες μέσα και από τις Σκακιστικές Ενώσεις, με ψηφίσματα, προτάσεις και επικοινωνία με το Υπουργείο Παιδείας, για την ένταξη για το Σκάκι στο Σχολικό Αθλητισμό και τη διδασκαλία του στα σχολεία.Σύγχρονη πραγματικότηταΜια ακόμη παράμετρος της σύγχρονης κοινωνίας αποτελεί η έξαρση της τεχνολογίας, η ψηφιοποίηση των γνώσεων και των πληροφοριών και οι διαρκώς μεταβαλλόμενες κοινωνικές και εκπαιδευτικές ανάγκες έχουν καταστήσει επιτακτική την αναπροσαρμογή των στρατηγικών προγραμματισμού και εφαρμογής προγραμμάτων. Η γενικότερη φιλοσοφία με την οποία ρυθμίζονται οι εκπαιδευτικές αλλαγές είναι πια ανάγκη να εκσυγχρονιστεί ώστε να εναρμονιστεί με τα δεδομένα της εποχής αλλά και τα “θέλω” του σύγχρονου μαθητή.
    Έτσι, στην περίπτωση διδακτικών αντικειμένων και προγραμμάτων όπως το σκάκι, που αφενός έχει έντονο γνωσιακό και μαθησιακό χαρακτήρα αλλά χωρίς την πίεση της κάλυψης συγκεκριμένης ύλης και αφετέρου λειτουργεί συμπληρωματικά και ψυχαγωγικά ως παιχνίδι, ο τρόπος διδασκαλίας μπορεί να είναι ψηφιακός.Τι περιλαμβάνει η ψηφιακή διδασκαλία του σκακιού;
    Η διδασκαλία του σκακιού με χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών και άλλων ψηφιακών μέσων, μπορεί να περιλαμβάνει τα εξής:
    • Δημιουργία μιας βάσης δεδομένων με βιντεοσκοπημένες διδασκαλίες (tutorials) των βασικών κανόνων και τεχνικών του σκακιού, χωρισμένων σε ενότητες ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδο εκμάθησης. Τα tutorials αυτά μπορούν επιπρόσθετα να περιλαμβάνουν ασκήσεις, γρίφους, δοκιμασίες ή παραδείγματα εικαστικής προσέγγισης του παιχνιδιού. Η βάση αυτή μπορεί να συμπληρώνεται διαρκώς με νέεα βίντεο και σχετικές δουλειές των ίδιων των μαθητών.
    • Διδασκαλίες και παιχνίδι σε “πραγματικό χρόνο”. Με την τεχνική της τηλεδιάσκεψης, οι σχολικές μονάδες που θα εντάξουν το project του σκακιού μπορούν να αλληλεπιδράσουν σε ζωντανή σύνδεση, τόσο με εξειδικευμένους και έμπειρους προπονητές και παίκτες όσο και με άλλες σχολικές μονάδες που θα έχουν την ίδια δυνατότητα χρήσης των νέων τεχνολογιών.
    • Αξιοποίηση των υπαρχόντων σκακιστικών λογισμικών. Τα λογισμικά αυτά, περιέχουν συγκεντρωτικά όλες τις ενότητες της σκακιστικής προπόνησης παρουσιάζοντας, παράλληλα, το παιχνίδι με ιδιαίτερα ελκυστικό τρόπο, καθώς αξιοποιούν τις άπειρες δυνατότητες των γραφικών και των ψηφιακών εφέ.
    • Προπόνηση στο εργαστήρι ηλεκτρονικών υπολογιστών του σχολείου. Με την εγκατάσταση του κατάλληλου προγράμματος και την επίβλεψη από κάποιον εκπαιδευτικό , τα παιδιά θα μπορούν από μόνα τους να παίξουν σκάκι.Ποια είναι τα οφέλη από την ψηφιακή διδασκαλία του σκακιού στα σχολεία;
    • Αξιοποίηση των εργαστηρίων ηλεκτρονικών υπολογιστών.
    • Επαφή των παιδιών με τις Νέες Τεχνολογίες μέσω ενός διδακτικού αντικειμένου διασκεδαστικού και με πολλά οφέλη. Αξιοποίηση των ιδιαίτερων κλίσεων ορισμένων από αυτά με τις τεχνολογίες.
    • Δραστηριοποίηση και συμμετοχή του διδακτικού προσωπικού των σχολικών μονάδων στη διαδικασία αξιοποίησης των Νέων Τεχνολογιών.
    • Δημιουργία ψηφιακών σχολικών κοινοτήτων, χωρίς σύνορα και γεωγραφικούς περιορισμούς.
    • Εύκολη και γρήγορη μεταφορά και ανταλλαγή των γνώσεων και των πληροφοριών.
    • Εξοικονόμηση χρόνου και χρημάτων
    • Καινοτομία και πρωτοτυπία σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο 3. Σχολικοί αγώνες και εναλλακτικές/ καινοτόμες δράσεις για τις σχολικές μονάδεςΟι σχολικοί αγώνες σκακιού διακρίνονται σε ατομικούς και ομαδικούς. Πάρα πολλά χρόνια διοργανώνονται με μεγάλη επιτυχία από την Ε.Σ.Ο. σε συνεργασία με τις ενώσεις σκακιστικών σωματίων όλης της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό πως παρά τη μικρή προβολή των αγώνων από τα Μ.Μ.Ε. χιλιάδες μαθητών (όπως αναφέρεται και σε προηγούμενη παράγραφο), από όλη την Ελλάδα, συμμετέχουν στις προκριματικές και την τελική φάση.
    Οι Πανελλήνιοι σχολικοί σκακιστικοί αγώνες αφορούν και εμπλέκουν μαθητές και σχολεία από όλους τους νομούς και τις περιφέρειες της Ελλάδας γεγονός που εντείνει τη σημασία και το κύρος τους.
    Εντάσσοντας ευρέως και οργανωμένα το σκάκι στη σχολική ζωή, είναι δεδομένο ότι θα αυξηθεί αριθμητικά και ουσιαστικά το ενδιαφέρον των παιδιών για τους ομαδικούς και ατομικούς σκακιστικούς αγώνες.Αυτό το δεδομένο προκαλεί τις εξής σκέψεις:Α. Η αγωνιστική συνύπαρξη τόσων πολλών παιδιών/σχολικών ομάδων υπό την ομπρέλα ενός πνευματικού και παιδαγωγικού παιχνιδιού με τόσες μαθησιακές δυνατότητες αποτελεί τεράστια εκπαιδευτική ευκαιρία για τη μελέτη, οργάνωση και ανάπτυξη νέων διδακτικών μεθόδων. Ένας τέτοιος τομέας, για παράδειγμα, είναι η άρρητη σχέση του σκακιού με τα μαθηματικά και η δυνατότητα ανάπτυξης διδακτικών μεθόδων βασισμένων στο ίδιο το παιχνίδι. Οι γνώσεις και οι εμπειρίες που θα αποκομιστούν από τέτοιου είδους συγκυρίες, μπορούν ασφαλώς να αξιοποιηθούν συνεργατικά και διαθεματικά από τη σχολική κοινότητα σε όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους.Β. Το σκάκι αποτελεί, επιπρόσθετα, ένα εύφορο πεδίο συνεύρεσης παιδιών και γονέων από όλη την Ελλάδα. Σε πολιτιστικό, καλλιτεχνικό και λαογραφικό ,από τη μία επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο διοργάνωσης ομιλιών και σχολών γονέων, από την άλλη, οι ημέρες διεξαγωγής των αγώνων μπορούν να μετατραπούν, υπό την κατάλληλη οργάνωση, σε πολιτισμικές συναντήσεις αλληλεπίδρασης και συνεργασίας.Γ. Οι σκακιστικοί αγώνες, πρέπει να εκπληρώνουν, ασφαλώς και τον αγωνιστικό-διαγωνιστικό τους χαρακτήρα. Τα παιδιά δίνουν πολύ μεγάλη σημασία και αξία στη διάκριση, γεγονός που πρέπει να προσεχθεί αλλά και να αξιοποιηθεί προς όφελός τους με τη δημιουργία παιδαγωγικών κινήτρων και κατάλληλων επιβραβεύσεων. Υπό αυτό το πρίσμα, πρέπει να αξιοποιηθεί η εμπειρία και η υψηλή τεχνογνωσία της Ε.Σ.Ο. ούτως ώστε να διασφαλιστούν η εγκυρότητα και η επιτυχία των αγώνων αλλά και η σύνδεση του μαθητικού με το αγωνιστικό σκάκι.4. Τελική Πρόταση – Προτεινόμενες ενέργειεςΑ. Σύσταση διεπιστημονικής επιτροπής υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας, με επίσημο, θεσμικό χαρακτήρα, η οποία θα εξασφαλίσει την αγαστή συνεργασία των δύο φορέων και θα μεριμνήσει για την άμεση υλοποίηση του project της εισαγωγής του σκακιού στα σχολεία σε νομοθετικό και πρακτικό επίπεδο.
    Β. Νομοθετική ρύθμιση, για να ενταχθεί το Σκάκι, στο Σχολικό Αθλητισμό.
    Γ. Καταγραφή δασκάλων, οι οποίοι έχουν κατά το παρελθόν διδάξει σκάκι σε σχολεία, καταγραφή δασκάλων οι οποίοι γνωρίζουν σκάκι και θα μπορούσαν άμεσα να το διδάξουν στους μαθητές.
    Δ. Επιλογή των σχολικών μονάδων στις οποίες θα μπορούσε να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του σκακιού σε μια αρχική, πιλοτική φάση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εισαγωγή του σκακιού στα σχολεία αφορά αρχικά την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό στηρίζεται επιστημονικά στις βασικότερες θεωρίες της ψυχολογίας σύμφωνα με τις οποίες τα παιδιά ηλικίας 5 έως 9 ετών είναι περισσότερο δεκτικά στη διδασκαλία και στην απορρόφηση της νέας γνώσης.
    Ε. Σαφές χρονοδιάγραμμα ενεργειών για το επόμενο σχολικό έτος και οριοθέτηση των προσδοκώμενων στόχων κάθε ενέργειας.
    ΣΤ. Ένταξη του project εισαγωγής του σκακιού στην ελληνική πρωτοβάθμια εκπαίδευση στα ευρωπαϊκά προγράμματα καινοτομίας και δημιουργικής μάθησης. Ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για διακρατικές συνεργασίες και πολιτιστικές συνευρέσεις με σημείο αναφοράς και σύνδεσης το σχολικό σκάκι.

    Σχόλιο από dokiskaki | 13 Ιουλίου, 2011

  6. Σχόλιο από: Ευάγγελος Βιδάλης 14 Ιουλίου 2011, 22:57

    Στοιχειώδης αποτίμηση της σημερινής κατάστασης του ελληνικού αθλητισμού, του σχολικού αθλητισμού αλλά και του εκπαιδευτικού συστήματος οδηγούν σε αναγκαίες και καινοτόμες τομές. Το μοντέλο του «διεφθαρμένου» ημί- και επαγγελματικού σπορ, είτε αυτό είναι το ποδόσφαιρο είτε άλλο άθλημα, με τα κρούσματα βίας, το ντοπάρισμα, το παράνομο στοίχημα και τα παράκεντρα λήψης αποφάσεων θα πρέπει να μείνουν μακριά από το σχολείο. Η σημερινή κρίση ας αποτελέσει το εφαλτήριο για αλλαγές και υποστήριξη αθλημάτων που δεν διακρίνονται από τέτοια χαρακτηριστικά. Το σκάκι, ως πνευματικό άθλημα, με ελάχιστο κόστος μπορεί να αποτελέσει μιά τέτοια επιλογή. Τα χαρακτηριστικά του είναι αναγνωρισμένα τόσο από τους μαθητές όσο και από τους γονείς: αναπτύσει την αντικειμενική κρίση, τον σχεδιασμό, τη φαντασία και την προσοχή, την αυτογνωσία και φυσικά στερείται παντελώς της τύχης. Τόσο μελέτες όσο και προγράμματα που εφαρμόστηκαν σε πολλές χώρες έχουν καταδείξει την πολλαπλή εκπαιδευτική του αξία και τα πολλαπλασιαστικά θετικά αποτελέσματα που είχε στις επιδόσεις των μαθητών σε μαθήματα όπως τα μαθηματικά ή οι ξένες γλώσσες. Οι τοπικές κοινωνίες, διά μέσου των Δήμων, υποστηρίζουν, εδώ και πολλά χρόνια, το σκάκι, αναγνωρίζοντας έτσι έμπρακτα την πολύπλευρη σημασία του. Ας κάνει το υπουργείο Παιδείας το πρώτο βήμα για την ανάδειξη του σκακιού ως εθνικού σπορ για το 2020. Ενδεικτική βιβλιογραφία: 1) Dextreit&Engel: Jeu d’ echecs et sciences humaines, Payot 1981 2) Milletto & others: I Bambini e gli Scacchi, Armando editore, 2005 3) Garrido: Educando desde el ajedrez, Editorial Paidotrivo, 2001 4) Πρότυπο σχολικό πρόγραμμα «Κίνηση Σκακιού» του δήμου Θεσσαλονίκης, το 1984 (περιοδικό Diva Caissa, 7/Οκτώβριος 1986) 5) Chess in schools, Βελιγράδι, 1980 6) Bosch&Giddins: The chess instructor, New in Chess, 2008 7) Moreno: Teaching life skills through chess, American L.P., 2002 8) πρακτικά 1ου διεθνούς σεμιναρίου (Curitiba, Brazil, 11/1993): On chess in Schools, Σκακιστική Ομοσπονδία Βραζιλίας, 1993)

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Ιουλίου, 2011

  7. Σχόλιο από: ΔΟΥΔΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ 7 Ιουλίου 2011, 19:09

    ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΑΣ,
    ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΣΕ ΘΕΣΗ ΝΑ ΠΩ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΧΘΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΘΩΣ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΟΜΩΣ ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΤΑΘΕΣΩ ΤΗΝ ΑΠΟΨΗ ΟΤΙ ΚΑΛΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΥΠΟΨΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΑΘΛΗΜΑΤΩΝ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΚΑΚΙ, ΔΙΟΤΙ ΘΕΩΡΩ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΘΛΗΜΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΟΞΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΣΤΗΝ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ, ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ, ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΣΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥ ΚΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΕΠΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΘΛΗΜΑ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΤΟΣΟ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΤΤΑΣ, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΚΑΠΟΙΑ ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΝ ΤΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΑΘΛΗΜΑ.
    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Ιουλίου, 2011

  8. Σχόλιο από: Nikos Petropoulos 14 Ιουλίου 2011, 22:23

    κ. Υπουργέ,Eίναι επιτακτική η ανάγκη να αναπτυχθεί ο σχολικός αθλητισμός, τόσο σε ατομικό όσο και σε ομαδικό επίπεδο—ένας αθλητισμός που θα συμπεριλάβει τα «σωματικά» (π.χ. ποδόσφαιρο, στίβο, κτλ.) και τα «πνευματικά» (π.χ. σκάκι) αγωνίσματα, αν και γνωρίζουμε από την κλασική μας περίοδο ότι αυτά είναι αλληλένδετα. Ο σχολικός αθλητισμός να αναπτυχθεί σε όλα τα σχολεία και όχι μόνο σε ειδικά αθλητικά σχολεία. Να καθιερωθούν πρωταθλήματα σε όλα τα επίπεδα της σχολικής εκπαίδευσης. Τα έπαθλα και τα τρόπαια να είναι όχι υλικά αλλά πνευματικά (π.χ. υποτροφίες) και συλλογικά (π.χ. ενίσχυση της σχολικής βιβλιοθήκης, αύξηση χρηματοδότησης του σχολείου). Ο σχολικός αθλητισμός θα αποσκοπεί στην καλλιέργεια του ολυμπιακού πνεύματος και του ευ αγωνίζεσθαι, στο να μάθουν οι συμμετέχοντες να αναγνωρίζουν την υπεροχή του αντιπάλου-νικητή και να αποδέχονται την ήττα ως αφετηρία για αυτοκριτική και περαιτέρω ανάπτυξη. Να αποτελέσει μια εναλλακτική λύση για τον σωματειακό αθλητισμό, ο οποίος ευθύνεται για τόσο δεινά στη χώρα μας. Τέλος, για να αναπτυχθεί ο σχολικός αθλητισμός, καθώς και άλλες σχολικές δραστηριότητες, στο πλαίσιο ίσως τον σχολικών ομίλων, θα πρέπει να αλλάξει ριζικά το εξεταστικό σύστημα στα Λύκεια που καταβροχθίζει τον ελεύθερο χρόνο των μαθητών. Επιτέλους, να καταργηθούν οι πανελλαδικές εξετάσεις, να δημιουργηθεί ένας επιστημονικός επαγγελματικός προσανατολισμός και οι μαθητές να εισάγονται στις σχολές με το βαθμό απολυτηρίου και με συντελεστές μαθημάτων που θα καθορίζονται από τα ΑΕΙ/ΤΕΙ. Με τιμή,
    Νικος Πετρόπουλος
    τ. Σύμβουλος του Π.Ι.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Ιουλίου, 2011

  9. Σχόλιο από: Κ.ΚΟΥΤΡΟΥΚΗΣ 14 Ιουλίου 2011, 10:54

    Ειναι επιτακτικη αναγκη,αλλαγης του σημερινου πλαισιου,του σχολικου αθλητισμου.Πρεπει να ξεφυγουμε απο την καλη διαθεση των εκπαιδευτικων και να επιδιωξουμε την συνεργασια σχολειων-αυτοδιοικησης-τοπικων αθλητικων σωματειων.
    Με το ανοικτο σχολειο,σε τοπικο επιπεδο,να υπαρχει προσβαση των συλλογων ολων των αθληματων,για την διεξαγωγη σχολικων αγωνων,σε επιπεδο καλλικρατικων δημων(α’ φαση) και σε επιπεδο περιφερειων(β φαση)επισης η δυνατοτητα χρησης των σχολικων υποδομων τ απογευματα η σαββατοκυριακα,για προπονησεις,διαλεξεις,εκδηλωσεις αθλητικου περιεχομενου.
    Το σχολειο και ιδιαιτερα το Δημοτικο,ειναι το κυτταρο αναπτυξης,του αθλητισμου,αρα πρεπει να δοθει ιδιαιτερη βαρυτητα και προσοχη.
    Σ επιπεδο ομαδικων σχολικων πρωταθληματων,πρεπει ν απαγορευθουν οι μεταγραφες,μαθητων σχολειων και κυριως στο Λυκειο.
    Πιστευουμε το πρεπει να ενταχθει και το Σκακι στα σχολεια,με την δημιουργια συγκεκριμενων τμηματων παρακολουθησης σ επιπεδο δημοτικων,και να δημιουργηθει ιδιαιτερο τμημα διακεκριμενων μαθητων-σκακιστων στ αθλητικα σχολεια,τουλαχιστον σε Αθηνα/θεσσαλονικη.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Ιουλίου, 2011

  10. Σχόλιο από: ΦΟΥΦΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ 12 Ιουλίου 2011, 08:29

    Για μία ακόμη φορά από το σχεδιασμό απουσιάζει το σκάκι, ένα άθλημα για το οποίο δεν χρειάζεται να επενδύσετε σε εγκαταστάσεις, ούτε απαιτεί ιδιαίτερη προμήθεια υλικού. Ελπίζω να διορθώσετε αυτή την έλλειψη.

    Σχόλιο από dokiskaki | 15 Ιουλίου, 2011


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: