ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Μια ιστορία που δεν έγινε ποτέ

Ο Αϊσωπος του Ντιέγο Βελάσκεζ (από τη γερμανική Βικιπαίδεια)

Ο Αίσωπος του Ντιέγο Βελάσκεζ (από τη γερμανική Βικιπαίδεια)

Να ξεκαθαρίσω εξαρχής ότι: Το θέμα που ακολουθεί και η ιστορία που το περιγράφει είναι κατασκευασμένα. Είναι παραμύθι, σαν του Αισώπου. Δεν απεικονίζονται πραγματικά γεγονότα. Δεν «φωτογραφίζονται» συγκεκριμένοι αγώνες. Όμως, επειδή κάθε διήγηση εμπνέεται από τη ζωή, από γεγονότα που αν δεν συνέβησαν, θα μπορούσαν να έχουν συμβεί, λυπούμαι εκ των προτέρων αν κάποιοι σκακιστές, αρχηγοί, ακόμη και ομάδες «αναγνωρίσουν» τον εαυτό τους. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, είναι εντελώς συμπτωματικό και τους ζητώ συγγνώμη.

Ο έβδομος γύρος στο πρωτάθλημα εκείνης της χρονιάς έληξε ομαλά, χωρίς προβλήματα. Οι Κασσάνδρες που πρόβλεπαν εντάσεις και μετατροπή των σκακιστικών σε παλαιστικούς αγώνες δίπλα στη σκακιέρα είχαν διαψευστεί. Οι αρμόδιοι των ομάδων είχαν κλειστεί  στα δωμάτιά τους και έκαναν μανιωδώς υπολογισμούς με τους φορητούς να παίρνουν φωτιά. Το πρωτάθλημα είχε ξαναπάει από νωρίς στο μόνιμο πρωταθλητή. Ήταν επίσης ξεκάθαρο πια ότι και εφέτος οι 11 βαθμοί (το «+2» όπως έλεγαν στη «γλώσσα» τους) θα εξασφάλιζαν πιθανότατα μια θέση στα βραβεία. Υπήρχαν όμως και σενάρια όπου προλάβαινε να «χωθεί» στα βραβεία και μια ομάδα με 10 βαθμούς (και πολλούς πόντους) , υπήρχαν και σενάρια όπου ένας 11άρης «έμενε έξω» για έναν ή δύο πόντους.

Σε άλλα δωμάτια, μετρούσαν τα όρια της σωτηρίας. Εκεί φαινόταν η σιγουριά να βρίσκεται και εφέτος στους 9 βαθμούς, αλλά κι εκεί υπήρχαν αμφιβολίες στις οριακές καταστάσεις. Πιο πιθανό φαινόταν να έμενε απέξω ένας 9άρης παρά να σωθεί ένας 8άρης. Όλα ήταν όμως ανοιχτά.

Η Άσπρη και η Μαύρη ομάδα ήταν τα ταιριαστά αντίθετα. Η πρώτη, ομάδα βετεράνων στα τελευταία τους, η άλλη νεανική, άπειρη αλλά γεμάτη ζωντάνια. Έτσι, όταν οι αρχηγοί έφεραν στο βραδινό τραπέζι των ομάδων τους την κλήρωση Άσπρη Ομάδα-Μαύρη Ομάδα για τον προτελευταίο γύρο, οι αντιδράσεις ήταν διαφορετικές.

Στην Άσπρη Ομάδα, που είχε ήδη 8 βαθμούς, οι βετεράνοι μέτρησαν γρήγορα τα πράγματα και κατέληξαν στη στρατηγική τους. «Με ένα 6-6 σωζόμαστε σίγουρα και παίζουμε τελευταίο γύρο μήπως νικήσουμε και καταφέρουμε και μπούμε στα βραβεία. Αν είμαστε και λίγο τυχεροί και παίξουμε με τη μητρική μας, τους έχουμε πελάτες από χέρι. Και γκρανμέτρ να γίνουν τα «παιδιά» μας, εμείς θα τους κερδίζουμε όπως όταν ήταν αδιαβάθμητοι… Από την άλλη, αν νικήσουμε, που μάλλον εύκολο είναι, υπάρχει κίνδυνος να βρεθούμε στον τελευταίο γύρο πολύ ψηλά και, το χειρότερο, με ισχυρότερο αντίπαλο που θα παίζει για νίκη και για θέση, πέρα από τα βραβεία.»

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια

21 Ιουλίου, 2009 Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | 6 Σχόλια

Ο ρόλος του αρχηγού

skippogifΑπό τους λιγότερο γνωστούς στο ευρύτερο σκακιστικό κοινό Κανόνες διοργανώσεων (Competition rules) της FIDE, μεταφράζω στη συνέχεια για χάρη της συζήτησης περί αρμοδιοτήτων των αρχηγών το άρθρο 15, Ο ρόλος του αρχηγού της ομάδας σε ομαδικές διοργανώσεις (Team Captain`s Role in Team Tournaments):

(α) Ο ρόλος του αρχηγού της ομάδας κατά τη διάρκεια των αγώνων είναι κατά βάση διοικητικός. Σύμφωνα και με την προκήρυξη της συγκεκριμένης διοργάνωσης, ο αρχηγός θα πρέπει να προσκομίζει την καθοριζόμενη ώρα μια γραπτή λίστα με τα ονόματα των παικτών της ομάδας που θα συμμετάσχουν στον αγώνα, να ενημερώνει τους παίκτες του για τους αντιπάλους τους, να υπογράφει μετά το τέλος του ματς το φύλλο αγώνος με το τελικό αποτέλεσμα κ.ο.κ.

(β) Ο αρχηγός έχει δικαίωμα να συμβουλεύει τους παίκτες της ομάδας του να προτείνουν ή να αποδέχονται πρόταση ισοπαλίας ή να εγκαταλείψουν την παρτίδα, εκτός αν η προκήρυξη των αγώνων προβλέπει διαφορετικά. Ο αρχηγός πρέπει να αυτοπεριορίζεται στη λακωνική παροχή πληροφοριών με βάση μόνο στοιχεία σχετικά με το ματς. Μπορεί να πει στον παίκτη «πρότεινε ισοπαλία», «δέξου την ισοπαλία», ή «εγκατάλειψε την παρτίδα». Για παράδειγμα, αν τον ρωτήσει ένας παίκτης αν θα πρέπει να δεχτεί ή να προτείνει ισοπαλία, ο αρχηγός θα πρέπει να απαντήσει «ναι», «όχι», ή να αναθέσει την απόφαση στον ίδιο τον παίκτη.

Ο αρχηγός πρέπει να αποφεύγει κάθε ανάμειξη κατά τη διάρκεια των παρτίδων. Δεν θα δίνει πληροφορίες στον παίκτη σχετικά με τη θέση του παίκτη στη σκακιέρα, ούτε θα συμβουλέυεται άλλους για την κατάσταση στην παρτίδα.

Οι ίδιοι περιορισμοί ισχύουν και για τους παίκτες. Όσο και αν στους ομαδικούς αγώνες συνυπάρχει η έννοια της ομαδικότητας, που υπερβαίνει την παρτίδα κάθε παίκτη  ξεχωριστά, η σκακιστική παρτίδα είναι κατά βάση μια αναμέτρηση δύο παικτών. Επομένως, τον τελικό λόγο για την παρτίδα του πρέπει να τον έχει ο παίκτης. Όσο και αν η συμβουλή του αρχηγού θα πρέπει να έχει μεγάλη βαρύτητα για τον παίκτη, ο παίκτης δεν είναι απολύτως υποχρεωμένος να αποδεχτεί τη συμβουλή αυτή. Από την άλλη, ο  αρχηγός δεν επιτρέπεται να ενεργεί για λογαριασμό του παίκτη και της παρτίδας του χωρίς τη γνώση και τη συγκατάθεση του παίκτη.  Όλες οι συζητήσεις πρέπει να διεξάγονται παρουσία του διαιτητή και ο διαιτητής πρέπει να έχει το δικαίωμα να απαιτήσει να ακούσει τη συζήτηση.

(γ) Ο αρχηγός της ομάδας πρέπει να ενθαρρύνει τους παίκτες της ομάδας του να ακολουθούν πάντα και το γράμμα και το πνεύμα του Άρθρου 12 των Κανόνων του Σκακιού της FΙDΕ σχετικά με τη συμπεριφορά των παικτών. Τα ομαδικά πρωταθλήματα μάλιστα πρέπει να διεξάγονται στο πνεύμα της μέγιστης αθλητοπρέπειας (sportsmanship στο πρωτότυπο).

21 Ιουλίου, 2009 Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΑ, ΕΣΟ, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΡΝΟΥΑ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | Σχολιάστε

Ο διευθυντής των αγώνων

mybook1

Η έκδοση του 1987

Το εξαντλημένο πια (και ξεπερασμένο σε κάποια –όχι πολλά– σημεία από τους καιρούς) βιβλίο μου Οργάνωση Σκακιού, που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Αίγινα το 1987 αποτελούσε τυπογραφικά βελτιωμένη έκδοση των σχετικών σημειώσεών μου, που είχαν κυκλοφορήσει (φωτοτυπικά, σε σχήμα βιβλίου Α5 με βιβλιοδεσία σημειωματάριου) με τίτλο Διοργάνωση και Κανονισμοί των Σκακιστικών Αγώνων και είχαν διανεμηθεί από την ΕΣΟ σε όλα τα σωματεία το 1984, μέσα στα πλαίσια της τεράστιας σκακιστικής εξόρμησης ενόψει της Σκακιστικής Ολυμπιάδας εκείνη τη χρονιά στη Θεσσαλονίκη.

Με αφορμή τις έντονες συζητήσεις αυτών των ημερών για την ισοπαλία στο σκάκι, αναζήτησα τι έγραφα τότε, πριν 25 τόσα χρόνια σε εκείνο το βιβλίο και διαπίστωσα ότι κάποια πράγματα που αναφέρονται στο πρώτο κεφάλαιο, «Ο Διαιτητής-Διευθυντής των Αγώνων» παραμένουν (λογικό…) χρήσιμα ακόμη και σήμερα.

Αμ’ έπος, αμ’ έργον λοιπόν, σας δίνω από εδώ το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου, στη γλώσσα που χρησιμοποιούσα εκείνη την εποχή, με ελάχιστες διορθώσεις (μόνο όπου ήταν 100% απαραίτητο). Ξαναδιαβάζοντάς το συνειδητοποιώ γιατί τόσα χρόνια δεν κάθισα να το ξαναδουλέψω για να επανεκδοθεί: Η δουλειά ήταν τότε τεράστια (είχα χρειαστεί περισσότερους από έξι μήνες) και η εκ νέου επιμέλεια και επανέκδοση χρειάζεται ουσιαστικά ολόκληρη ομάδα πια…

Πάντως, παραμένει στα μεσομακροπρόθεσμα σχέδιά μου…

1.1. Ο αρχιμουσικός των σκακιστικών αγώνων

Σύμφωνα με το άρθρο 16 (σήμερα, άρθρο 13) των Κανόνων της FIDE για το σκάκι, ο διαιτητής (που πολύ συχνά είναι κι ο διευθυντής των αγώνων) έχει την ευθύνη της επίβλεψης της τήρησης των Κανονισμών του παιχνιδιού και μεριμνάει για ολόκληρη τη διεξαγωγή ενός τουρνουά. Πρέπει να αποφασίζει – και να εκτελεί τις αποφάσεις του, συχνά μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου. Η παρουσία – ή η απουσία του – μπορεί να παίξει αποφασιστικό ρόλο στην επίλυση κάποιας παρεξήγησης γύρω από τον τρόπο εφαρμογής του ενός ή του άλλου Κανόνα.

Για το λόγο αυτό, σε κάθε τουρνουά, μικρό ή μεγάλο, μέσα σε συλλογικά πλαίσια ή σε διεθνές επίπεδο – η ευθύνη κι η σημασία της παρουσίας του διαιτητή/διευθυντή είναι μεγάλη. Φυσικά, είναι εξίσου μεγάλη η υπευθυνότητα που πρέπει να τον χαρακτηρίζει.

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια

21 Ιουλίου, 2009 Posted by | ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ, ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΕΣΟ, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ | , | Σχολιάστε

Α’ Εθνική πριν έξι χρόνια: Χαλκιδική 2003

arbiters2003

Όταν τα ματς ήταν μόνο οκτώ (και σε οκτώ σκακιέρες) υπήρχε χώρος στην αίθουσα και χρόνος για φωτογραφίες: Εδώ, η διαιτητική ομάδα του 2003 (από αριστερά): Παξιμαδάς, Βούρτσας, Δρεπανιώτης, Σακελλαράκης, Πεντίδης και Κωστούρος πίσω από τις κυρίες Σαράφογλου, Σαλταμάρα και Χαλβατζόγλου.

Η διάδοση της πληροφορίας και η αμεσότητα της διαδικτυακής συζήτησης στις ημέρες μας, μας κάνουν μερικές φορές να νομίζουμε ότι αυτά που βλέπουμε γύρω μας είναι πρωτόφαντα, ότι κάποια προβλήματα δεν έχουν εντοπιστεί και παλιότερα (και άλλοτε τους έχει δοθεί λύση και άλλοτε όχι).

Δεν προσπαθώ να αποφύγω τη συζήτηση για τη φετινή Α’ Εθνική, ούτε να βγάλω λανθασμένα συμπεράσματα επειδή «τα θέλω». Προτιμώ να καταλάβω πρώτα τι ακριβώς έγινε, να καταγράψω τι δεν έγινε, και να αναπροσαρμόσω τις απόψεις μου σύμφωνα με τα νέα δεδομένα. Θέλω όμως να γίνει αυτή η συζήτηση αφού έχω δώσει όσο μπορώ περισσότερη ενημέρωση στον αναγνώστη. Γι’ αυτό έσκαψα λίγο στα αρχεία μου και ανακάλυψα την Έκθεση Διατησίας και την Έκθεση Δημοσιότητας που είχα υποβάλλει στο ΔΣ της ΕΣΟ ως επικεφαλής διαιτητής στο 32º Πρωτάθλημα Α’ Εθνικής, που είχε γίνει πάλι στην Καλλιθέα της Χαλκιδικής, στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου Άθως.

Μια χρήσιμη υπενθύμιση: Την εποχή εκείνη το πρωτάθλημα διεξαγόταν σε δύο φάσεις. Στην πρώτη φάση σχηματιζόντουσαν 4 όμιλοι των 4 ομάδων, χρησιμοποιώντας «φιδάκι» πάνω στα ομαδικά αποτελέσματα της προηγούμενης χρονιάς. Το «φιδάκι»σημαίνει ότι επικεφαλής κάθε ομίλου έμπαιναν οι περσινοί 1ος, 2ος, 3ος και 4ος αντίστοιχα, ακολουθούσαν οι 5ος, 6ος, 7ος και 8ος με την αντίστροφη φορά κ.ο.κ. Οι ομάδες έπαιζαν και τους τρεις αγώνες μεταξύ τους και στη συνέχεια (μεταφέροντας το μεταξύ τους αποτέλεσμα) οι δύο πρώτοι κάθε ομίλου σχημάτιζαν τον επάνω όμιλο πουλ για την κορυφή και οι δύο τελευταίοι σχημάτιζαν τον κάτω όμιλο για να αγωνιστούν να αποφύγουν τον υποβιβασμό (έπεφταν οι τρεις τελευταίοι ή, στην πράξη, σωζόταν ο «πρωταθλητής» ανάμεσα στους τέσσερις «μαζέτες»). Και οι ομάδες έπαιζαν βέβαια σε ΟΚΤΩ σκακιέρες…

Το πρωτάθλημα κρινόταν (όπως και τώρα βέβαια) στα 2-3 παιχνίδια μεταξύ των ισχυρότερων ομάδων· το ίδιο και η μάχη του υποβιβασμού όπου είχε τεράστιο πλεονέκτημα όποιος από το κάτω γκρουπ είχε κάνει μια νίκη στην πρώτη φάση (καμιά φορά παίζοντας με την ασθενέστερη αντίπαλο χάρη στην εύνοια του «φιδιού»). Στην πραγματικότητα, για τις μισές ομάδες το πρωτάθλημα ήταν μια χαρά διακοπές (πληρωμένες από τον προϋπολογισμό) και κρινόταν επίσης σε 2 ή 3 παιχνίδια. Εφόσον είχες τερματίσει την προηγούμενη χρονιά στις θέσεις 5η-8η, αρκούσε να κερδίσεις τους δύο «μαζέτες» (από τον όμιλο 9-12 και από τον όμιλο 13-16) για να εξασφαλίσεις την παραμονή σου στην Α’ Εθνική. Αλλά και αυτοί περμάτιζαν στις θέσεις 9η-12η δεν είχαν μεγάλο άγχος. Συνήθως ήταν αρκετό να κερδίσουν τον «πελάτη» του προκριματικού και να κάνουν άλλη μια νίκη εναντίον «πελάτη». Μια-δυο κατάλληλες ισοπαλίες ξεκούρασης και αναψυχής στο υπόλοιπο τουρνουά αρκούσαν για να διασφαλιστεί το ποθούμενο.

Αν έχετε λοιπόν όρεξη να διαβάζετε αρχαία ιστορία για να κατανοείτε καλύτερα τις εξελίξεις και τα σημερινά, πατήστε εδώ για να διαβάσετε (σε pdf) την Έκθεση Διαιτησίας 2003 και την Έκθεση Δημοσιότητας 2003. Ξεκαθαρίζω ότι έχω κάνει μερικές μικροδιορθώσεις, απαλείφοντας επωνυμίες των τότε χορηγών της ΕΣΟ και όλα τα ονοματεπώνυμα συνεργατών για τα οποία η αναφορά μου θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μη θετική (δεν έχουν άλλωστε νόημα οι προσωπικές αναφορές μετά από έξι χρόνια, το σημαντικό είναι οι θεσμοί). Διευκρινίζω επίσης ότι ο τότε διαδικτυακός συνεργάτης μας δεν είναι η ομάδα του Αργύρη Κώτση (οι φιλομαθείς μπορούν εύκολα να βρουν τις απαντήσεις σε ερωτήματα που ίσως τους δημιουργηθούν στον ιστότοπο της ΕΣΟ, εδώ).

11 Ιουλίου, 2009 Posted by | ΑΛΛΑΓΗ, ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΔΙΑΣΥΛΛΟΓΙΚΑ, ΕΣΟ, ΘΕΣΜΟΙ, ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ, ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΑ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , | Σχολιάστε

Συστήματα αγώνων, β’ μέρος: Ελβετικό

sgo42Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο τεύχος 42-15/3/2009 του περιοδικού Σκάκι για Όλους (αναλυτικά για το τεύχος αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

Ποιος ήταν ο Γιούλιους Μύλλερ και τι του χρωστάμε;

Ποιος ήταν άραγε στην πραγματική του ζωή ο Γιούλιους Μύλλερ, ο Ελβετός οργανωτής που αναφέρεται ως εφευρέτης του ελβετικού συστήματος; Ήταν άραγε ένας οραματιστής πρωτοπόρος ή ένα γέννημα της τευτονικής λογικής; Ήταν ένας «ξενοδόχος» που αναζητούσε να μεγιστοποιήσει τον αριθμό των (ευχαριστημένων) πελατών του ή ένας «ωρολογοποιός» που αναζητούσε έναν καλύτερο μηχανισμό; Σύμφωνα με διάφορες πηγές πάντως, σε ένα τουρνουά που έγινε στη Ζυρίχη, στις 15 Ιουνίου 1895, χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ένα καινούργιο σύστημα αγώνων –που οπωσδήποτε δεν ονομάστηκε από τότε ελβετικό.

Το σύστημα εκείνο ήταν η πρώτη σημαντική εξέλιξη στα αγωνιστικά συστήματα από την εποχή των μεσαιωνικών και αναγεννησιακών τουρνουά, των αγώνων όπου είτε ο χαμένος χάνεται (νοκάουτ) είτε όλοι παίζουν με όλους και νικητής βγαίνει όποιος κερδίζει πιο πολλές φορές (πουλ). Ο Μύλλερ αναμφίβολα είχε ήδη διαπιστώσει τα σημαντικότερα μειονεκτήματα αυτών των δύο διαδεδομένων αγωνιστικών συστημάτων:

  • Στο νοκάουτ, ο οργανωτής μπορεί μεν να χειριστεί μεγάλους αριθμούς συμμετοχών (για 512 παίκτες αρκούν 9 αγώνες μέχρι να βγει ο νικητής), αλλά μετά από κάθε ήττα πρέπει οι μισοί παίκτες να γυρίζουν σπίτι τους και οπωσδήποτε είναι οργανωτικά θλιβερό να ξεκινάς με 512 συμμετοχές και να πρέπει μέσα σε τρεις αγωνιστικές να αποχαιρετήσεις τους 448 (το 87,5%) από αυτούς.
  • Στο πουλ, ο οργανωτής μπορεί να χειριστεί τη μαζική συμμετοχή των σκακιστών με πυραμιδωτά σχήματα. Στο παράδειγμα με τους 512 παίκτες, μπορείς να οργανώσεις ένα τουρνουά όπου θα ξεκινήσεις με 64 ομίλους των οκτώ –άλλο θέμα το πώς θα τους χωρίσεις… Με τους 64 νικητές θα δημιουργήσεις οκτώ νέους ομίλους των οκτώ, και με τους νικητές αυτών των οκτώ ομίλων θα βγάλεις τον τελικό νικητή (8x8x8) –αλλά ακόμη και καθημερινά να γίνονται οι αγώνες χρειάζεσαι 3×7 = 21 αγωνιστικές ημέρες. Επιπλέον, κι εδώ πρέπει να διώχνεις όσους δεν ανεβαίνουν την πυραμίδα.

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια του άρθρου

10 Ιουνίου, 2009 Posted by | ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΕΛΒΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΡΝΟΥΑ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , | 3 Σχόλια

Συστήματα αγώνων, α’ μέρος: Ματς, νοκάουτ, πουλ

skaki-tx-41Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στο τεύχος 41-1/2/2009 του περιοδικού Σκάκι για Όλους (αναλυτικά για το τεύχος αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

«…Λοιπόν, η σκακιέρα μπαίνει με το άσπρο τετράγωνο στο δεξί σου χέρι, στις γωνίες μπαίνουν οι πύργοι, δίπλα τους τα άλογα, μετά οι αξιωματικοί, η βασίλισσα στο τετράγωνο με το χρώμα της -η άσπρη στο άσπρο, ντε- και δίπλα της ο βασιλιάς, κι από μπροστά βάζεις μια σειρά στρατιωτάκια. Ο πύργος πηγαίνει μόνο ίσια όπου έχει χώρο, οι αξιωματικοί λοξά, στις διαγώνιες (είδες που υπάρχει ένας σε άσπρη κι ένας σε μαύρη), η βασίλισσα πηγαίνει και ίσια και λοξά (σαν πύργος κι αξιωματικός μαζί), το άλογο πάει ένα ίσια  ένα λοξά και κάνει ένα Γ και μπορεί να πηδάει και πάνω από τα άλλα κομμάτια —μόνο το άλογο πηδάει, ακούς;— και τα στρατιωτάκια προχωράνε ένα-ένα ίσια αλλά τρώνε ένα λοξά μπροστά. Αν βρεις πάνω στην κίνηση εχθρό, τον τρως επιτόπου και σταματάς. Ο σκοπός είναι να φας τον αντίπαλο βασιλιά -πώς παίζει αυτός; Α είναι βεντέτα, πηγαίνει μόνο δίπλα, αλλά να μην κινδυνεύει να τον φάνε. Ναι, μωρέ, αυτό είναι το σκάκι, έχει και δυο-τρεις άλλες σπάνιες περιπτώσεις, το ροκέ, το ανπασάν, την προαγωγή, αλλά θα στις πω όταν τις βρούμε. Ας παίξουμε μια παρτίδα τώρα να καταλάβεις και θα στα εξηγώ, εύκολο είναι… Τα άσπρα ξεκινάνε πάντα, θα πάρω τώρα εγώ τα άσπρα για να καταλάβεις… Α, δεν στο είπα, το στρατιωτάκι μπορεί στο ξεκίνημα να κάνει διπλό βήμα….»

Κι αυτή ήταν πιθανότατα, στα παιδικά σας χρόνια, η πρώτη γνωριμία σας με τη βασική οργανωτική μονάδα του σκακιού, την παρτίδα. Δεν υπάρχει τίποτε πιο βασικό σε ένα παιχνίδι για δύο, όπως το σκάκι, από την αναμέτρηση σε μια παρτίδα. Πολύ σύντομα θα ήρθατε όμως και σε επαφή με το πρώτο σύστημα αγώνων. Ήταν εκείνη την ημέρα που βαρεθήκατε να παίζετε όλο με τα μαύρα και να χάνετε με το «ναπολεόντειο» και αποφασίσατε να διεκδικήσετε κι εσείς το δικαίωμα στη γρήγορη νίκη: «Έλα ρε, να παίξω κι εγώ μια τώρα με τα άσπρα…». Έτσι (και μάλλον με σκορ 0-2) παίξατε το πρώτο σας ματς δύο παρτίδων -μια παρτίδα με τα λευκά και μια με τα μαύρα…

Επί αιώνες από την ανανέωσή του κατά την Αναγέννηση μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, το «σύγχρονο» σκάκι ουσιαστικά δεν χρειάστηκε άλλο σύστημα αγώνων πέρα από το απλό και αυτονόητο ματς ανάμεσα στους δύο αντιπάλους. Καθώς μάλιστα οι καλοί σκακιστές ήταν σπάνιο είδος, δεν είχε χρειαστεί να «ανακαλυφθεί» κάποιο ειδικό σύστημα αγώνων. Ακόμη και οι ηγεμόνες που οργάνωσαν κάποιους σπάνιους διαγωνισμούς ανάμεσα σε τρεις ή τέσσερις από τους πιο δυνατούς σκακιστές της εποχής, το ματς χρησιμοποίησαν: ο πρώτος παίζει ματς με τον δεύτερο, ο τρίτος με τον τέταρτο, οι νικητές μεταξύ τους, κι ο νικητής των νικητών θα είναι ο μεγάλος, ο σούπερ, ο σπουδαίος, ο ένας και μοναδικός.

Μια στιγμή: Αυτό δεν είναι το σύστημα που χρησιμοποιούσαν και στο μοναδικό οργανωμένο άθλημα που υπήρχε από το Μεσαίωνα, τις κονταρομαχίες; Αλλά εκεί υπήρχαν πολλοί διεκδικητές, που έπαιζαν στις δύο ή τρεις «νίκες» και ο νικητής συνέχιζε… και ορίστε ένα δεύτερο βασικό σύστημα αγώνων: το νοκάουτ. Μια πολύ απλή και λογική επέκταση του συστήματος των ματς όταν υπάρχουν πολλοί αντίπαλοι. Τόσο απλή, λογική, εύχρηστη και κατανοητή, ώστε να υπάρξουν και πολλές παραλλαγές και βελτιώσεις: προκριματικοί αγώνες για να φτάσουμε σε αριθμό πολλαπλάσιο του δύο που να μπορεί εύκολα να μειώνεται μετά κάθε φορά στο μισό, οι καλύτεροι να ξεκινάνε σε επόμενο στάδιο, συστήματα όπου επιτρεπόταν να συνεχίσεις ακόμη και με μια ήττα για να έχεις μια δεύτερη ευκαιρία (δοκίμασαν ακόμη και με δύο ήττες), προσχεδιασμένα ζευγάρια έτσι ώστε —αν όλα πήγαιναν όπως αναμενόταν— στον τελικό αγώνα να υπάρχει η αναμέτρηση μια σύγκρουση των δύο καλύτερων, που θα είχαν αποκλείσει στους προηγούμενους αγώνες (στους ημιτελικούς) τους αμέσως δύο επόμενους καλύτερους και πάει λέγοντας. Αυτό γινόταν πολύ εύκολα: Στο πρώτο παιχνίδι ζευγαρώνουμε τον καλύτερο (τον αριθμό 1, ας το πούμε έτσι, της αρχικής κατάταξης) με τον τελευταίο της αρχικής κατάταξης, π.χ. τον αριθμό 16 (αν παίζουν 16 σκακιστές), τον 2º με τον 15º, τον 3º με τον 14º και πάει λέγοντας. Μετά οι νικητές ζευγαρώνονται ανάλογα μεταξύ τους (δείτε την εικόνα του τουρνουά του Λονδίνου 1851).

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια του άρθρου

25 Απρίλιος, 2009 Posted by | ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΙΤΗΣΙΑΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥΡΝΟΥΑ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥΛ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , , | 1 σχόλιο

Σεμινάριο για το Swiss Manager

swissmanΤο πρόγραμμα Swiss Manager για τη διαχείριση των σκακιστικών τουρνουά δεν είναι το μοναδικό που υπάρχει στην «πιάτσα» τέτοιων προγραμμάτων. Δεν είναι καν το μοναδικό που έχει κερδίσει την έγκριση της Διεθνούς Σκακιστικής Ομοσπονδίας (FIDE).

Έχει κερδίσει όμως έμπρακτα την εμπιστοσύνη της, αφού το χρησιμοποιεί σε όλα τα μεγάλα ομαδικά και ατομικά πρωταθλήματα που διοργανώνει τα τελευταία χρόνια. Στην Ελλάδα, τέλος, η χρήση του είναι σχεδόν αποκλειστική.

Το πρόγραμμα προσφέρει σχεδόν ό,τι μπορεί να ζητήσει η όρεξη ενός  διοργανωτή. Ατομικό ελβετικό με 1200 παίκτες και 46 γύρους, ατομικό πουλ έως και 150 γύρους, ομαδικά και ατομικά διασυλλογικά με έως και 1200 συνολικά συμμετέχοντες. Οι έμπειροι χρήστες του μάλιστα, μπορούν να το αξιοποιήσουν και για άλλα τουρνουά (όπως έγινε πρόσφατα π.χ. στο τουρνουά Κάππα-37 στην Καλλιθέα, που ακολούθησε το σπανιότερο σύστημα σεβενίνγκεν.

Επομένως, αναμένεται πολύ ενδιαφέρον το πρώτο ειδικό σεμινάριο για το Swiss Manager που θα διοργανωθεί στην Αθήνα από την ΕΣΣΝΑ, την ΤΕΔ/ΕΣΣΝΑ και τον ΑΟ Πεύκης, με εισηγητή το διεθνή διαιτητή Μιχάλη Πρεβενιό. Η εκδήλωση θα φιλοξενηθεί στο εντευκτήριο του ΑΟ Πεύκης, Αγ. Παρασκευής 9, Λυκόβρυση, την Παρασκευή 3 Απριλίου 7-10 μμ και το Σάββατο 4 Απριλίου 5-8μμ.

Το σεμινάριο μπορούν να παρακολουθήσουν μόνο διαιτητές και οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν μαζί τους φορητό υπολογιστή (laptop) και να δηλώσουν τη συμμετοχή τους στο essnamail@gmail.com. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας, αλλά θα προτιμηθούν οι διαιτητές ανώτερης κατηγορίας. Τηλ. επικοινωνίας: Μαρίνα Σταυρουλάκη 6971750188 και Μιχ. Πρεβενιός 6936858968 και στην ηλ. διεύθυνση mprevenios@gmail.com.

21 Μαρτίου, 2009 Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ, ΕΛΒΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΕΣΣΝΑ, ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ, ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥΛ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , , | 3 Σχόλια

Διαιτησία ξανά

Ο Μιχάλης Πρεβενιός στο σεμινάριο

Ο Μιχάλης Πρεβενιός (όρθιος) στο σεμινάριο

Στο πρόσφατο, διαβόητο σιγά-σιγά σεμινάριο διαιτησίας στην Καλλιθέα, ο διεθνής διαιτητής Μιχάλης Πρεβενιός παρουσίασε στο ακροατήριο μια περίπτωση από το περσινό Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης στη Χαλκιδική, που δεν είχε προηγούμενο (σίγουρα όχι σε τέτοια έκταση και σε τόσο ψηλό επίπεδο) και προκάλεσε κάτι σαν σπάνια «οδηγία από τα κεντρικά» (είναι γνωστό ότι η Επιτροπή Κανόνων της FIDE αποφεύγει να εκδίδει «οδηγίες εφαρμογής» σαν να πρόκειται για κολλητική και θανατηφόρα ασθένεια).

Ο παίκτης μιας ομάδας αμελούσε συστηματικά να πατάει το χρονόμετρό του όταν τελείωνε την κίνησή του. Ο αντίπαλός του άλλοτε απαντούσε αμέσως, άλλοτε περίμενε για να απαντήσει, κι άλλοτε εκνευριζόταν και πατούσε το ρολόι του ξεχασιάρη ο ίδιος για να μπορεί να συγκεντρωθεί στη μελέτη της θέσης και να μην περιμένει πότε θα ευαρεστηθεί ο αμελής να ολοκληρώσει την κίνησή του.

Φυσικά, όταν οι παίκτες συμπλήρωσαν την 40ή τους κίνηση, το ρολόι (που εσωτερικά είχε μετρήσει πολύ λιγότερες κινήσεις)  δεν τους έδωσε πρόσθετο χρόνο, οπότε ο αμελής «ξύπνησε» και ζήτησε τα δικαιώματά του —ή κάπως έτσι, τέλος πάντων, δεν έχει και μεγάλη σημασία. Μετά από συμβούλια και διαβουλεύσεις, η απόφαση (η «οιονεί» οδηγία που είπα προηγούμενως) ήταν:

  • Να γίνει «πραγματογνωμοσύνη» (αναπαράσταση με βάση τα παρτιδόφυλλα) για να διαπιστωθεί ο πραγματικός αριθμός των παιγμένων κινήσεων.
  • Να προστεθούν στα χρονόμετρα κάθε παίκτη τα υποχρεωτικά προστιθέμενα μισόλεπτα κάθε επιπλέον κίνησης που θα διαπιστωνόταν ότι είχε παιχτεί και το ημίωρο για τη συμπλήρωση των 40 κινήσεων.
  • Μελλοντικά, ο διαιτητής να μην παρεμβαίνει μεν όσο ένας παίκτης που έχει εκτελέσει μεν την κίνησή του στη σκακιέρα δεν πατάει το χρονόμετρο, αλλά μόνο αν συμβεί αυτό αμέσως μετά και από τον αντίπαλο (οπότε ο μετρητής του χρονομέτρου θα έχει χάσει μια κίνηση). Στην περίπτωση αυτή ο διαιτητής θα πρέπει να πατάει το χρονόμετρο από μια φορά αλλά να κάνει τις σχετικές παρατηρήσεις, επιπλήξεις κλπ στους δύο αντιπάλους.

Με αφορμή αυτή την περίπτωση, διατυπώθηκε το θέμα 10 του σεμιναρίου (που μπορείτε να βρείτε με τη λύση του εδώ).

Σε συνέχεια αυτής της συζήτησης, ο ισχυρός σκακιστής και διαιτητής Κωστής Σκαπέρδας έθεσε το επόμενο θέμα για προβληματισμό:

Ο διαιτητής παρακολουθεί την παρτίδα (χρόνος 90’+30″ ανά κίνηση ) όπου ο λευκός έχει κινήσει π.χ. 35.Ρθ1 με 3 λεπτά εναπομείναντα χρόνο αλλά ξεχνά να πατήσει το ρολόι του. Μετά από λίγο ο μαύρος ακουμπά τη βασιλισσα με πρόθεση να την κινήσει αλλά την αφήνει και συνεχίζει να σκέπτεται. Ο διαιτητής, σύμφωνα και με τα προηγούμενα αλλά και με τη λογική πρέπει να περιμένει το λευκό να πατήσει το χρονόμετρό του και να μην τον ευνοήσει με την παρέμβασή του. Όταν συμβεί αυτό και ολοκληρωθεί η κίνηση του λευκού —με άλλα λόγια, όταν ο λευκός «ξυπνήσει»και πατήσει το ρολόι του— ο μαύρος θα είναι υποχρεωμένος να παίξει κίνηση με τη βασίλισσά του ή, επειδή ακούμπησε τη βασίλισσά του όταν ο λευκός δεν είχε ολοκληρώσει την κίνησή του, δεν έχει την υποχρέωση αυτή;

Δίνω το θέμα με τη μορφή ερώτησης και όχι σφυγμομέτρησης επειδή είναι θέμα ερμηνείας των Κανόνων και είναι σημαντική η εξήγηση της ενέργειας που θα προτείνετε.

15 Μαρτίου, 2009 Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ | , , | 26 Σχόλια

Τα κριτήρια ισοβαθμίας στην Ολυμπιάδα της Δρέσδης

turniersaal

Η αίθουσα των αγώνων

Στη φετινή σκακιστική ολυμπιάδα υπάρχουν πολλές τεχνικές καινοτομίες. Η σημαντικότερη είναι η μείωση του αριθμού των αγωνιστικών (από 14 σε 11) σε συνδυασμό με τη χρήση ενός ελβετικού συστήματος με διπλή επιτάχυνση και την ομαδική βαθμολογία.

Τα δύο νέα εργαλεία της FIDE είναι … βέβαια παλιοί γνωστοί μας στην Ελλάδα, όπου χρησιμοποιούμε το σύστημα ομαδικής βαθμολογίας (νίκη της ομάδας 2 βαθμοί, ισοπαλία από 1, ήττα 0) αντί για το άθροισμα των σκακιερών από τα μέσα της δεκαετίας του 1980. Φυσικά δεν αποτελούν ιδιαίτερη καινοτομία ούτε διεθνώς (π.χ. αυτό το σύστημα ακολουθούν απο καιρό οι ομαδικές διοργανώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ίσχυρά εθνικά πρωταθλήματα όπως το γαλλικό). Είναι όμως καινοτομία για τις σκακιστικές ολυμπιάδες.

Γνωστό μας είναι και το ελβετικό με διπλή επιτάχυνση (π.χ. από διεθνή τουρνουά όπως της Ικαρίας και της Νίκαιας). Διπλή επιτάχυνση σημαίνει απλώς ότι οι κορυφαίες ομάδες (ή οι κορυφαίοι σκακιστές στα ατομικά) ξεκινούν τους αγώνες με δύο «υποθετικές νίκες» στην τσέπη (για τις δύο πρώτες αγωνιστικές και μόνο). Έτσι επιταχύνεται η διαδικασία για να φτάσουν να παίζουν οι κορυφαίες ομάδες μεταξύ τους. (Με το παλιό σύστημα περνούσαν δύο ή και τρεις αγωνιστικές μέχρι να γίνει ένα ανάλογο ξεκαθάρισμα από νίκες των ισχυρών εναντίον των αδυνάτων). Με άλλα λόγια, γίνεται πιο έντονη και πιο σαφής η διάκριση των συμμετεχόντων σε δύο γκρουπ, και οι αγώνες μεταξύ ομάδων των δύο γκρουπ είναι πιο σπάνιοι.

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια

18 Νοέμβριος, 2008 Posted by | ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ, ΕΛΒΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΙΣΟΒΑΘΜΙΑΣ, ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΕΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥΛ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΩΝΩΝ | , , , , | 12 Σχόλια