ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Μια χαμένη γλωσσική ευκαιρία

2bish

Ιταλοί αλφιέρι, παραδοσιακοί σημαιοφόροι

Ότι η ονομασία του σκακιστικού αξιωματικού στις διάφορες γλώσσες έχει τρεις-τέσσερις διαφορετικές καταγωγές, είναι λίγο-πολύ γνωστό. Η μία, που προέρχεται από τον αραβικό φιλ, τον (πολεμικό) ελέφαντα, έδωσε το ισπανικό αλφίλ, το ιταλικό αλφιέρε (και το ρωσικό σλον, που θα πει επίσης ελέφαντας).  Για περισσότερα όμως σχετικά με αυτή την πορεία της λέξης, αξίζει να κάνετε μια βόλτα στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, εδώ.

Στρατιωτικές είναι και οι ονομασίες τοξότης (σε σλαβικές γλώσσες της Κεντρικής Ευρώπης), αγγελιοφόρος, δρομέας, (γερμανικά: Läufer, σκανδιναβικό Lopar) και φυσικά η δική μας, αξιωματικός.

Μια άλλη «οικογένεια» ονομασιών είναι θρησκευτική: Στα αγγλικά θέλουν τον αξιωματικό επίσκοπο (bishop) και αυτή η μίτρα του αγγλικανού επισκόπου είναι η σχισμή στους στυλιστικούς αξιωματικούς της σημερινής σκακιέρας.

Οι Γάλλοι, πάλι, βλέπουν στη σχισμή στην κορυφή του αξιωματικού το καπέλο ενός γελωτοποιού, ενός «τρελού» (fou) –λέξη που επίσης χρησιμοποιούμε ακόμη και στην Ελλάδα (και ως «φου»).

Υπάρχουν και άλλοι ενδιαφέροντες όροι της σκακιστικής ορολογίας που συνδέονται με τους αξιωματικούς του σκακιού: Καλός είναι ο αξιωματικός που δεν μπερδεύονται στα πόδια του φίλια πιόνια μπλοκαρισμένα σε τετράγωνα ομόχρωμα με τη διαγώνια όπου κινείται, κακός είναι ο αξιωματικός  που έχει αυτό το πρόβλημα. Η εξέλιξη του πολύ συνηθισμένου φινάλε ίππου εναντίον αξιωματικού (με πιόνια) εξαρτάται συχνά από το αν ο αξιωματικός είναι κακός ή καλός (και από την πτέρυγα ή τις πτέρυγες όπου βρίσκονται τα πιόνια).

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια

21 Ιουλίου, 2009 Posted by | ΣΚΑΚΙ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ, ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ | , , , | 5 Σχόλια