ελληνικά, σκακιστικά, πολιτικά

αναλύσεις και συζητήσεις

Τα ελληνικά έλο και το παρασιτικό αδελφάκι τους

Η κανονικήκατανομή, το θεμέλιο του συστήματος έλο (εικόνα με χρωματική επεξεργασία, από την αγγλική Wikipedia)

Η κανονική κατανομή, το θεμέλιο του συστήματος έλο ( από την αγγλική Wikipedia)

Περιεχόμενα

1. Εισαγωγή

2. Στοιχεία

3. Παρατηρήσεις

4. Δια ταύτα

Τα τελευταία χρόνια αρθρογράφησα συχνά (και σε αυτό εδώ το ιστολόγιο) αλλά και εισηγήθηκα στο ΔΣ της ΕΣΟ για την ανάγκη να υπάρξει σοβαρή παρέμβαση στο σύστημα των ελληνικών βαθμών αξιολόγησης. Πίστευα (μάλλον αφελώς κατά πως φαίνεται) ότι με δεδομένη την όποια πείρα μου στο θέμα, θα αρκούσε η «γκρίνια» μου για να κινητοποιηθεί όποιος θα έπρεπε να κινητοποιηθεί. Δυστυχώς, οι αντιδράσεις που συνάντησα (και συναντώ ακόμη) ξεκινούν από την αδιαφορία και, περνώντας από την απροθυμία και την ενόχληση, φτάνουν μέχρι μια ανεξήγητη, δύσκολα συγκαλυπτόμενη εχθρότητα.

Είπα λοιπόν να θυμηθώ τα φοιτητικά μου χρόνια (από τότε έχω να κάνω ασκήσεις στατιστικής..) και να κάνω μια περιπτωσιακή μελέτη (case study στα καθ’ ημάς) για να [απo]δείξω αυτό που εμένα μου αρκούσε ότι διαισθανόμουν. Για τη μελέτη χρησιμοποίησα τους διεθνείς βαθμούς αξιολόγησης («έλο» θα τα λέω συχνά) που δημοσίευσε η παγκόσμια σκακιστική ομοσπονδία, FIDE, φέτος τον Ιανουάριο 2009 για τους Έλληνες σκακιστές, καθώς και τους εθνικούς βαθμούς αξιολόγησης που δημοσίευσε λίγες ημέρες αργότερα η ελληνική σκακιστική ομοσπονδία, η ΕΣΟ. Πήρα και τα δύο δείγματα από τους σχετικούς ιστότοπους. Το πλήθος των σκακιστών και στα δύο δείγματα είναι αρκετά μεγάλο –και αρκετά ανομοιογενές. Από τη στιγμή όμως που ήθελα να κάνω περισσότερο ποιοτική παρά ποσοτική μελέτη, ήταν νομίζω αρκετό.

1. Εισαγωγή  —Οι προϋποθέσεις για τη μελέτη:

Αυτό που ήθελα ήταν να διασφαλίσω με κάποιον τρόπο ότι θα εξετάσω βαθμούς αξιολόγησης που θα είναι «φρέσκοι», από ενεργούς σκακιστές. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με συγκριτική μελέτη προηγούμενων πινάκων, αφενός όμως πίστευα ότι ακόμη και το φωτογραφικό στιγμιότυπο του Ιανουαρίου θα ήταν αρκετό για να δείξει το πρόβλημα και αφετέρου, πολύ πεζά, απλώς δεν είχα τα σχετικά στοιχεία στη διάθεσή μου.

Έτσι έθεσα τις εξής προϋποθέσεις:

  • Για τους διεθνείς βαθμούς (που δημοσιεύονται με μικρότερη χρονική περιοδικότητα) εξέτασα όσους είχαν έστω και μια αξιολογημένη παρτίδα.
  • Για τα εθνικά έλο αντίθετα (που έχουν εξάμηνη περιοδικότητα) εξέτασα όσους είχαν τουλάχιστον οκτώ αξιολογημένες παρτίδες (επτά είναι σήμερα το πιο συνηθισμένο τουρνουά, άρα τουλάχιστον ένα πλήρες αξιολογημένο τουρνουά συν μια παρτίδα).

Επίσης αποφάσισα στη συγκέντρωση των στοιχείων από τον εθνικό πίνακα να αρχίσω από το 1100 επειδή τα εθνικά έλο «κόβονται» (δεν δημοσιεύονται) από το 1005 και κάτω, ενώ μεταξύ 1000 και 1100 υπάρχουν δημοσιευμένοι και πολλοί «βαθμοί δραστηριότητας» (ανάλογα με τον αριθμό παιγμένων παρτίδων) –που ενώ μοιάζουν, δεν έχουν σχέση με τους βαθμούς αξιολόγησης και απλώς περιπλέκουν την κατανόηση των πραγμάτων.

Αφού διαπίστωσα ότι με την επιλογή αυτή είχα και πληθικά παρεμφερές δείγμα στο κοινό διάστημα εθνικών-διεθνών έλο 1400-2600, άρχισα την αξιολόγησή τους.

Η λυδία λίθος για την εξέταση της αξιοπιστίας του συστήματος είναι βέβαια ο βαθμός που προσεγγίζει την κανονική κατανομή, το θεμέλιο του συστήματος αξιολόγησης του καθηγητή Έλο (εικόνα στην αρχή του άρθρου).

Η κανονική («κωδωνοειδής») κατανομή, την οποία συναντούμε πολύ συχνά κατά τη στατιστική παρακολούθηση φυσικών φαινομένων, χαρακτηρίζεται από το ότι αριστερά και δεξιά της μέσης τιμής της, σε απόσταση μίας τυπικής απόκλισης (που έχει οριστεί από τον Έλο στους 200 βαθμούς αξιολόγησης) βρίσκεται το 68,2% του συνολικού πληθυσμού του δείγματος, ενώ σε απόσταση δύο τυπικών αποκλίσεων έχει προστεθεί άλλο ένα 27,2%, φτάνοντας συνολικά στο 95,4% του πληθυσμού.

Με άλλα λόγια, το 95% των σκακιστών θα (πρέπει να) βρίσκονται στους συν/πλην 400 βαθμούς απόσταση από τη μέση τιμή.

2. Στοιχεία:

Πατήστε εδώ για να συνεχίσετε
Advertisements

Σελίδες: 1 2 3 4

20 Φεβρουαρίου, 2009 Posted by | ΕΛΟ, ΕΣΟ, ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΑΚΙ | , , | 3 Σχόλια

Βαθμοί έλο και στατιστικά αξιοπερίεργα

ΔRat
PDA PDK ΔRat
PDA PDK ΔRat PDA PDK
0-3 50% 50% 122-129 67% 33% 279-290 84% 16%
4-10 51% 49% 130-137 68% 32% 291-302 85% 15%
11-17 52% 48% 138-145 69% 31% 303-315 86% 14%
18-25 53% 47% 146-153 70% 30% 316-328 87% 13%
26-32 54% 46% 154-162 71% 29% 329-344 88% 12%
33-39 55% 45% 163-170 72% 28% 345-357 89% 11%
40-46 56% 44% 171-179 73% 27% 358-374 90% 10%
47-53 57% 43% 180-188 74% 26% 375-391 91% 9%
54-61 58% 42% 189-197 75% 25% 392-411 92% 8%
62-68 59% 41% 198-206 76% 24% 412-432 93% 7%
69-76 60% 40% 207-215 77% 23% 433-456 94% 6%
77-83 61% 39% 216-225 78% 22% 457-484 95% 5%
84-91 62% 38% 226-235 79% 21% 485-517 96% 4%
92-98 63% 37% 236-245 80% 20% 518-559 97% 3%
99-106 64% 36% 246-256 81% 19% 560-619 98% 2%
107-113 65% 35% 257-267 82% 18% 620-735 99% 1%
114-121 66% 34% 268-278 83% 17% >735 100% 0%

Αυτός είναι ο περίφημος πίνακας μετατροπής της διαφοράς αξιολόγησης, ΔRat, σε πιθανό αποτέλεσμα PD, για το σκακιστή με την ανώτερη (PDA) και την κατώτερη (PDK) αξιολόγηση, αντίστοιχα —με άλλα λόγια, είναι ο βασικός πίνακας λειτουργίας του συστήματος αξιολόγησης των σκακιστών όπως προτάθηκε από τον καθηγητή Έλο και χρησιμοποιείται σήμερα από την παγκόσμια ομοσπονδία FIDE, την ελληνική σκακιστική ομοσπονδία (ΕΣΟ) και πρακτικά κάθε επίσημη σκακιστική αρχή για την αξιολόγηση των σκακιστών.

Το σύστημα του ουγγρικής καταγωγής Αμερικανού καθηγητή Έλο (όπως το δημιούργησε στα τέλη της δεκαετίας του 1960) βασίστηκε στην κανονική κατανομή του σκακιστικού πληθυσμού και, για να συντονιστεί με το ήδη υπάρχον σύστημα της αμερικανικής ομοσπονδίας, όρισε ως τυπική απόκλιση του συστήματος τους 200 βαθμούς και ως σημείο αναφοράς το 2000. Το σημαντικό σύμφωνα με το σύστημά του δεν είναι ο απόλυτος βαθμός αλλά οι διαφορές. Έτσι, παρουσιάζει στο βιβλίο του The Rating of Chessplayers Past and Present τη γενική κατάταξη των σκακιστών στα τέλη της δεκαετίας του 1960 ως εξής (ο πίνακας προσαρμόστηκε ελαφρά —κείμενο με την πλάγια γραμματοσειρά— στα σημερινά δεδομένα, ο πρωτότυπος πίνακας τελείωνε στην κατηγορία >2600):

Αξιολόγηση Σκακιστικό επίπεδο
>2800 Σημερινοί (2009) διεκδικητές του παγκόσμιου τίτλου
>2600-2800 Διεκδικητές του παγκόσμιου τίτλου
>2400-2600 Οι περισσότεροι γκρανμέτρ και διεθνείς μετρ
>2200-2400 Οι περισσότεροι εθνικοί μετρ (ομοσπονδιών)
>2000-2200 Υποψήφιοι μετρ, έμπειροι σκακιστές
>1800-2000 Ερασιτεχνική 1η κατηγορία
>1600-1800 Ερασιτεχνική 2η κατηγορία
>1400-1600 Ερασιτεχνική 3η κατηγορία
>1200-1400 Ερασιτεχνική 4η κατηγορία
Αρχάριοι

Είναι αναμφισβήτητο ότι τα δεδομένα έχουν αλλάξει πολύ από τα τέλης της δεκαετίας του 1960. O πληθυσμός της Γης  ήταν τότε στα 3,5 δισεκατομμύρια —σήμερα πλησιάζει τα επτά. Συστηματικό σκάκι παιζόταν τότε κυρίως στην Ευρώπη, την Αμερική, και την Αυστραλία —σήμερα παίζεται συστηματικά σε όλο σχεδόν τον κόσμο, και ιδιαίτερα στην Κίνα, την Ινδία, και άλλες πολυάνθρωπες απωανατολικές νέες σκακιστικές κοιτίδες: τις Φιλιππίνες, την Ινδονησία, το Βιετνάμ, πέντε χώρες που έχουν σήμερα συνολικό πληθυσμό κοντά αν όχι ήδη λίγο πάνω από τα 3 δισεκατομμύρια ψυχές. Ανάλογα έχουν αυξηθεί και οι σκακιστές σε όλον τον κόσμο, με αποτέλεσμα το σύστημα αξιολόγησης να τεντώνεται καθημερινά.

Εδώ δεν θέλω όμως να ασχοληθώ με την ακρίβεια του συστήματος και άλλα σχετικά προβλήματα. Είναι γεγονός ότι το σύστημα έχει αδυναμίες —από την άλλη, είναι και το καλύτερο που έχουμε στη διάθεσή μας για να μελετούμε αγωνιστικά και οργανωτικά φαινόμενα, αρκεί να θυμόμαστε πάντα ότι είναι ένα στατιστικό, συγκριτικό σύστημα και ότι οι βαθμοί που δίνει δεν βγαίνουν από μια μεζούρα αλλά από αστάθμητες πιθανότητες και προσεγγιστικές συγκρίσεις.

Η διαφορά κλάσης

Πατήστε εδώ για τη συνέχεια

Σελίδες: 1 2

18 Φεβρουαρίου, 2009 Posted by | ΕΛΟ | , , | 3 Σχόλια

Σικάγο, η επόμενη μέρα

200px-barackobamaportrait
Μπαράκ Ομπάμα (φωτο από την ελληνική Wikipedia)

Όταν αρχές Ιούνη ο εκδότης μου μού ανέθεσε να μεταφράσω το βιβλίο Hopes and Dreams: The Story of Barack Obama στα ελληνικά [κυκλοφορεί ως Ελπίδες και όνειρα: Η ιστορία του Μπαράκ Ομπάμα] και να το εμπλουτίσω με τις θέσεις του για τα ελληνικά πράγματα, ομολογώ ότι δεν ήξερα και πολλά πράγματα για το μαύρο γερουσιαστή από το Ιλινόι.

Στην πορεία, καθώς μάθαινα πώς προφέρεται το όνομά του (Μπαράκ) και το χωριό του πατέρα του στην Κένυα, για τα συγγενικά του πρόσωπα και την προσωπική του ιστορία, και καθώς αναζητούσα πηγές και πληροφορίες όχι μόνο για τις θέσεις του στα λεγόμενα ελληνικά θέματα αλλά κυρίως για να κατανοήσω ποιοι τον υποστήριζαν —και γιατί— διαπίστωσα ότι ένα μεγάλο μέρος της δύναμής του ήταν οι δυναμικοί και αφοσιωμένοι, νέοι και όχι τόσο νέοι, εθελοντές που πίστεψαν στο όραμά του και αγωνίστηκαν να το διαδώσουν στην Αμερική.

Σιγά-σιγά τους γνώρισα από τα ιστολόγιά τους: σχολιαστές, στατιστικοί, εθελοντές, απλοί άνθρωποι που πίστευαν βαθιά πώς αγωνίζονται για μια ιστορική στιγμή.  Ανάμεσά τους, το στατιστικό ιστολόγιο fivethirtyeight (από τον συνολικό αριθμό των εκλεκτόρων στις ΗΠΑ) κέρδισε γρήγορα και άξια τα «χτυπήματά» μου, καθώς πέρα από την έγκυρη στατιστική παρουσίαση των δημοσκοπήσεων, με βοήθησε με τη σειρά On the Road να γνωρίσω καλύτερα τις Πολιτείες της Αμερικής —δεν είναι άδικο να κατηγορούμε τους Αμερικανούς ότι δεν ξέρουν τη διαφορά Σλοβακία και Σλοβενίας όταν εμείς οι Ευρωπαίοι δεν ξέρουμε ότι δεν πίνεται το Βερμόντ;

Προς τιμή λοιπόν όλων αυτών των εθελοντών, που πάλεψαν με όραμα να έρθει αυτή η κοσμοϊστορική στιγμή, για την πατρίδα τους αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο, αλλά και για να πω ένα ευχαριστώ στους ανθρώπους του fivethirtyeight.com, σας μετέφρασα από το ιστολόγιό τους το επόμενο άρθρο, Σικάγο, η επόμενη μέρα:

Chicago, The Day After

Για να πω την αλήθεια, μου είναι λίγο δύσκολο να γράψω σήμερα. Φαντάζομαι πως πολλοί από εσάς θα νιώθετε το ίδιο ανακάτεμα από συναισθήματα στο τέλος μιας πολιτικής περιόδου πραγματικά κοσμοϊστορικής, που οι περισσότεροι από εμάς θα την θυμόμαστε όσο ζούμε. Θα διηγούμαστε στα παιδιά και στα εγγόνια μας τι είδαμε και πώς νιώσαμε.

Υπάρχουν εκατομμύρια στοιχεία να συζητήσουμε και με μεγάλη μας χαρά θα σας παρουσιάσουμε τις αναλύσεις μας. Σήμερα όμως είναι μια μέρα ευτυχισμένης και εξουθενωμένης αποχαύνωσης, μια μέρα για προσωπικές αναμνήσεις. Με τον Μπρετ μείναμε στο πάρκο Γκραντ [Grant Park, εκεί όπου ο Ομπάμα μίλησε μετά την ανακήρυξη της νίκης του] μέχρι περασμένες δύο το πρωί και δεν προλάβαμε να πιούμε ούτε μια μπίρα —αλλά αυτό θα το τακτοποιήσουμε σήμερα στο Σικάγο, μαζί με κάποιον κ. Νέητ Σίλβερ [Nate Silver, στατιστικός, δημιουργός του ιστολογίου FiveThirtyEight.com]. Απλώς πέσαμε ξεροί να κοιμηθούμε, σηκωθήκαμε ακόμη ζαλισμένοι, και πήγαμε σκουντουφλώντας για καφέ. 14.211 μίλια στο τιμόνι [σχεδόν 23.000 χιλιόμετρα] είναι πολύς δρόμος και τα κόκαλά μας αποζητούν ένα σωστό κρεβάτι.

Υποθέτω ότι δεν είμαστε οι μοναδικοί. Αυτές τις ώρες, αυτή τη στιγμή, οργανωτές, εθελοντές πλήρους απασχόλησης, προσωπικό της εκστρατείας, και κάθε άλλος που έδωσε με αφοσίωση τον αγώνα του για τις 4 Νοεμβρίου ξυπνούν και αναρωτιούνται «και τώρα τι κάνουμε;» Τα αυτοκίνητά τους είναι κινούμενα σκουπιδαριά, τα δωμάτιά τους μοιάζουν βομβαρδισμένα, κι έχουν αποκοπεί από φίλους και οικογένεια ένας Θεός ξέρει από πότε.

Ήταν μακράν η μεγαλύτερη σε διάρκεια και σημασία προεκλογική περίοδος στην ιστορία των ΗΠΑ και έχουν μείνει πάρα πολλά ακόμη που πρέπει να επεξεργαστούμε. Η αγαλλίαση που αισθάνονται οι Δημοκρατικοί ανακατεύεται με τον πονοκέφαλο από το μεθύσι που ένιωθαν όσο βρίσκονταν συναισθηματικά στην πρίζα. Μια τέτοια αποφόρτιση φέρνει αναγκαστικά εξάντληση στα στερνά της.

Το αισθανόμαστε κι εμείς. Ξέρουμε πως τις επόμενες μέρες θα υπάρξουν στιγμές που μια ουρά στα ταμεία του σούπερ μάρκετ, μια αφηρημένη ματιά στο δρόμο μπροστά στο τιμόνι μας, η ανάμνηση μιας πόρτας που χτυπήσαμε, ένα τραγούδι που είχε κολλήσει και δεν έλεγε να φύγει από τ’ αυτιά μας, μια ματιά στην εκπομή του Τσακ Τοντ [Chuck Todd, πολιτικός σχολιαστής στο κανάλι MSNBC που υποστήριξε τον Ομπάμα] στην τηλεόραση, μια ιστορία που θ’ ακούσουμε να διηγείται κάποιος… και τα συναισθήματα αυτά θα εκραγούν μέσα μας αναζητώντας να εκφράσουν τις θεόρατες διαστάσεις τους. Αναλογιστείτε απλώς πόση δουλειά σωρεύτηκε σ’ αυτή την προσπάθεια. Πόσες θυσίες. Πόσα πράγματα έπρεπε να γίνουν σωστά και να πάνε καλά. Πόσοι άνθρωποι έπρεπε να το θέλουν τόσο απεγνωσμένα και πώς το αριστούργημα της πολιτικής εκστρατείας που δημιούργησαν ο Ντέηβιντ Πλαφ [David Plouffe, ο επικεφαλής της προεκλογικής εκστρατείας του Ομπάμα]  και οι πιστοί του συνεργάτες έδωσαν τη δυνατότητα σε όλη αυτή την προσπάθεια να κυλήσει ομαλά και προς τα σωστά σημεία ώστε να μεγιστοποιηθεί το αποτέλεσμα.
Πάνω απ’ όλα, ήταν μια κοινή εμπειρία. Νομίζω ότι μπορώ να μιλήσω και από μέρους του Νέητ και του Μπρετ για να πω ότι ευχαριστηθήκαμε αυτή τη χρονιά που περάσαμε μαζί σας, τους αναγνώστες μας. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε να σας προσφέρουμε καινοτόμες πολιτικές αναλύσεις τις έβδομάδες, τους μήνες, και τα χρόνια που θα έρθουν. Είναι κάτι που το αγαπάμε. Σας ευχαριστούμε πολύ.

Σων Κουίν, Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2008 

 

6 Νοέμβριος, 2008 Posted by | ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ, ΓΕΝΙΚΑ, ΙΣΤΟΤΟΠΟΙ | , , , | Σχολιάστε